Piece na pellet miały być ekologiczne. Ten fakt burzy cały mit
Granulat drzewny, produkowany z odpadów drewnianych, zapewnia komfort, niską emisję zanieczyszczeń oraz oszczędności na dłuższą metę. Ale czy rzeczywiście sprawdzi się w każdym gospodarstwie domowym? Czy może kryją się w nim niewidoczne ryzyka, które mogą zamienić marzenie o przytulnym domu w kosztowny kłopot?
- Zalety ogrzewania pelletem drzewnym
- Wyzwania i koszty ogrzewania pelletem
- Zagrożenia związane z tanim pelletem
- Wymagania techniczne kotłowni na pellet
Zalety ogrzewania pelletem drzewnym
Nie da się ukryć, że ogrzewanie domu przy użyciu pelletu drzewnego przynosi wiele zalet. Pellet stanowi paliwo odnawialne, wytwarzane z odpadów, takich jak wióry i zrębki, co czyni go neutralnym pod względem emisji CO₂ – w przeciwieństwie do tradycyjnych paliw kopalnych, jak węgiel czy gaz. Kotły na pellet osiągają efektywność nawet powyżej 90%, produkując minimalną ilość popiołu (tylko 0,5–1,2% masy paliwa przy wysokiej jakości paliwie), który można wykorzystać jako nawóz w ogrodzie.
Automatyczne podajniki i sterowniki pozwalają na prawie całkowicie bezobsługowe użytkowanie (przynajmniej według zapewnień producentów, w dalszej części artykułu przyjrzymy się temu dokładniej) – wystarczy jedynie uzupełniać zbiornik co kilka dni, a urządzenie zajmie się resztą, dostarczając stałe ciepło bez wahań temperatury czy zapachu spalenizny. Koszty ogrzewania pelletem często okazują się bardziej opłacalne niż gazem czy olejem opałowym, zwłaszcza przy dostępnych dotacjach.
W kontekście regulacji unijnych – takich jak ETS2, które mają wejść w życie od 2027 roku – pellet zyskuje coraz większą przewagę na rynku: nie jest objęty opłatami za emisję, w odróżnieniu od paliw kopalnych.
Wyzwania i koszty ogrzewania pelletem
Wysokie wydatki początkowe to jedna z pierwszych trudności: kocioł to koszt od 5 do ponad 20 tys. zł (a dla większych modeli nawet od 15 000 do 40 000 zł), do tego dochodzą koszty instalacji oraz magazynowania paliwa. Pellet jest droższy niż ekogroszek (mniejsza wartość opałowa: 15–18 MJ/kg w porównaniu do 24 MJ/kg), a jego ceny mogą być zmienne. W tym artykule znajdziesz przegląd rodzajów i cen kotłów na pellet.
Kolejna przeszkoda to oczywiście zależność od energii elektrycznej – bez zasilania sterowniki kotła przestają działać, co w razie awarii lub chwilowego braku prądu oznacza zimno w domu. Regularna konserwacja jest niezbędna: cotygodniowe czyszczenie, usuwanie popiołu i kontrola palnika podważają mit „całkowitej bezobsługowości”. Emisja CO₂ z pelletu może być ostatecznie nawet o 75% wyższa niż z gazu LPG, jeśli granulat pochodzi nie z odpadów drzewnych, lecz z celowo wycinanych drzew – co całkowicie przeczy idei ekologii.
Zagrożenia związane z tanim pelletem
Właściciele pieców na pellet często dają się skusić niską ceną paliwa. Pellet z niesprawdzonych źródeł może zawierać zanieczyszczenia takie jak piasek, torf, a nawet granulki z opon czy odpady z płyt MDF. Tego rodzaju materiał prowadzi do tworzenia się spieków, które zatykają palnik, przyczyniają się do korozji kotła oraz zwiększonej ilości popiołu – nie wspominając o szkodliwych emisjach do atmosfery. Producenci kotłów ostrzegają, że najlepszym wyborem jest zawsze certyfikowany pellet klasy A1 – o wilgotności poniżej 10% i zawartości popiołu nieprzekraczającej 0,7%.
Inną metodą na oszczędność jest zastosowanie agropelletu, który jest znacznie tańszy. Jak sama nazwa wskazuje, ten granulat wytwarzany jest z odpadów rolniczych i leśnych, takich jak słoma, łuski nasion, łodygi roślin czy zrębki. Niestety, jego właściwości również często pozostawiają wiele do życzenia. Ten rodzaj paliwa może uszkodzić urządzenie, a nawet prowadzić do utraty gwarancji.
Wymagania techniczne kotłowni na pellet
Nie każde domostwo jest odpowiednie do ogrzewania pelletem – potrzebna jest kotłownia o właściwych wymiarach z naturalną wentylacją oraz suchy magazyn na sezonowe zapasy paliwa, ponieważ granulat szybko pochłania wilgoć i traci swoje właściwości. W małych mieszkaniach czy blokach odpowiednie przechowywanie może być po prostu niemożliwe.
Wymiary i wyposażenie kotłowni na pellet w domu jednorodzinnym muszą spełniać wymagania zawarte w Warunkach Technicznych dotyczących budynków i ich lokalizacji (Dz.U. z 2024 r. poz. 1284 z późn. zm.) oraz w normie PN-B-02431-1:1999. Przepisy te określają m.in. minimalne odległości, wentylację oraz wymagania przeciwpożarowe.
Dla kotła o mocy do 25 kW:
- pomieszczenie kotłowni może znajdować się w budynku mieszkalnym, pod warunkiem wydzielenia ścianami z materiałów niepalnych;
- wysokość pomieszczenia nie może być mniejsza niż 2,2 m (w istniejących budynkach dopuszcza się minimum 1,9 m);
- odległość między tylną ścianą kotła a przegrodą – nie mniejsza niż 70 cm;
- odległość między bokiem kotła a ścianą – nie mniejsza niż 100 cm;
- odległość między przodem kotła a ścianą – nie mniejsza niż 200 cm;
- nawiew powietrza o powierzchni co najmniej 200 cm², umieszczony nie wyżej niż 30 cm nad podłogą;
- wentylacja wywiewna grawitacyjna o przekroju minimum 14 × 14 cm, wyprowadzona bezpośrednio ponad dach;
- podłoga oraz ściany w strefie kotła wykonane z materiałów niepalnych lub zabezpieczone blachą stalową.
Dla kotła o mocy powyżej 25 kW:
- kotłownia musi być oddzielnym pomieszczeniem technicznym, oddzielonym od innych pomieszczeń przegrodami o odporności ogniowej co najmniej EI 60;
- drzwi do kotłowni powinny być niepalne (stalowe lub obite blachą) o szerokości minimum 0,8 m, w klasie odporności EI 30;
- między kotłownią a składem paliwa należy zastosować oddzielne drzwi stalowe lub zamknięte przegrody niepalne;
- wymagane jest zapewnienie właściwego dopływu powietrza do spalania – minimum 1,5 × przekrój kanału spalinowego;
- w pomieszczeniu powinna znajdować się kratka ściekowa lub inny sposób odprowadzania ewentualnych wycieków wody z instalacji.
W nowoczesnych, energooszczędnych budynkach ogrzewanie pelletem sprawdzi się bardzo dobrze, lecz w starszych, nieszczelnych domach o dużych stratach ciepła może okazać się nieopłacalne i kosztowne. Warto to rozważyć przy podejmowaniu decyzji o zakupie.