Kupili używane panele na dach. Pierwsza fala upałów ujawniła koszmarną wadę
Latem panele fotowoltaiczne potrafią bić rekordy produkcji — a mimo to wielu właścicieli instalacji wcale nie ma powodów do radości. Paradoks pojawia się właśnie wtedy, gdy słońca jest najwięcej: podczas upałów. Długie, jasne dni teoretycznie powinny oznaczać maksymalne uzyski, ale ekstremalne temperatury potrafią zadziałać przeciwko modułom PV i nieoczekiwanie obniżyć ich efektywność. Co dokładnie dzieje się z instalacją w czasie gorąca, dlaczego moc może nagle spaść i czy da się to ograniczyć? Odpowiedzi znajdziesz dalej.
- Upał obniża wydajność paneli PV
- Jak upał wpływa na sprawność paneli PV
- Upały a fotowoltaika: ukryte wady paneli
- Dlaczego latem fotowoltaika działa najlepiej?
Upał obniża wydajność paneli PV
Najczęściej właśnie latem panele PV generują najwięcej energii. Jest jednak pewien haczyk: wysokie temperatury wcale nie pomagają fotowoltaice. Wręcz przeciwnie — czerwcowa fala upałów wyraźnie pokazała, gdzie takie instalacje mają słabsze punkty. Choć moduły osiągają najlepsze wyniki przy silnym nasłonecznieniu, ich sprawność zaczyna spadać, gdy rośnie temperatura samych ogniw.
Źródło kłopotu tkwi w materiale, z którego powstają panele. Mowa o krzemie, którego parametry mogą ulegać zmianom w podwyższonej temperaturze. Moc modułów PV podawana przez producentów opiera się na warunkach testowych: temperatura ogniwa 25°C i natężenie promieniowania 1000 W/m². Tymczasem realna pogoda w środku lata potrafi być znacznie bardziej wymagająca — a wielu inwestorów łatwo o tym zapomina.
Przyjmuje się, że każdy 1°C powyżej 25°C może oznaczać spadek efektywności fotowoltaiki nawet o 0,5%. W trakcie ostatnich upałów chwilowa wydajność modułów mogła więc obniżać się nawet o około 20% względem wartości deklarowanych w specyfikacji producenta.
Jak upał wpływa na sprawność paneli PV
Moduły PV potrafią rozgrzewać się do bardzo wysokich temperatur — i nie wynika to wyłącznie z gorącego powietrza, ale też z mocnego, bezpośredniego nasłonecznienia. Najlepiej w czasie upałów wypadają instalacje naziemne, ponieważ swobodny przepływ powietrza pod panelami działa jak naturalne chłodzenie. Z kolei moduły zamontowane tuż nad połacią dachową mają najmniejsze możliwości oddawania ciepła, przez co są najbardziej podatne na przegrzewanie.
Co istotne, o wydajności całego systemu może przesądzać właśnie dystans między panelem PV a dachem. Dlatego już na etapie projektu warto uwzględnić typowe, letnie spadki produkcji energii — na przykład dobierając moduły o nieco wyższej mocy niż falownik. Taki zabieg pomaga lepiej wykorzystać potencjał instalacji i utrzymać korzystne osiągi w skali całego roku.
Upały a fotowoltaika: ukryte wady paneli
Panele fotowoltaiczne projektuje się tak, by zachowywały wysoką sprawność także podczas fal upałów. Same gorące dni zwykle nie są dużym zagrożeniem dla domowych instalacji PV, jednak to właśnie latem najczęściej wychodzą na jaw wcześniej niezauważone mankamenty modułów. Z taką sytuacją częściej mierzą się osoby, które postawiły na zakup paneli z drugiej ręki.
Wysoka temperatura sprawia, że łatwiej dostrzec skutki mikrouszkodzeń na ogniwach. Niewielkie pęknięcia czy nawet zabrudzenia potrafią zauważalnie obniżyć uzysk energii. Przy skrajnych upałach może też dojść do przegrzewania falownika. W takiej sytuacji urządzenie powinno samoczynnie się wyłączyć, co chroni je przed awarią, ale jednocześnie zmniejsza ilość wyprodukowanej energii.
Dlaczego latem fotowoltaika działa najlepiej?
Choć upały potrafią chwilowo obniżyć sprawność instalacji fotowoltaicznej, to właśnie w sezonie letnim panele PV najczęściej biją rekordy uzysków. Decydują o tym dłuższe dni i intensywne nasłonecznienie, które zwykle z nawiązką wyrównują straty wynikające z nagrzewania się modułów.
Fotowoltaika szczególnie opłaca się latem, bo wtedy w wielu domach pracują klimatyzatory oraz wentylatory, a zapotrzebowanie na energię rośnie. Dla prosumentów rozliczających się w systemie net-billing to świetna okazja, by jak najlepiej zagospodarować prąd wyprodukowany na bieżąco i zwiększyć autokonsumpcję.
Przy wyborze modułów fotowoltaicznych warto patrzeć nie tylko na moc deklarowaną przez producenta, ale również na współczynnik temperaturowy. Ten wskaźnik pokazuje, o ile procent spada moc panelu PV, gdy temperatura ogniw wzrośnie o 1°C ponad standardowe warunki testowe, czyli 25°C. Im bliżej zera znajduje się ten parametr, tym lepiej panele zniosą najbardziej gorące dni w roku i utrzymają wyższą wydajność.