Kosztuje 250 zł za metr, grab nawet 700 zł. Sprzedawcy polecają je jako tani opał, ale ma poważną wadę
Ceny drewna kominkowego i opałowego poszybowały tak mocno, że dla wielu osób buk czy grab stały się zwyczajnie poza zasięgiem. Nic więc dziwnego, że coraz więcej ludzi rozgląda się za tańszą alternatywą i zaczyna sięgać po gatunki, które do tej pory rzadko trafiały do koszyków. Kuszą, bo są łatwiej dostępne i potrafią kosztować nawet trzy razy mniej niż „klasyki”. Sprzedawcy obiecują też, że nie trzeba iść na kompromisy: ma być wydajnie, kalorycznie i bez problemów w paleniu… Właśnie tak najczęściej opisuje się osikę. Tyle że gdy przyjrzeć się jej bliżej, szybko wychodzi na jaw coś, o czym mało kto mówi — i przez co osika może okazać się wyborem, którego się po prostu żałuje.
- Drewno osikowe: cechy i zastosowania
- Osika czy grab do kominka? Porównanie
- Osika do kominka: tania, ale słaba
Drewno osikowe: cechy i zastosowania
Drewno osikowe, pozyskiwane z osiki, wyróżnia się jasnym kolorem, niewielką gęstością i lekką, miękką strukturą. Łatwo poddaje się cięciu oraz innym pracom stolarskim, dlatego od dawna jest chętnie wykorzystywane w wielu zastosowaniach. Szybko oddaje wilgoć i ma mało żywic, co przekłada się na czyste spalanie — bez dużej ilości dymu i osadzającej się sadzy.
To duży plus, jednak trzeba pamiętać, że osika ma raczej niską wartość opałową, więc jako podstawowe drewno do ogrzewania domu zwykle nie wypada najlepiej. Za to dzięki temu, że spala się szybko i równo, świetnie sprawdza się jako drewno na rozpałkę — pozwala sprawnie „złapać” ogień i przyspiesza rozpalanie.
Właściwości osiki docenia się też w bardziej konkretnych zastosowaniach, gdzie jej „łagodny” charakter jest zaletą. Często trafia do saun, bo nie nagrzewa się tak intensywnie jak niektóre gatunki, a przy tym nie wypuszcza żywic i nie daje mocnego, drażniącego zapachu. Jest również ceniona do wędzenia, zwłaszcza ryb i mięs — zapewnia delikatny dym, który podbija smak potraw, ale nie zagłusza ich naturalnego aromatu.
Osika czy grab do kominka? Porównanie
Mimo że osika ma sporo plusów, w praktyce rzadko sprawdza się jako najlepsze drewno do kominka — szczególnie wtedy, gdy chcesz realnie ogrzać dom. Polana spalają się szybko, więc trzeba je często dokładać, a uzyskiwane ciepło jest raczej niewielkie. Na tle grabu, uznawanego za najbardziej kaloryczne i wydajne drewno, osika wypada po prostu blado.
| Cecha | Drewno osikowe | Drewno grabowe |
|---|---|---|
| Wartość opałowa (MJ/kg) | 9–11 MJ/kg | 14–16 MJ/kg |
| Kaloryczność (kWh/m³) | 1700–1900 kWh | 2100–2300 kWh |
| Gęstość (kg/m³, przy wilgotności 15%) | 400–450 kg/m³ | 800–900 kg/m³ |
| Czas spalania | Krótki | Długi |
| Wydajność | Niska | Wysoka |
| Ilość popiołu | Mało | Średnio-dużo |
| Zastosowanie | Rozpałka, krótkie dogrzewanie, sauna, wędzenie | Ogrzewanie domów, długie palenie, piec kaflowy, kominek |
| Wilgotność świeżego drewna | 50–60% | 40–50% |
| Czas schnięcia do 20% wilgotności | 6–12 miesięcy | 18–24 miesiące |
| Łatwość rąbania | Bardzo łatwe | Bardzo trudne |
| Cena za 1 m³ (sezonowane, luzem) | 200–250 zł | 500–700 zł |
Osika kusi ceną i tym, że schnie wyraźnie szybciej niż wiele twardszych gatunków. To jednak wciąż nie czyni z niej pełnowartościowego drewna opałowego do długiego palenia. Jest mało wydajna, oddaje mniej ciepła i ma niską kaloryczność, przez co szybciej „znika” w palenisku. Co ważne, przegrywa nie tylko z grabem, ale też z innymi gatunkami — nawet tymi rzadziej wybieranymi, jak jesion czy orzech włoski. O właściwościach tego ostatniego pisaliśmy tutaj
Osika do kominka: tania, ale słaba
Mimo że sprzedawcy często ją polecają, a cena potrafi kusić, osika nie jest najlepszym drewnem do kominka. Jeśli chcesz wydać mniej i szukasz opału typowo do rozpalania – osika może się przydać, ale właśnie głównie na start ognia. Choć za 1 m³ drewna osikowego zapłacisz zwykle około 250 zł, ma ono niską wydajność, więc w praktyce spalisz go więcej i szybciej uzupełnisz zapas.
Osika ma sens, gdy palisz w kominku sporadycznie „dla klimatu” i zależy Ci bardziej na nastroju niż na realnym dogrzaniu pomieszczeń. Jeżeli jednak oczekujesz stabilnego, mocniejszego płomienia i chcesz faktycznie ogrzać dom, lepiej postawić na inny gatunek. W takich porównaniach najczęściej wygrywa grab, ale bardzo dobrze wypadają też jesion, dąb oraz orzech włoski.