Bezobsługowa pompa ciepła to mit powielany przez sprzedawców. Potem są usterki
Specjaliści od marketingu opisują pompy ciepła jako urządzenia prawie bezobsługowe. W rzeczywistości jednak takie systemy również wymagają uwagi. Mimo że działają automatycznie, potrzebują systematycznych przeglądów i podstawowego serwisowania. Zaniedbanie tych czynności może skutkować utratą gwarancji na sprzęt.
- Zaniedbanie konserwacji pompy ciepła
- Jak dbać o efektywność pomp ciepła?
- Najczęstsze błędy w eksploatacji pomp ciepła
- Jak dbać o pompę ciepła, by działała długo?
Zaniedbanie konserwacji pompy ciepła
Pan Andrzej zainstalował nowoczesną pompę ciepła. Był zadowolony, ponieważ w końcu mógł przestać nosić worki z węglem i stale monitorować, czy jego piec na ekogroszek nie przestał działać. Niedługo temu minęły trzy lata od wymiany systemu grzewczego. Pan Andrzej zauważył, że jego rachunki za energię elektryczną z miesiąca na miesiąc niemal podwoiły się. Szybko wyszło na jaw, że problem leży w pompie ciepła, ale mężczyzna stracił prawo do naprawy w ramach gwarancji, ponieważ zaniedbał obowiązek regularnej kontroli stanu technicznego pompy.
Niestety, nie wszyscy Polacy są świadomi, że pompa ciepła nie jest urządzeniem całkowicie bezobsługowym. Brak konserwacji i przeglądów rzadko prowadzi do natychmiastowych awarii, ale może skutkować stopniowym obniżeniem wydajności, większym zużyciem energii i przeciążeniem kluczowych elementów, takich jak sprężarka czy wymienniki ciepła. Pompa ciepła może działać również wtedy, gdy wymaga naprawy – część usterek rozwija się powoli, a regularne kontrole mają na celu zapobieganie takim sytuacjom.
Jak dbać o efektywność pomp ciepła?
Głównym zadaniem posiadacza systemu grzewczego jest utrzymanie filtrów w czystości, zwłaszcza w przypadku pomp ciepła powietrznych. Zabrudzone filtry mogą zmniejszać przepływ powietrza, co prowadzi do spadku efektywności urządzenia oraz zwiększenia zużycia energii elektrycznej. Filtry powinny być kontrolowane co 2–3 miesiące, a w okresie grzewczym nawet częściej. Równie ważne jest comiesięczne monitorowanie jednostki zewnętrznej. Liście, brud, śnieg czy lód mogą utrudniać działanie wymiennika ciepła i wentylatora. Zimą ważne jest regularne usuwanie lodu i śniegu z powierzchni jednostki.
Użytkownik powinien również regularnie monitorować parametry pracy systemu. Obniżenie temperatury w domu mimo działania pompy, zauważalny wzrost zużycia energii lub nietypowe odgłosy to sygnały, których nie można bagatelizować. Ponadto co kilka miesięcy warto sprawdzić ciśnienie w systemie grzewczym – jego spadek może oznaczać nieszczelność. Niektóre zadania właściciel może wykonać samodzielnie, ale inne powinny być realizowane przez wykwalifikowanego serwisanta.
Coroczny przegląd techniczny to kluczowy aspekt użytkowania pompy ciepła. Podczas wizyty serwisant ocenia m.in. szczelność układu chłodniczego, poziom czynnika, stan sprężarki, zaworów i pomp oraz system elektryczny. Sprawdzana jest także automatyka i poprawność ustawień. Czynnik chłodniczy jest kluczowy dla działania pompy. Niedostateczny poziom może zmniejszyć wydajność lub uszkodzić sprężarkę. Co ważne, kontrola i uzupełnianie czynnika mogą być realizowane wyłącznie przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia. Samodzielne próby ingerencji w ten obszar są niebezpieczne i niedozwolone. Producent często uzależnia ważność gwarancji od regularnych, udokumentowanych przeglądów. Brak wpisu w książce serwisowej lub protokołu z kontroli może być powodem odmowy darmowej naprawy, nawet jeśli usterka nie wynika bezpośrednio z zaniedbań użytkownika.
Najczęstsze błędy w eksploatacji pomp ciepła
Jednym z najczęściej popełnianych błędów przez właścicieli pomp jest zaniedbanie czyszczenia filtrów i wymienników ciepła. Działanie w takich warunkach prowadzi do przeciążenia sprężarki i stopniowego niszczenia się elementów, których naprawa może być bardzo kosztowna. Podobnie szkodliwe są nagłe i częste zmiany temperatury w systemie grzewczym.
Nieodpowiednie ustawienia, zbyt wysoka temperatura wewnątrz pomieszczeń czy gwałtowne zmiany parametrów obciążają urządzenie i prowadzą do nagłego wzrostu kosztów użytkowania. Pompa ciepła działa najefektywniej w trybie ciągłym, przy stabilnych ustawieniach.
Poważnym zaniedbaniem jest również brak kontroli instalacji hydraulicznej. Spadek ciśnienia, nieszczelności lub problemy z wodą w układzie wpływają bezpośrednio na wydajność całego systemu. W skrajnych sytuacjach mogą prowadzić do awarii, której producent nie uzna w ramach gwarancji.
Jak dbać o pompę ciepła, by działała długo?
Pompa ciepła nie potrzebuje takiej uwagi jak piec na węgiel czy kocioł na biomasę, ale nie jest całkiem bezobsługowa. Systematyczne czyszczenie filtrów, sprawdzanie jednostki zewnętrznej, nadzorowanie pracy systemu i roczny serwis to absolutne minimum dla jej długowieczności. Zaniedbania ze strony właściciela mogą prowadzić do stopniowego pogorszenia parametrów działania, wyższych opłat i skrócenia żywotności urządzenia, która w najlepszych warunkach może wynosić kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt lat.
Pamiętajmy, że żadne źródło ciepła nie jest zupełnie bezobsługowe. Każde wymaga naszej uwagi – czasami jest to codzienne sprawdzanie, innym razem cotygodniowe kontrole lub coroczne serwisy. Pompa ciepła będzie działać bez problemów tylko wtedy, gdy zapewnimy jej odpowiednią konserwację i serwis.