Nie każde drewno nadaje się do kominka. Ten popularny gatunek ma rewelacyjną opinię wśród palących
Prawie każde drewno potrafi dać świetne ciepło — ale tylko wtedy, gdy jest porządnie wysuszone. Dopiero sezonowane szczapy z wilgotnością poniżej 18% palą się spokojnie, równo i długo, zamiast zniknąć w krótkim, efektownym zrywie płomieni. I właśnie tutaj pojawia się problem, którego wielu nie bierze pod uwagę. W piecu nie każde drewno zachowuje się tak samo — i wcale nie chodzi wyłącznie o to, czy jest twarde. Różni się tempo spalania, siła żaru i to, jak ogień „prowadzi się” w trakcie palenia. Jak więc wybrać gatunek, który naprawdę robi różnicę i nie rozczaruje już przy pierwszym rozpaleniu?
- Jak wybrać najlepsze drewno do kominka
- Wartość opałowa a ciepło spalania
- Najlepsze drewno do kominka: ranking
Jak wybrać najlepsze drewno do kominka
W Polsce występuje kilkanaście gatunków drzew liściastych oraz kilka iglastych, które uznaje się za lasotwórcze. To one budują lub współtworzą drzewostany w różnych częściach kraju i mają istotne znaczenie dla gospodarki leśnej. Oprócz nich spotyka się też gatunki domieszkowe — ważne dla bioróżnorodności i pielęgnacji lasu. Teoretycznie opałem może być niemal każde drewno z rodzimych drzew. Trudno jednak wyobrazić sobie kominek, w którym na co dzień pali się cisem, dereniną czy nawet jałowcem — nawet jeśli takie drewno miałoby świetne parametry spalania.
W skrócie: jeśli zależy Ci na naprawdę dobrym drewnie do kominka, najważniejsza jest jedna rzecz — wybieraj drewno dobrze sezonowane i porządnie wysuszone. Dopiero potem ma sens wybór konkretnego gatunku; najczęściej sięga się po brzozę, dąb, jesion, buk i olchę. Każdy z nich zachowuje się w palenisku trochę inaczej: jedne dają jasny, efektowny płomień, inne palą się równo i spokojnie bez męczącego „strzelania” iskrami, a jeszcze inne potrafią delikatnie pachnieć dzięki naturalnym olejkom. W praktyce, przy regularnym paleniu, kluczowe są czas spalania oraz wartość opałowa drewna.
Wartość opałowa a ciepło spalania
Mimo że w codziennych rozmowach „wartość opałowa” i „ciepło spalania” często wrzuca się do jednego worka, w ujęciu technicznym to dwa różne parametry. Ciepło spalania (czyli tzw. górne ciepło spalania) mówi, ile energii może oddać konkretne paliwo stałe (drewno, słoma, węgiel), ciekłe (benzyna, olej opałowy) lub gazowe (metan, propan), gdy spala się całkowicie w warunkach laboratoryjnych — wraz z energią „zawartą” w spalinach. Warto o tym pamiętać, bo nowoczesne kotły oraz instalacje kondensacyjne potrafią odzyskać część tego ciepła ze spalin, co w realnym użytkowaniu przekłada się na wyższą sprawność i mniejsze zużycie paliwa.
Wartość opałowa, określana jako dolne ciepło spalania, uwzględnia już tylko tę część energii, którą zwykle da się wykorzystać jako praktycznie dostępne ciepło. Dla drewna jest ona zazwyczaj niższa od ciepła spalania o ok. 10%. Oba parametry podaje się najczęściej w kilowatogodzinach na metr przestrzenny (kWh/mp) albo w kilowatogodzinach na kilogram (kWh/kg). Jeśli chcesz szybko oszacować zapotrzebowanie na drewno opałowe, możesz przyjąć orientacyjnie ok. 2100 kWh/mp lub 4,2 kWh/kg.
Gdy bierzesz do ręki polana do kominka, często pojawia się jeszcze jedno, bardzo przyziemne pytanie: co zrobić z korą? Zdjąć ją przed suszeniem czy zostawić? I tu zaczyna się ciekawy wątek, bo nie ma jednej odpowiedzi dla każdego przypadku — dużo zależy od gatunku, a różnice potrafią zaskoczyć. Przykładowo kora sosny ma nieco niższą wartość opałową niż samo drewno (ok. 2%), kora świerka bywa minimalnie wyższa (ok. 1%), za to kora olchy i brzozy potrafi przewyższać drewno odpowiednio o 12% i 17%. W praktyce zwykle nie ma więc mocnych powodów, aby korować drewno opałowe. Co więcej, w przypadku brzozy polana z korą często prezentują się po prostu lepiej — a estetyka też bywa istotna, nawet jeśli mówimy „tylko” o drewnie na opał.
Najlepsze drewno do kominka: ranking
To, jakie drewno do kominka będzie dla Was najlepszym wyborem, zależy od kilku elementów. Liczy się nie tylko wartość opałowa, ale też ilość żywicy oraz aromat, który pojawia się w trakcie spalania. Najczęściej wybierane gatunki to:
- Buk – wartość opałowa 2100 kWh/mp
Buk to jeden z najczęściej polecanych gatunków do kominka. Daje dużo ciepła, ale wymaga dłuższego sezonowania, żeby osiągnąć odpowiednią suchość. Ważne jest również to, że drewno bukowe zawiera bardzo mało żywicy — dzięki temu spala się równo i cicho, bez typowego trzaskania, a ryzyko iskrzenia jest minimalne. Polana z buku długo trzymają żar i przez długi czas oddają stabilne, przyjemne ciepło.
- Dąb – wartość opałowa 2100 kWh/mp
Dąb, podobnie jak buk, ma bardzo dobrą kaloryczność. Spala się powoli, a jednocześnie potrafi wygenerować wysoką temperaturę. Z uwagi na sporą ilość garbników podczas palenia wydziela charakterystyczny, wyrazisty zapach. Wysoka wartość opałowa sprawia, że dąb jest mocnym kandydatem do kominka. Warto jednak pamiętać, że sam długi czas spalania nie zawsze jest najważniejszy: brzoza czy sosna potrafią „odrobić” nieco niższą kaloryczność przyjemnym aromatem i łatwiejszym rozpalaniem.
- Brzoza – wartość opałowa 1900 kWh/mp
Brzoza to cenione, twarde drewno opałowe o dobrej wartości opałowej. Nie chłonie wilgoci tak łatwo jak niektóre gatunki, dlatego zwykle prościej je przechowywać. Pali się jasnym, delikatnie niebieskawym płomieniem i roztacza przyjemny zapach, co jest efektem obecności olejków eterycznych. Podczas spalania nie powoduje uciążliwego „strzelania” iskrami. Dodatkowy plus: do rozpałki świetnie sprawdza się nawet kawałek kory brzozowej.
- Jesion – wartość opałowa 2100 kWh/mp
Jesion, dzięki wysokiej wartości opałowej, bardzo dobrze nadaje się do kominka. Potrafi oddać więcej ciepła niż brzoza, a przy tym pali się spokojnie i dość długo. Żar utrzymuje się przez długi czas, więc nie trzeba co chwilę dokładać kolejnych polan.
Bez względu na to, jaki gatunek wybierzecie, dobre drewno kominkowe — takie, które ma palić się długo i skutecznie — powinno mieć jak najniższą wilgotność. Za podstawową granicę przyjmuje się drewno o wilgotności poniżej 20%.
