To drewno grzeje najdłużej w kominku. Większość wybiera gorsze gatunki
Drewno towarzyszy ludziom jako paliwo od tysięcy lat — i trudno się temu dziwić. Daje ciepło, tworzy wyjątkowy klimat w domu, a dzięki nowoczesnym rozwiązaniom potrafi ogrzewać nie tylko skutecznie, ale też oszczędnie i bardziej ekologicznie. Jest jednak haczyk: choć spalić można niemal każdy gatunek, różnice między nimi potrafią zaskoczyć. Które drewno naprawdę sprawdzi się najlepiej — i dlaczego nie zawsze to, które masz pod ręką?
Jak wybrać drewno do kominka?
Wybierając drewno do kominka, zwykle liczą się przede wszystkim sprawy praktyczne:
- Masa drewna
Waga polan mocno zależy od gatunku – jedne będą zaskakująco lekkie, inne wyraźnie cięższe już przy przenoszeniu. Do bardzo lekkich (o gęstości poniżej 400 kg/m3) zalicza się m.in. topolę oraz sosnę wejmutkę. Nieco cięższe, sięgające ok. 500 kg/m3, bywają sosna i olcha, natomiast metr sześcienny grabu lub dębu potrafi ważyć ponad 800 kg.
- Sposób i częstotliwość użytkowania
Jeśli planujecie zimą ogrzewać kominkiem całe mieszkanie albo regularnie wspomagać nim główne ogrzewanie, kluczowy staje się odpowiedni zapas opału. W takiej sytuacji najlepiej stawiać na gatunki, które spalają się możliwie długo i stabilnie, dzięki czemu rzadziej trzeba dokładać do paleniska.
- Efekt wizualny
Na ile ważny jest dla Was sam widok ognia? Wolicie romantyczne, migoczące płomienie, czy bardziej zależy Wam na szybkim podniesieniu temperatury w salonie? Czy kominek ma być przede wszystkim ozdobą na długie zimowe wieczory, czy narzędziem do konkretnego grzania? Różne gatunki drewna dają różne wrażenia podczas spalania – od żywej, „tańczącej” gry płomieni po spokojny, równy ogień.
Jakie drewno do kominka wybrać?
W kominku możesz palić drewnem wielu gatunków, które najczęściej dzieli się na twarde i miękkie. Drewno liściaste (np. buk, brzoza, grab czy dąb) ma zwykle większą gęstość, dlatego spala się wolniej, stabilniej i daje równomierne ciepło. Z kolei drewno miękkie, czyli iglaste (sosna, świerk, jodła), mimo że bywa niedoceniane, potrafi mieć wyższą wartość opałową niż część gatunków twardych. Minusem jest szybsze spalanie, a więc konieczność częstszego dokładania do paleniska. Duże zainteresowanie drewnem twardym sprawia też, że zazwyczaj kosztuje ono więcej.
Do najczęściej wybieranych rodzajów drewna należą:
- Buk
- Drewno bukowe to jeden z najpewniejszych wyborów do kominka.
- Jego mocną stroną jest bardzo dobra wartość opałowa (powyżej 2000 kWh/mp) oraz niewielka ilość żywicy.
- Spala się równo i spokojnie, oddając przyjemne ciepło bez trzasków i bez „strzelających” iskier.
- Duża gęstość (ponad 700 kg/m3) oznacza jednak dłuższe sezonowanie – zwykle około dwóch lat.
- Buk jest też ceniony za to, że łatwo się go łupie i tworzy w palenisku stabilny, trwały żar.
- Brzoza
- Brzoza wyróżnia się wysoką zawartością olejków eterycznych, dzięki czemu podczas palenia w domu unosi się przyjemny zapach.
- Przy gęstości ok. 600 kg/m3 łatwo się rozpala i szybko zaczyna ogrzewać pomieszczenie.
- Nawet świeżo pocięte drewno brzozowe potrafi palić się zaskakująco dobrze, a sezonowane osiąga ok. 1900 kWh/mp.
- Efekt wizualny też robi wrażenie: pojawiają się niebieskawe płomienie, zwykle bez rozprysku iskier.
- Wadą bywa długie schnięcie (około 1,5 roku) oraz trudniejsze łupanie, zwłaszcza grubszych wałków odziomkowych.
- Warto pamiętać, że kora brzozowa świetnie sprawdza się jako naturalna rozpałka.
- Dąb
- Dąb również oferuje bardzo dobrą wartość opałową – około 2000 kWh/mp.
- Przy gęstości ok. 650 kg/m3 schnie dłużej niż wiele innych gatunków, ale jest odporny na warunki atmosferyczne i nadaje się do długiego przechowywania.
- Po wysuszeniu można go bez większego problemu porąbać na mniejsze szczapy.
- Podczas spalania słychać trzaski i mogą pojawiać się iskry, za to żar utrzymuje się bardzo długo.
- Płomień nie należy do najbardziej widowiskowych, jednak nadal buduje przytulny klimat.
- Przy paleniu dębem zadbaj o dobry dopływ powietrza. Ze względu na dużą ilość garbników może rosnąć ryzyko odkładania sadzy w kominie i na ściankach kominka.
- Jesion
- Jesion ma wysoką wartość opałową (ok. 2000 kWh/mp) i spala się wyjątkowo równo, spokojnie, bez wyrzucania iskier.
- Dzięki temu świetnie pasuje także do kominków z otwartą komorą spalania.
- Żar po jesionie długo się utrzymuje, co ułatwia podtrzymanie ciepła.
- Minusem jest dość trudne łupanie.
- Wysoka gęstość (ok. 740 kg/m3) sprawia, że sezonowanie bywa wolne – nawet do dwóch lat.
- Sosna
- Sosna rośnie szybko, dlatego jej drewno zwykle jest łatwo dostępne i relatywnie tanie.
- Do właściwej wilgotności (poniżej 20%) dochodzi często już po roku sezonowania.
- Ponieważ szybko „łapie” ogień i potrafi dać wysoką temperaturę, bardzo dobrze nadaje się jako drewno do rozpalania.
- Charakterystyczne, głośne trzaski to efekt dużej ilości żywicy i dla wielu osób element kominkowego klimatu.
- Ze względu na skłonność do pryskania iskrami sosna nie jest najlepszym wyborem do kominków otwartych.
- Robinia
- Robinia to drewno bardzo twarde i gęste (ok. 730 kg/m3).
- Ma wysoką wartość opałową, sięgającą ok. 2100 kWh/mp.
- Daje żar na wyjątkowo długo i zwykle nie wymaga częstego dokładania.
Robinia bywa trudna do rozpalenia, dlatego warto startować od łatwopalnego drewna sosnowego lub świerkowego.
Jakie drewno do kominka wybrać?
Odpowiedź da się ująć krótko: do kominka najlepiej wybierać drewno dobrze wysuszone. Po co najmniej dwóch latach (a często po dłuższym sezonowaniu) powinno ono zejść do wilgotności około 15–20%. Nie da się jednak wskazać jednego, konkretnego gatunku drzewa jako bezdyskusyjnie „najlepszego”.
Drewno z gatunków miękkich, choć nierzadko ma wysoką kaloryczność, zwykle spala się szybciej. Z kolei gatunki twarde — na przykład buk czy dąb — oddają ciepło bardziej stabilnie i palą się wolniej, co ułatwia utrzymanie równomiernego ognia. Ważne są też cechy szczególne: olejki eteryczne obecne w brzozie potrafią zmieniać barwę płomieni i dodawać przyjemny zapach. W praktyce do kominka nadaje się niemal każde drewno, o ile ma odpowiednio niską wilgotność.