Zamiast pelletem palą w piecu popularnym odpadem. Oszczędzają tysiące złotych
Właściciele kotłów na pellet coraz częściej rozglądają się za sposobem na obniżenie kosztów ogrzewania. Wśród pomysłów, które wracają jak bumerang, pojawia się palenie łuskami gryki — odpadem z przemysłu spożywczego, który kusi niską ceną i bywa dostępny niemal „od ręki” w wielu regionach. Tylko czy to sprytna oszczędność, czy ryzykowny eksperyment? I co wyjdzie w praktyce, gdy porówna się łuski gryki z pelletem pod kątem wydajności, komfortu obsługi oraz bezpieczeństwa?
- Pellet a łuski gryki: wartość opałowa
- Łuski gryki jako paliwo: plusy i minusy
- Jak spalać łuski gryki w piecu?
- Wpływ łusek gryki na gwarancję kotła
- Ile kosztują łuski gryki na OLX i Allegro
Pellet a łuski gryki: wartość opałowa
Najważniejszym parametrem, który decyduje o tym, jak „mocne” jest paliwo do ogrzewania, pozostaje jego wartość opałowa. Certyfikowany pellet drzewny w klasie A1 musi spełniać bardzo restrykcyjne wymagania jakościowe. Minimalny próg to 16,5 MJ/kg, ale w praktyce producenci najczęściej podają 18–19 MJ/kg. Zwykle idzie to w parze z wyjątkowo niską wilgotnością (często poniżej 6%) oraz popielnością rzędu 0,2–0,5%, co przekłada się na wysoką sprawność kotła na pellet i wygodniejszą obsługę na co dzień.
Typowy pellet drzewny, plasujący się w kategorii pomiędzy segmentem premium a agropelletem, osiąga przeważnie 16–18 MJ/kg. Taka wartość w zupełności wystarcza do sprawnego ogrzewania domu jednorodzinnego, choć w porównaniu z pelletem najwyższej klasy trzeba liczyć się z nieco większym zużyciem paliwa.
A jak wypadają na tym tle łuski gryki? Ich wartość opałowa najczęściej mieści się w granicach 15–16 MJ/kg, a po sprasowaniu potrafi dochodzić do ok. 17 MJ/kg. To wynik zbliżony do pelletu ze średniej półki, jednak trzeba uwzględnić wyraźnie większą ilość popiołu – zależnie od formy paliwa i jakości surowca może to być ok. 1,8% aż do 4–6%, co bezpośrednio wpływa na częstotliwość czyszczenia i sposób eksploatacji kotła.
Łuski gryki jako paliwo: plusy i minusy
Łuski gryki to produkt uboczny powstający w trakcie obłuskiwania ziarna przy wytwarzaniu kaszy. Przez długi czas uznawano je przede wszystkim za odpad albo materiał pomocniczy, wykorzystywany m.in. jako wypełnienie czy ściółka.
Największym plusem pozostaje oczywiście koszt – cena zakupu potrafi być nawet o kilkaset złotych niższa na tonie w porównaniu z pelletem drzewnym. Na korzyść łusek działa też relatywnie niska wilgotność już na etapie produkcji, zazwyczaj na poziomie 8–12%, co zmniejsza straty energii potrzebnej na odparowanie wody w trakcie spalania.
Minusem jest natomiast nieregularna frakcja i mała gęstość nasypowa. W wersji niesprasowanej mogą gorzej współpracować z automatycznymi podajnikami i sprzyjać większym ubytkom paliwa. Dlatego coraz częściej spotyka się je w postaci granulatu – pelletu z łusek gryki.
Jak spalać łuski gryki w piecu?
Spalanie łusek gryki wymaga dobrze dobranego źródła ciepła. Z relacji użytkowników, którzy szukają tańszych rozwiązań, wynika, że najlepiej sprawdzają się kotły na biomasę z regulowanym podajnikiem oraz kontrolą nadmuchu. Taka konfiguracja pozwala precyzyjnie ustawić parametry spalania pod paliwo o większej ilości popiołu i innej charakterystyce niż klasyczny pellet drzewny.
Warto jednak pamiętać, że łuski gryki to paliwo, które oznacza więcej pracy przy piecu. Podwyższona popielność sprawia, że konieczne jest systematyczne czyszczenie palnika i popielnika – czasem nawet kilka razy w tygodniu. Do tego związki mineralne obecne w materiale mogą sprzyjać tworzeniu się spieków, które obniżają sprawność spalania i potrafią powodować problemy z równą pracą palnika.
Ograniczeniem bywa też zgodność z urządzeniami starszego typu. W typowych piecach węglowych albo konstrukcjach bez automatycznego podawania spalanie łusek gryki jest mało opłacalne – a w praktyce często zwyczajnie niewykonalne.
Wpływ łusek gryki na gwarancję kotła
Często pomijanym skutkiem stosowania paliw zastępczych jest wpływ na gwarancję kotła. Producenci kotłów na pellet zwykle bardzo dokładnie wskazują w instrukcji, jakie rodzaje paliwa są dopuszczone do spalania. W praktyce spalanie łusek gryki – szczególnie w wersji niesprasowanej – bywa traktowane jako użycie paliwa niezalecanego albo wręcz niedozwolonego.
W efekcie, jeśli dojdzie do usterki powiązanej z palnikiem, podajnikiem czy wymiennikiem ciepła, serwis może zakwestionować naprawę w ramach gwarancji. Najbardziej dotyczy to nowoczesnych kotłów pelletowych klasy A1, które są projektowane pod paliwo o ściśle zdefiniowanych parametrach i tolerancji pracy.
Ile kosztują łuski gryki na OLX i Allegro
W polskich serwisach z ogłoszeniami łuski gryki – zarówno surowe, jak i już oczyszczone – bardzo często pojawiają się w cenach zaskakująco niskich, wyraźnie niższych niż typowe stawki za pellet drzewny.
Na OLX da się trafić na oferty łusek gryki oczyszczonych już od około 1–5 zł za kilogram – nierzadko z opcją negocjacji, co dodatkowo obniża koszt zakupu.
Jeśli chodzi o granulat przygotowany jako opał do pieca lub kominka, ceny rosną, ale nadal potrafią wypadać korzystnie na tle pelletu drzewnego. Na Allegro worki pelletu z łusek gryki o wadze ok. 15 kg bywają dostępne już od około 22–38 zł za worek.