"Test uderzenia" może uratować Twój komin. Tak sprawdzisz jakość drewna
Miłośnicy wieczorów przy kominku prędzej czy później zderzają się z tym samym momentem: w koszu zostają ostatnie polana, a zapas znika szybciej, niż się wydaje. I wtedy pojawia się kluczowe pytanie, które może zdecydować o wszystkim — od tego, czy w domu będzie naprawdę ciepło, po to, czy komin nie zacznie zarastać sadzą. Jak w kilka chwil odróżnić drewno, które pali się czysto i długo, od takiego, za które tylko zapłacisz więcej, a dostaniesz dym i kłopoty?
- Jak rozpoznać dobre drewno opałowe
- Jak rozpoznać dobre drewno opałowe
- Drewno miękkie czy twarde: różnice
- Drewno twarde czy miękkie: co wybrać
Jak rozpoznać dobre drewno opałowe
Nawet w obrębie jednego gatunku drewna opał może znacząco się różnić. O tym, czy pali się czysto i daje dużo ciepła, decydują przede wszystkim warunki przechowywania oraz długość sezonowania. Podpowiemy, po czym rozpoznać wartościowy opał i na co zwrócić uwagę, jeśli chcecie sami pociąć oraz połupać drewno do kominka.
Najważniejszą cechą, która odróżnia dobry opał od kiepskiego, jest poziom wilgotności. Drewno mokre, zapleśniałe albo nadgniłe nie tylko grzeje słabiej (zanim zacznie się właściwie palić, musi odparować zawarta w nim woda, a to pochłania sporą część energii), lecz także bardziej dymi, pogarsza jakość powietrza i może szkodzić zdrowiu. Taki opał trudno rozpalić, często daje gęsty dym i przykry zapach. Co więcej, wilgotne drewno sprzyja szybszemu odkładaniu się sadzy i smoły na ściankach komina oraz w palenisku.
Jak rozpoznać dobre drewno opałowe
Nawet ktoś, kto nie ma nic wspólnego z branżą drzewną, zwykle potrafi ocenić, czy opał jest solidny, czy raczej kiepskiej jakości. W praktyce wystarczy zwrócić uwagę na kilka rzeczy — poniższe wskazówki ułatwią szybką ocenę:
- Drewno opałowe powinno być odpowiednio sezonowane i mieć nie więcej niż 20% wilgotności.
- Opał dobrej klasy jest możliwie jednorodny gatunkowo — domieszka innych gatunków niż deklarowany nie powinna przekraczać 10%.
- Polana nie mogą mieć widocznych śladów pleśni, bo to znak złego składowania i zbyt wysokiej wilgotności drewna.
- Rozmiar porąbanych kawałków nie powinien być przesadzony — najlepiej, aby nie były grubsze niż 15 cm, a ich długość powinna pasować do wymiarów Waszego paleniska.
- Świeże, dobre drewno opałowe wyróżnia się wyraźnym zapachem drewna i żywicy, a kora jest mocno związana z powierzchnią.
- Warto przyjrzeć się barwie — lekkie zażółcenie lub równomierna szarość oraz pęknięcia na czołach kawałków, powstałe podczas schnięcia, to typowe oznaki dobrze podsuszonego drewna.
- Gdy uderzycie o siebie dwa suche kawałki, usłyszycie czysty, dźwięczny dźwięk; drewno wilgotne brzmi wyraźnie bardziej głucho i „tępo”.
Jeśli chcecie mieć pewność, wilgotność drewna najlepiej zweryfikować miernikiem — to niedrogie urządzenie, a jednocześnie najprostszy sposób na uzyskanie precyzyjnych i wiarygodnych wyników dotyczących zawartości wody w drewnie.
Drewno miękkie czy twarde: różnice
Drewno opałowe najczęściej dzieli się na dwie podstawowe grupy: miękkie oraz twarde. Do miękkiego drewna zwykle zalicza się gatunki iglaste — świerk, sosnę i modrzew — ale też wybrane liściaste, m.in. lipę oraz topolę. Z kolei drewno twarde pochodzi wyłącznie z drzew liściastych, takich jak dąb, jesion, brzoza czy buk.
Wynika to z budowy włókien: twarde drewno ma zazwyczaj wyższą gęstość i większą twardość, a to często oznacza także większą wartość opałową. Nie jest to jednak prosta zasada „twardsze = lepsze” — różnice mocno wpływają za to na to, jak długo drewno powinno schnąć oraz jak je przechowywać, by nie traciło swoich właściwości.
Miękkie drewno również potrafi dać dużo ciepła, choć zwykle trzeba go spalić odrobinę więcej, aby osiągnąć podobny efekt. Takie gatunki częściej zawierają sporo żywicy, przez co płomień bywa bardziej żywy i intensywny. Charakterystyczne trzaski oraz iskrzenie w palenisku najczęściej pojawiają się przy świerku albo sośnie. Ponieważ iskry mogą wylatywać częściej, dla bezpieczeństwa lepiej korzystać z zamkniętego paleniska.
Drewno twarde czy miękkie: co wybrać
W praktyce sam gatunek drewna tylko w niewielkim stopniu wpływa na jego kaloryczność, dlatego przy ocenie jakości opału ma raczej znaczenie drugorzędne. Dzieje się tak nie tylko dlatego, że wartości opałowe poszczególnych rodzajów drewna różnią się zwykle nieznacznie (zwłaszcza wśród gatunków twardych), lecz także dlatego, że końcowy efekt w dużej mierze zależy od sprawności pieca. Z tego powodu trudno jednoznacznie przesądzić, czy drewno twarde jest „lepsze” od miękkiego wyłącznie na podstawie samej kaloryczności.
Mimo to da się wskazać wyraźną różnicę: drewno miękkie i twarde odróżnia przede wszystkim gęstość. Miękkie, czyli najczęściej iglaste, jest lżejsze (bo ma mniejszą gęstość) i zazwyczaj kosztuje mniej. Spala się szybciej, dzięki czemu łatwiej i szybciej podnieść temperaturę w pomieszczeniu, ale jednocześnie wymaga częstszego dokładania do paleniska. Jeśli pominąć typowe niedogodności, takie jak szybsze spalanie czy większa skłonność do iskrzenia, to pod względem łącznych kosztów i uzyskiwanej energii drewno miękkie i twarde wypadają dość podobnie. W efekcie o wyborze częściej decydują przyzwyczajenia oraz chwilowe trendy niż czysto racjonalne argumenty.