Ten trik skraca czas suszenia drewna nawet o połowę. Wystarczą 3 cm luzu
Czy po roku leżakowania drewno na pewno nadaje się do bezpiecznego palenia w piecu? To wcale nie jest takie oczywiste. O tym, czy opał będzie wystarczająco suchy, nie przesądza wyłącznie czas sezonowania — równie ważne jest to, jak został ułożony i gdzie przez ten czas leżał. Jest jeden wyjątkowo częsty błąd, przez który drewno schnie znacznie wolniej, niż powinno… i właśnie o nim za chwilę.
- Jak sezonować drewno, by nie pleśniało
- Jak suszyć i składować drewno opałowe
- Jak układać drewno, by szybciej schło
- Jak nie zepsuć sezonowania drewna
Jak sezonować drewno, by nie pleśniało
Każdy świadomy użytkownik kominka lub kotła na drewno dobrze wie, że świeżo ścięte polana trzeba sezonować. W zależności od gatunku drewno potrzebuje od kilku miesięcy aż do dwóch lat, by zejść do właściwej wilgotności. To jednak nie jest proces „sam z siebie” — nie wystarczy odłożyć opału na bok i wrócić do niego po długim czasie. O tym, jak szybko i jak dobrze drewno wyschnie, w dużej mierze decydują warunki jego przechowywania.
Samo zabezpieczenie drewna przed deszczem nie sprawi jeszcze, że opał będzie suchy. Kluczowa jest prawidłowa cyrkulacja powietrza, bo to ona pozwala wilgoci stopniowo wydostawać się z wnętrza szczap. Gdy polana są ułożone zbyt ciasno, przewiew praktycznie znika, a sezonowanie wyraźnie się wydłuża.
Jednym z najczęstszych i zarazem najbardziej kosztownych błędów jest szczelne okrywanie drewna plandeką. Taka „ochrona” przed opadami potrafi przynieść odwrotny efekt. Pod przykryciem zbiera się para wodna, tworząc wilgotny mikroklimat. W takich warunkach drewno nie ma jak doschnąć — zamiast tego zaczyna łapać pleśń. Bywa też, że oprócz zbyt ciasnego układania i szczelnego przykrywania opału pojawia się kolejny problem: składowanie szczap bezpośrednio na ziemi lub na wilgotnym betonie. Wtedy najniższe kawałki wciągają wilgoć z podłoża, przez co szybko tracą jakość i z czasem zaczynają gnić.
Jak suszyć i składować drewno opałowe
Świeżo ścięte drewno ma w sobie bardzo dużo wilgoci — w zależności od gatunku potrafi to być nawet 50–70% wody. Do kominka czy pieca nadaje się jednak opał o wilgotności nie większej niż 20%, a najlepiej w granicach 15–20%. Jeśli polana zostaną ułożone zbyt ciasno lub w nieodpowiedni sposób, oddawanie wilgoci będzie trwało znacznie dłużej. Dlatego przy układaniu świeżego drewna trzeba zostawić wyraźne przerwy między polanami, tak aby powietrze mogło je osuszać z każdej strony, a nie tylko z wierzchu.
Na tempo schnięcia wpływa też miejsce składowania. Najlepiej sprawdza się przestrzeń przewiewna i nasłoneczniona, zabezpieczona od góry przed deszczem, ale otwarta po bokach, by wiatr mógł swobodnie „przewiewać” stos. Gorzej wypadają lokalizacje zacienione, wilgotne i bez cyrkulacji powietrza — drewna nie warto trzymać choćby w piwnicy, gdzie wilgoć utrzymuje się długo.
Sezonowanie wymaga czasu i cierpliwości. Miękkie gatunki, takie jak sosna, świerk czy olcha, zwykle potrzebują około 6–9 miesięcy schnięcia. Twarde drewno — na przykład dąb, buk, grab albo jesion — dojrzewa znacznie dłużej, często 12–24 miesiące. Na szczęście właściciel kominka lub pieca może dość łatwo ocenić, czy opał jest już gotowy. Mokre polana są cięższe i ciemniejsze, gorzej się rozpalają, częściej dymią, czasem „piszczą” lub gwiżdżą w ogniu, a przy tym szybciej brudzą szybę oraz przewody kominowe. Co ważne, część energii zamiast ogrzewać dom, idzie wtedy na odparowanie wody zawartej w drewnie.
Jak układać drewno, by szybciej schło
Drewno opałowe najlepiej składować na paletach, belkach, legarach, cegłach lub dedykowanych stojakach. Dobrze jest zostawić minimum 10–15 cm prześwitu nad gruntem, aby powietrze mogło swobodnie krążyć także od dołu. Równie istotne są małe przerwy między polanami — zwykle wystarczą odstępy rzędu 2–3 cm, które znacząco ułatwiają schnięcie.
Szczapy układaj korą do góry, a jeśli stos ma stać przy ścianie, koniecznie zachowaj kilkucentymetrową przerwę między drewnem a murem. Opał najszybciej przesycha, gdy ułożysz go przy południowej lub zachodniej ścianie budynku — wtedy stos naturalnie się dogrzewa, co pomaga szybciej osuszać zewnętrzne warstwy. Specjaliści najczęściej rekomendują sezonowanie w przewiewnym miejscu, na przykład w wiacie, pod daszkiem lub w drewutni.
Świeżo pozyskane drewno opłaca się od razu porąbać na mniejsze kawałki. Taki prosty krok wyraźnie przyspiesza sezonowanie i potrafi skrócić czas schnięcia nawet o połowę.
Jak nie zepsuć sezonowania drewna
Zakup drewna „na już” i chaotyczne ułożenie świeżo przywiezionego opału potrafią sprawić, że nawet po roku od dostawy będzie on wciąż zbyt wilgotny, by można go było bezpiecznie spalić. Dlatego drewno warto zamawiać z wyprzedzeniem – nie pod najbliższe chłody, lecz z myślą o następnym sezonie grzewczym.
Nawet miękkie gatunki, które przy sprzyjających warunkach potrzebują zwykle 6–9 miesięcy, by oddać nadmiar wody, trzymane w niewietrzonym miejscu mogą pozostać mokre także po upływie roku. Przy drewnie twardym sezonowanie nierzadko wydłuża się nawet do dwóch lat. Opał przechowywany niewłaściwie może łapać pleśń, zacząć próchnieć i stracić nawet 40% swojej wartości opałowej.
Osoba korzystająca z kominka lub pieca powinna więc zapewnić drewnu możliwie najlepsze warunki do schnięcia. Drobne zaniedbania potrafią wydłużyć cały proces znacznie bardziej niż o kilka miesięcy – w skrajnych sytuacjach opał może schnąć latami albo nigdy nie osiągnąć właściwej wilgotności, bo wcześniej zacznie gnić.