Zarabiają na pellecie, nie wiedząc o jednym. Kontrole mogą być bolesne
Posiadacze gospodarstw rolnych często mają nadmiar trocin lub słomy. Mogą zainwestować w prostą maszynę do produkcji pelletu, co pozwoli im wytworzyć opał na własne potrzeby, a w przypadku większych ilości materiału, możliwa jest również sprzedaż tego paliwa. Jednak właściciel gospodarstwa musi pamiętać, że sprzedaż pelletu jest dozwolona tylko wtedy, gdy spełnione są określone wymagania.
- Produkcja pelletu w gospodarstwie rolnym: zasady i przepisy
- Sprzedaż pelletu a regulacje prawne dla rolników
- Kontrole i obowiązki przy sprzedaży pelletu
- Kiedy warto sprzedawać pellet?
Produkcja pelletu w gospodarstwie rolnym: zasady i przepisy
Posiadacze gospodarstw rolnych nie przepadają za marnotrawstwem surowców. Andrzej zużywa wiele trocin, które są przydatne m.in. w hodowli zwierząt. Rolnik zauważył jednak, że nie jest w stanie zużyć ich w całości i nie chce wyrzucać wartościowego materiału. Mężczyzna znalazł rozwiązanie w postaci użycia resztek trocin do wytwarzania pelletu na własne potrzeby. Czy taka praktyka jest zgodna z prawem?
Odpowiedź na to pytanie jest prosta – oczywiście, że tak! Rolnik może produkować pellet, który następnie służy do ogrzewania jego domu lub budynków gospodarczych. Nie musi nigdzie zgłaszać tej działalności, tak długo jak produkcja nie przekracza zakresu typowego dla gospodarstwa i nie ma charakteru komercyjnego. Jeżeli pelleciarka służy wyłącznie do wytwarzania opału do własnego pieca, nie ma potrzeby zgłaszania tego faktu – niezależnie od tego, czy jesteśmy właścicielami gospodarstwa rolnego, czy nie.
Problemy pojawiają się, gdy mamy nadmiar pelletu i chcemy go sprzedawać na przykład znajomym lub sąsiadom. Taka działalność może zostać zaklasyfikowana jako przetwórcza i handlowa, co wiąże się z obowiązkami rejestracyjnymi, podatkowymi oraz koniecznością spełnienia restrykcyjnych norm jakości. O tym, czy rolnik prowadzi działalność gospodarczą, decydują częstotliwość, skala oraz charakter sprzedaży pelletu.
Sprzedaż pelletu a regulacje prawne dla rolników
Inicjatywa związana ze sprzedażą pelletu dla celów dochodowych posiada cechy działalności gospodarczej, która jest trwała, zorganizowana i ukierunkowana na profit. W tej sytuacji rolnik powinien zarejestrować się w CEIDG (jeśli prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą niezwiązaną z rolnictwem) albo wybrać inną formę prawną umożliwiającą legalną działalność.
Rolnicy często korzystają z określonych rozwiązań prawnych, takich jak sprzedaż bezpośrednia oraz tzw. rolniczy handel detaliczny (RHD), pozwalających na ograniczoną sprzedaż produktów pochodzących z własnego gospodarstwa bez pełnego zakresu obowiązków przedsiębiorcy. W przypadku sprzedaży pelletu możliwości są ograniczone, ponieważ jest to towar opałowy, a nie produkt rolny. Wytwarzanie i sprzedaż takiej biomasy nie wchodzi w standardowy zakres regulacji RHD.
Każdy legalnie oferowany granulat musi obecnie spełniać parametry dotyczące m.in. jego: średnicy (od 6 do 8 mm), długości (od 3,15 do 40 mm), wilgotności (maksymalnie 10 proc. w stanie użytkowym) oraz zawartości popiołu (do 1,2 proc. w stanie suchym). Jakość paliwa wprowadzanego do obrotu musi być udokumentowana. Niedawno prezes UOKiK oraz Inspekcja Handlowa zyskały uprawnienia do prowadzenia badań i kontroli próbek pelletu dostępnego na rynku, dlatego nawet niewielki producent może zostać poproszony o udostępnienie wyników badań lub o przekazanie certyfikatów jakości. Brak dokumentów może skutkować usunięciem produktu z obrotu oraz nałożeniem kar finansowych.
Kontrole i obowiązki przy sprzedaży pelletu
Osoba sprzedająca pellet może być kontrolowana przez Inspekcję Handlową, UOKiK, urząd skarbowy, a także inspekcję ochrony środowiska czy straż pożarną. Jeżeli pellet jest oferowany jako paliwo dla domów, Inspekcja Handlowa może sprawdzić zgodność etykiet i parametry techniczne wyrobu. Rolnik zajmujący się sprzedażą pelletu powinien posiadać wiele istotnych dokumentów, takich jak:
- opis procesu technologicznego oraz używanej linii produkcyjnej,
- wyniki badań jakości pelletu z akredytowanego laboratorium lub certyfikaty, jeśli takie ma,
- dokumentacja dotycząca odpadów (w przypadku użycia odpadów rolniczych do produkcji),
- ewentualny wpis/rejestracja w CEIDG, rejestracja podatku VAT bądź inna forma rozliczeń.
Produkcja pelletu na sprzedaż może wymagać płacenia podatku PIT i VAT – wszystko zależy od sposobu prowadzenia działalności oraz uzyskiwanych obrotów. Nie zawsze istnieje możliwość korzystania ze statusu rolnika ryczałtowego, dlatego przed rozpoczęciem stałej sprzedaży pelletu zaleca się konsultację z księgowym lub doradcą podatkowym. Jeśli produkcja pelletu staje się działalnością gospodarczą niezwiązaną z rolnictwem, pojawiają się obowiązki składkowe i ubezpieczeniowe. Warto również przemyśleć ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej dla działalności produkcyjnej oraz wprowadzenie zabezpieczeń przeciwpożarowych przy składowaniu większych ilości biomasy.
Kiedy warto sprzedawać pellet?
Kiedy opłaca się sprzedaż pelletu jako część działalności? Na początku warto ocenić, czy warto wychodzić poza produkcję na niewielką skalę. Wejście na rynek może wiązać się z licznymi kosztami, takimi jak konieczność przystosowania linii produkcyjnej oraz jakości pelletu do wysokich standardów. Rolnik może również zostać obciążony nowymi obowiązkami podatkowymi.
Podczas gdy produkcja pelletu na własne potrzeby nie wymaga zgłoszenia, to wytwarzanie granulatu w celu jego sprzedaży wiąże się z licznymi regulacjami prawnymi. Jeśli rolnik okazjonalnie sprzedaje pellet sąsiadom i znajomym, również może uniknąć dodatkowych formalności. Będzie to jednak konieczne w przypadku zorganizowanej, ciągłej i zarobkowej działalności.