Te grzyby pojawiają się wtedy, gdy inne zaczynają znikać. Łatwo znaleźć ich bardzo dużo w jednym miejscu
Gdy większość sezonowych grzybów zaczyna już znikać, w lesie pojawiają się opieńki. Rosną charakterystycznymi kępami, często na pniakach, korzeniach i zamierających drzewach, dlatego w sprzyjających warunkach można w krótkim czasie zebrać ich naprawdę dużo. Niewiele osób wie, że opieńki są jadalne i naprawdę smaczne! Wymagają odpowiedniego przygotowania, ale dla ich charakterystycznego smaku naprawdę warto!
- Opieńki rosną całymi kępami. Właśnie wtedy najłatwiej je zauważyć
- Jak wygląda opieńka miodowa
- Opieńki są jadalne
- Opieńka jest smaczna, ale dla drzew stanowi poważne zagrożenie
Opieńki rosną całymi kępami. Właśnie wtedy najłatwiej je zauważyć
Opieńki należą do grzybów, które trudno przeoczyć podczas jesiennego spaceru po lesie. Ich owocniki wyrastają zwykle w dużych skupiskach, często niemal z jednego miejsca. Można znaleźć je na pniakach, powalonych drzewach, korzeniach, a także w pobliżu żywych, ale osłabionych drzew.
W Polsce występuje kilka gatunków z rodzaju Armillaria. Lasy Państwowe wskazują pięć gatunków łączonych w grupę określaną jako kompleks opieńki miodowej: opieńkę północną, maczugowatą, żółtotrzonową, miodową i ciemną. Ich wspólną cechą jest związek z drewnem pniaków i korzeni drzew oraz charakterystyczny pierścień na trzonie u większości z nich.
Najbardziej znana jest opieńka miodowa (Armillaria mellea). W Polsce jest powszechna, a jej owocniki pojawiają się przede wszystkim jesienią. Okres owocowania przypada od września do listopada.
Jak wygląda opieńka miodowa
Kapelusz opieńki miodowej może mieć barwę od miodowej i żółtobrązowej po brązową. U młodych okazów jest bardziej wypukły, z czasem staje się rozpostarty. Na powierzchni mogą być widoczne drobne łuseczki, szczególnie u młodszych owocników.
Od spodu znajdują się blaszki, a na trzonie charakterystyczny jest błoniasty pierścień. To jedna z ważnych cech, na które należy zwracać uwagę podczas rozpoznawania grzyba. Opieńki najczęściej rosną gromadnie, co dodatkowo ułatwia ich zauważenie.
Nie należy jednak identyfikować grzyba wyłącznie na podstawie jednej cechy. W lesie można znaleźć inne gatunki rosnące na drewnie i tworzące podobne skupiska. Lasy Państwowe zwracają uwagę m.in. na możliwość pomyłki z łuskwiakami, łuszczakiem zmiennym, hełmówką obrzeżoną czy maślankami.
Szczególną ostrożność trzeba zachować przy zbieraniu młodych owocników, u których cechy pozwalające na prawidłowe rozpoznanie mogą być jeszcze słabo wykształcone. Główny Inspektorat Sanitarny zaleca, aby nie zbierać grzybów, których nie potrafimy jednoznacznie rozpoznać.
Opieńki są jadalne
Opieńka miodowa jest grzybem jadalnym i znajduje się na oficjalnej liście gatunków dopuszczonych do obrotu w Polsce. Do celów kulinarnych najlepiej wybierać młode kapelusze. Starsze owocniki stają się twarde i łykowate, a ich trzony nie są chętnie wykorzystywane w kuchni.
Kluczowe znaczenie ma sposób przygotowania. Opieniek nie należy spożywać na surowo ani niedogotowanych. Przed dalszą obróbką kulinarną powinny zostać odpowiednio ugotowane. Zjedzenie surowych lub niedogotowanych opieniek może prowadzić do dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.
Po właściwym przygotowaniu młode opieńki można wykorzystać na wiele sposobów. Nadają się m.in. do marynowania, duszenia, sosów czy innych potraw z grzybami. Ich smak jest stosunkowo łagodny, choć mogą pozostawiać lekko cierpki posmak.
Opieńka jest smaczna, ale dla drzew stanowi poważne zagrożenie
Dla grzybiarza opieńki są atrakcyjnym jesiennym znaleziskiem. Dla leśników sytuacja wygląda jednak zupełnie inaczej. Gatunki z rodzaju Armillaria mogą powodować opieńkową zgniliznę korzeni, czyli armillariozę. Grzyby atakują drzewa i mogą prowadzić do ich osłabienia, a w konsekwencji także zamierania.
Opieńki wykorzystują przede wszystkim martwe drewno, ale nie ograniczają się wyłącznie do niego. Mogą zasiedlać również korzenie i osłabione drzewa. Wytwarzają charakterystyczne ryzomorfy, czyli sznury grzybni, które pozwalają im rozprzestrzeniać się w środowisku.