Czy montaż pompy ciepła to błąd w starym domu? Oto, co musisz wiedzieć!

Wielu właścicieli starszych domów pragnie mieć czysty i bezobsługowy system ogrzewania. Naturalnym wyborem może być montaż pompy ciepła, lecz czy w nieocieplonym budynku takie urządzenie będzie efektywne? Brak właściwej izolacji spowoduje znaczny wzrost kosztów ogrzewania.
- Skuteczna termomodernizacja starszych budynków
- Jakie ogrzewanie wybrać do starszego domu?
- Czy pompy ciepła pasują do starych budynków?
- Koszty i oszczędności przy pompie ciepła
Skuteczna termomodernizacja starszych budynków
Obiekty z czasów PRL-u jak i te z okresu międzywojennego cechują się znacznie większymi ubytkami ciepła. W budynkach bez izolacji potrzeba energii cieplnej może oscylować od 200 do 300 kWh/m² rocznie, podczas gdy w nowoczesnych budynkach jest to nawet sześć razy mniej.
Bez odpowiedniej izolacji pompa ciepła musi działać na maksymalną moc, aby utrzymać właściwą temperaturę wewnętrzną. To powoduje wzrost rachunków i skrócenie żywotności urządzenia. Specjaliści podkreślają, że instalacja pompy ciepła ma sens, jeśli właściciele zdecydują się na przynajmniej częściową termomodernizację, taką jak izolacja dachu, wymiana okien czy eliminacja mostków termicznych.
Nie można zapominać, że największe ubytki ciepła występują przez dach i ściany. Do 30% energii cieplnej ucieka przez górne części budynku, a kolejna porcja – przez fundamenty i piwnice. Bez przynajmniej częściowej termomodernizacji, nawet najlepiej działająca pompa ciepła nie zapewni niskich kosztów ogrzewania. Dobry fachowiec nie powinien zachęcać właściciela starszego, nieocieplonego domu do instalacji pompy ciepła. Wręcz przeciwnie – prace te powinny być poprzedzone audytem energetycznym, a jeśli mieszkańcy nie planują ocieplenia budynku, specjalista powinien jasno powiedzieć, że instalacja nowoczesnego systemu będzie nieopłacalna.
Jakie ogrzewanie wybrać do starszego domu?
Zdajemy sobie sprawę, że montowanie pompy ciepła w domu bez uprzedniego przeprowadzenia modernizacji nie ma sensu. Jeśli jednak właściciele zdecydują się na chociaż częściowe docieplenie budynku, taka inwestycja może zwrócić się po paru latach. Najczęściej wybieraną opcją w starszych domach jest powietrzna pompa ciepła, głównie ze względu na niższe koszty instalacji w porównaniu do wersji gruntowych.
Dla domów z dużymi stratami ciepła lepszym rozwiązaniem może być pompa wysokotemperaturowa, która dobrze współdziała z tradycyjnymi grzejnikami żeliwnymi. Niemniej jednak, trzeba być przygotowanym na niższą efektywność tego urządzenia oraz wyższe koszty energii elektrycznej.
W starszych domach dużą popularność zdobywają również systemy hybrydowe, gdzie pompa ciepła współpracuje z kotłem gazowym lub piecem na pellet. Jest to dobre rozwiązanie w przypadku słabej izolacji termicznej – kocioł będzie doskonałym wsparciem podczas większych mrozów. Mieszkańcy starszych domów raczej nie powinni polegać wyłącznie na powietrznej pompie ciepła. Opowieści użytkowników tych systemów pokazują, że mają one trudności z wydajnością podczas zimnych dni. Pan Nikodem przekonał się o tym na własnej skórze – o jego doświadczeniach pisaliśmy w tym artykule.

Czy pompy ciepła pasują do starych budynków?
Właściciele starszych nieruchomości obawiają się, że montaż pompy ciepła będzie wymagał całkowitego przekształcenia systemu grzewczego. Rzeczywiście, pompy ciepła najlepiej współpracują z ogrzewaniem powierzchniowym, które działa przy temperaturze około 30–40°C. W takim przypadku korzystanie z pompy jest najbardziej ekonomiczne, jednak nie każdy może sobie pozwolić na wymianę starych grzejników i instalację ogrzewania podłogowego.
Na szczęście grzejniki nie uniemożliwiają instalacji pompy ciepła. Ważne jest, aby powierzchnia grzejników była odpowiednio duża. Niekiedy konieczna jest ich wymiana na większe, dodanie nowych źródeł ciepła lub zastosowanie grzejników z wentylatorami (klimakonwektorów) – w tym artykule sprawdzamy, jak działają te urządzenia.
Koszty i oszczędności przy pompie ciepła
Ludzie zamieszkujący w starszych budowlach często mają obawy dotyczące swoich finansów. Jeśli ktoś nie dysponuje środkami na pełną termomodernizację, zakup pompy ciepła oraz comiesięczne koszty ogrzewania domu mogą stanowić poważne wyzwanie. Nabycie pompy ciepła wiąże się z kosztem wynoszącym 40–60 tys. zł – w przypadku domu o powierzchni 150 m².
Roczne wydatki na ogrzewanie za pomocą pompy ciepła w starszym, lecz częściowo ocieplonym budynku mogą sięgać około 3,5–5 tys. zł. Dla porównania: gaz to 6–8 tys. zł, a energia elektryczna nawet 12 tys. zł. Okres zwrotu z inwestycji zależy od licznych czynników, ale dzięki aktualnym programom wsparcia, takim jak „Czyste Powietrze” i „Mój Prąd”, wynosi przeciętnie 7–10 lat. Dla domu, który przeszedł pełną termomodernizację, czas ten skraca się do 5–6 lat.