Tania alternatywa dla pelletu podbija polskie domy. Różnice w kosztach są duże
Rosnącym zainteresowaniem cieszą się alternatywne paliwa do kotłów na biomasę. Wśród nich znajduje się owies, dotychczas postrzegany głównie jako pasza. Badania dotyczące właściwości opałowych, wymagań technicznych oraz oddziaływania na trwałość urządzeń wskazują, że spalanie owsa może stanowić rzeczywistą alternatywę dla pelletu, jednak jedynie w pewnych okolicznościach.
- Porównanie kaloryczności pelletu i owsa
- Innowacyjne kotły na owies i pellet
- Ekonomiczne aspekty spalania owsa
- Alternatywne paliwa w ogrzewaniu domowym
Porównanie kaloryczności pelletu i owsa
Cechy pelletu drzewnego w dużym stopniu są uzależnione od jego klasy jakości. Pellet premium klasy A1, który jest certyfikowany i wytwarzany z czystego drewna bez dodatków chemicznych i kory, zazwyczaj osiąga wartość opałową w granicach 18–19 MJ/kg (około 4,9–5,3 kWh/kg). Certyfikacja wymaga jednak minimum 16,5 MJ/kg, co pozwala na pewność co do parametrów pelletu wybranej klasy. Charakteryzuje się on również niską wilgotnością, często poniżej 6%, oraz niewielką popielnością na poziomie 0,2–0,5%.
Owies opałowy w kontekście kaloryczności znajduje się nieco niżej niż pellet standardowy i zdecydowanie poniżej produktów klasy premium. Jednocześnie nadal przewyższa pod tym względem agropellet, którego wartość opałowa zazwyczaj wynosi 14–16 MJ/kg. Przyjęto, że owies ma wartość około 15–19 MJ/kg, zależnie od wilgotności i jakości ziarna.
Oszacowano, że do uzyskania ilości ciepła porównywalnej z jedną toną pelletu potrzebne jest około 1,2 tony owsa.
Innowacyjne kotły na owies i pellet
Wykorzystanie owsa jako paliwa w kotłach na biomasę nie jest innowacją, lecz przez długi okres uznawano to raczej za eksperyment. Aktualnie w sprzedaży znajdują się urządzenia zaprojektowane specjalnie do spalania zbóż, które są przystosowane do odmiennego przebiegu spalania w porównaniu do pelletu drzewnego. Producenci coraz częściej informują, że w ich kotłach można spalać zarówno pellet, jak i owies – również w postaci mieszanek. Istotną rolę odgrywa tu konstrukcja palnika oraz sposób podawania paliwa, który musi być dopasowany do drobniejszego i mniej jednolitego surowca.
W kotłach dostosowanych do spalania owsa proces ten może być stabilny i względnie czysty. Problemy występują natomiast w urządzeniach przeznaczonych tylko do pelletu, gdzie owies może prowadzić do blokowania podajnika, większej ilości osadów oraz obniżenia efektywności całego systemu.
Producenci i serwisanci zaznaczają również, że używanie paliwa niezalecanego przez producenta kotła może skutkować utratą gwarancji na urządzenie.
Ekonomiczne aspekty spalania owsa
Ekonomiczne uzasadnienie spalania owsa wynika głównie z jego ceny oraz lokalnej dostępności. W czasach wysokich cen pelletu tona owsa mogła być nawet o kilkadziesiąt procent tańsza, zwłaszcza gdy kupowano ją bezpośrednio od rolników. Nawet przy konieczności zużycia większej ilości paliwa różnice w kosztach ogrzewania mogły być zauważalne.
Sytuacja staje się bardziej skomplikowana, gdy weźmiemy pod uwagę, że opłacalność nie ogranicza się jedynie do ceny zakupu paliwa. Większa przestrzeń magazynowa, częstsze czyszczenie kotła oraz potencjalnie wyższe – a w przypadku utraty gwarancji nawet bardzo wysokie – koszty serwisu mogą oznaczać, że część oszczędności zostanie zredukowana.
Dla porównania: za tonę pelletu drzewnego klasy A1 w hurtowniach obecnie płaci się średnio od około 1 400 do 1 800 zł, a w dużych sklepach często ceny przekraczają 1 500–2 400 zł za tonę. Owies opałowy na rynku wtórnym jest natomiast oferowany znacznie taniej – w wielu ogłoszeniach jego cena oscyluje w granicach około 500–1 100 zł za tonę.
Alternatywne paliwa w ogrzewaniu domowym
Owies nie zastąpi pelletu - szczególnie tego wysokiej jakości - zwłaszcza w piecach zaprojektowanych do spalania certyfikowanego paliwa o bardzo stabilnych i precyzyjnie określonych właściwościach.
Ziarno ma mniej jednolitą strukturę i zostawia więcej popiołu, co oznacza, że jego spalanie wymaga innego podejścia do użytkowania oraz większej kontroli nad działaniem urządzenia. W sytuacjach, gdzie piec jest z fabryki przystosowany do spalania zbóż, owies może jednak stanowić rozsądną alternatywę.
Możliwość używania zarówno pelletu, jak i ziarna zwiększa niezależność od wahań na rynku i umożliwia elastyczną reakcję na zmieniające się ceny.