80 zł zamiast 800 zł za metr? Oto jak Polacy legalnie kupują tanie drewno z lasu
Kominek potrafi w mgnieniu oka odmienić dom: daje przytulny klimat, a przy okazji realnie odciąża ogrzewanie. Tylko ile drewna trzeba mieć, żeby ogień nie zgasł w najmniej odpowiednim momencie? Przy okazjonalnym paleniu wystarczą zaledwie 1–2 metry sześcienne, ale gdy zimą rozpalasz codziennie, zapotrzebowanie potrafi urosnąć nawet dziesięciokrotnie. Możesz pójść na łatwiznę i kupić drewno gotowe — pocięte oraz suche — jednak to właśnie samodzielne przygotowanie opału często okazuje się najbardziej opłacalne. I tu zaczynają się schody, o których wielu dowiaduje się dopiero po fakcie.
- Samowyrób drewna opałowego: zasady
- Ile kosztuje drewno opałowe z lasu?
- Zasady samodzielnego przygotowania drewna
- Jak mierzyć i odebrać drewno z lasu
Samowyrób drewna opałowego: zasady
Określenie dotyczące samodzielnego zbierania drewna na opał w lesie bywa mylące. Choć mówi się o samowyrobie, nie jest to działanie „na własną rękę” — bez zgody i ustaleń z leśnikami nie wolno tego robić. Zasady samodzielnego pozyskiwania drewna opałowego są ściśle określone. Żeby w ogóle myśleć o takiej formie opału, warto mieszkać niedaleko większego kompleksu leśnego, mieć podstawowe rozeznanie w pracach leśnych i wygospodarować czas na dojazdy oraz przygotowanie surowca.
Wbrew popularnym, ale błędnym opiniom, wielkość pozyskania drewna w Lasach Państwowych nie jest przypadkowa. Plan ustala się w cyklach dziesięcioletnich, a następnie bardzo dokładnie doprecyzowuje na każdy kolejny rok w oparciu o pomiary w terenie. Samowyrób obejmuje wyłącznie pozostałości po zabranych sortymentach użytkowych.
Trzeba też pamiętać, że w danym roku prace w leśnictwie prowadzi się tylko na wybranych powierzchniach, a ilość pozostającego materiału jest z natury ograniczona. Dlatego najlepiej skontaktować się z właściwym nadleśnictwem i dopytać o aktualne możliwości. Osoba zainteresowana zostanie skierowana do leśnictwa, które w danym momencie ma dostępne powierzchnie do uporządkowania.
Warto od razu jasno wyjaśnić: samodzielne pozyskiwanie drewna opałowego nie oznacza ścinania drzew ani przerzynania grubych pni na klocki. Samo pozyskanie należy do doświadczonych pilarzy i osoby dopuszczone do samowyrobu absolutnie nie mogą wykonywać takich prac. Zainteresowani mogą przygotowywać jedynie drewno w klasach S4 i M2, czyli grubiznę i drobnicę opałową. To pełnowartościowy materiał do palenia, jednak z wadami wykluczającymi dalszą obróbkę albo o zbyt małej średnicy.
Ile kosztuje drewno opałowe z lasu?
Cena drewna opałowego zbieranego samodzielnie (na koszt klienta) zależy od konkretnego nadleśnictwa, ale w praktyce można przyjąć orientacyjne widełki: grube drewno opałowe (S4) to zwykle 80–110 zł/m3, natomiast drobnica (M2) kosztuje około 50 zł/m3. Gdy zestawi się to z cenami rzędu 500–600 zł/mp, czyli około 700–800 zł/m3, szybko widać, że włożona we własny zbiór praca potrafi realnie przełożyć się na duże oszczędności.
Drewno pozyskiwane we własnym zakresie najczęściej pochodzi z pozostałości po zakończonych pracach. Zwykle są to pozycje ujęte w planie cięć na bieżący albo poprzedni rok, na terenach, gdzie wszystkie działania związane z pozyskaniem i odbiorem drewna realizowane na koszt państwa zostały już domknięte.
Jeśli poza planem cięć znajdują się przewrócone drzewa (wywroty), które nie stwarzają ryzyka osunięcia ani nagłego spadku (tzw. użytki przygodne), a ich zebranie na koszt państwa nie ma uzasadnienia ekonomicznego (np. ze względu na niską jakość surowca), nadleśnictwo może wskazać je do samodzielnego pozyskania. Do pracy pilarką spalinową w lesie potrzebne jest świadectwo ukończenia właściwego kursu. Gdy nie ma się takiego uprawnienia, zawsze można zorganizować pomoc osoby z odpowiednimi kwalifikacjami oraz sprzętem.
Zasady samodzielnego przygotowania drewna
Po rozmowie z leśniczym, która ma rozwiać wszelkie wątpliwości, nabywca drewna może przygotować je samodzielnie na własny koszt — pod warunkiem uzyskania pisemnej zgody. Kupujący otrzymuje też informację, że przedstawiciele administracji leśnej mają prawo skontrolować przebieg samodzielnej produkcji, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości mogą wstrzymać działania lub cofnąć udzieloną zgodę.
Leśniczy, który wydaje zezwolenie, wskazuje w terenie miejsce prowadzenia prac, określa sortymenty przeznaczone do pozyskania oraz ustala sposób i lokalizację przygotowania drewna do odbioru. Wykonawca zostaje również poinformowany o możliwych zagrożeniach, zalecanych technikach pracy, wymaganiach BHP, a także zasadach ochrony przeciwpożarowej i środowiskowej. Sprzedaż drewna jest finalizowana w kancelarii leśnictwa, po wcześniejszym uzgodnieniu szczegółów.
Jak mierzyć i odebrać drewno z lasu
Nie wystarczy zrębki czy pozostałości po trzebieży tylko oczyścić z gałęzi i ewentualnie pociąć na krótsze odcinki; przygotowane drewno trzeba ułożyć w stosach, które da się zmierzyć. Kupujący rozlicza się za metry sześcienne drewna, a ilość wylicza się na podstawie przybliżonej objętości (metry przestrzenne) ułożonych stosów. Nie ma możliwości wykonania pomiaru np. na pojeździe ani już na posesji kupującego.
Po zgłoszeniu przez kupującego zakończenia samodzielnego wyrębu, leśniczy dokonuje odbioru stosów i sporządza dokumentację przychodową. Pozyskane w ten sposób drewno trzeba wykupić w ciągu 14 dni od daty odbioru. Wywóz z lasu odbywa się dopiero po wydaniu drewna przez osobę uprawnioną (leśniczego lub podleśniczego), w wcześniej uzgodnionym terminie. Na asygnacie albo fakturze powinna znaleźć się stosowna adnotacja.
Na koniec pozostaje pociąć drewno na wymiar, ułożyć je do sezonowania i dać mu czas, aż będzie gotowe do palenia w kominku. Droga opału od lasu do paleniska jest bez wątpienia czasochłonna i wymagająca, ale w zamian można realnie zauważyć wyraźne oszczędności w domowym budżecie.
