Porąbał drewno i schował pod wiatę. Rok później nie rozumiał, dlaczego nadal jest mokre
Świeżo ścięte drewno aż ocieka wilgocią — i właśnie to potrafi zrujnować jego zastosowanie. W kominku daje mniej ciepła i bardziej dymi, w budownictwie i meblarstwie potrafi „pracować”, paczyć się i zmieniać wymiary, a przy zbyt wysokiej wilgotności staje się też łatwym celem dla grzybów i innych czynników biologicznych. Dobra wiadomość? Drewno opałowe da się skutecznie wysuszyć bez chemii i bez specjalistycznego sprzętu. Tylko jak zrobić to tak, by nie popełnić kosztownych błędów?
- Jak suszyć drewno do kominka?
- Jak suszyć drewno opałowe: metody
- Jak suszyć drewno opałowe pod wiatą
- Jak układać drewno do sezonowania
Jak suszyć drewno do kominka?
Tuż po ścięciu wilgotność drewna najczęściej mieści się w granicach 50–80%. Do palenia w kominku potrzebujesz jednak opału o wilgotności około 20% lub niższej. Osiągnięcie takiego poziomu wymaga właściwego suszenia oraz kilku prostych, ale kluczowych zasad, które realnie skracają czas schnięcia.
Wszystko zaczyna się już na etapie wycinki. Nie zawsze da się wybrać termin, ale jeśli ścinasz samodzielnie, najlepiej robić to zimą (od listopada do marca). W tym okresie drzewa mają najmniej wody, więc drewno szybciej dochodzi do odpowiedniej wilgotności. Warto też dopytywać o termin ścięcia, gdy kupujesz opał. Drewno do kominka najkorzystniej nabyć wiosną — po wstępnym przesuszeniu, ale jeszcze bez ryzyka, że będzie przesadnie wyschnięte.
Przy zakupie trzeba założyć, że drewno „wstępnie przesuszone” wciąż nie nadaje się od razu do palenia. Najczęściej ma około 35–40% wilgotności. Najrozsądniej nie spalać go w pierwszym sezonie po zakupie. Nawet jeśli będzie dosychać kilka miesięcy, bezpieczniej jest dać mu około półtora roku, aby osiągnęło właściwy poziom wilgotności.
Na czas schnięcia mocno wpływa też gatunek. Drewno liściaste sezonuje dłużej. W naszych warunkach najdłużej schnie dąb — naturalnie potrzebuje około 3 lat, żeby dobrze wyschnąć. Jednocześnie to właśnie on uchodzi za jeden z najlepszych wyborów do kominka.
Większość gatunków liściastych suszy się na zewnątrz mniej więcej przez 2 lata. Drewno iglaste zwykle potrzebuje mniej czasu. Najszybciej schną sosna i świerk — zazwyczaj od 6 do 12 miesięcy. Trzeba jednak pamiętać, że iglaki są z reguły słabszym opałem do kominka niż dąb czy buk.
Jak suszyć drewno opałowe: metody
Dziś do przygotowania drewna opałowego wykorzystuje się zarówno metody naturalne, jak i rozwiązania sztuczne. Sezonowanie, czyli suszenie na powietrzu, wymaga odpowiedniej przestrzeni, cierpliwości i właściwego ułożenia polan. Gdy drewno jest osłonięte przed deszczem, a jednocześnie ma dostęp do słońca i wiatru, stopniowo pozbywa się wilgoci. Najczęściej zajmuje to od 6 do 18 miesięcy.
Suszenie sztuczne pozwala lepiej kontrolować cały proces i znacząco skraca czas przygotowania drewna — zwykle do kilku tygodni. W suszarniach utrzymuje się określoną temperaturę oraz wymusza obieg powietrza, dzięki czemu drewno schnie szybciej i bardziej równomiernie. Minusem są jednak koszty: urządzenia i zużycie energii podnoszą cenę takiego suszenia. To rozwiązanie najczęściej opłaca się firmom, które „odrabiają” te wydatki dużą skalą sprzedaży. W przypadku użytkownika domowego zazwyczaj w zupełności wystarcza sezonowanie.
Najważniejsze zasady naturalnego suszenia drewna to:
Zapewnienie zadaszenia, ale z dostępem do słońca
Wybór przewiewnego miejsca
Odizolowanie drewna od bezpośredniego kontaktu z gruntem
Zostawienie odstępów między kawałkami ułożonego drewna
Systematyczna kontrola poziomu wilgotności.
Jak suszyć drewno opałowe pod wiatą
Ponieważ drewno przygotowywane do suszenia musi być osłonięte przed deszczem, a jednocześnie korzystać z ciepła słońca i przewiewu, najlepiej sprawdzi się wiata lub altana. W części domów da się też przechowywać opał pod zewnętrznymi schodami — pod warunkiem, że takie miejsce spełnia wszystkie opisane wcześniej wymagania.
Szczapy warto układać na paletach, które zapewnią wystarczającą izolację od gruntu. Równie dobrze sprawdzą się legary albo specjalne stojaki — ułatwiają stabilne ułożenie stosu i poprawiają cyrkulację powietrza.
W sklepach ogrodniczych można znaleźć gotowe drewutnie z dachem i odseparowaniem od podłoża. Czy to dobry wydatek? To zależy: od wybranego modelu, od tego, czy potrafimy zbudować wiatę samodzielnie, oraz ile czasu możemy na to przeznaczyć. Jeśli wybieramy gotową konstrukcję, koniecznie oceńmy solidność zadaszenia i wysokość podstawy nad ziemią. Innymi słowy — warto porównać kilka opcji i postawić na rozwiązanie, które realnie chroni przed wilgocią, a nie tylko dobrze wygląda w ogrodzie.
Najlepsza temperatura suszenia drewna to 18–22°C, choć przy naturalnym sezonowaniu nie da się utrzymać jej przez cały rok. Mimo to warto dopilnować, by w upalne dni drewno nie było wystawione na ostre, bezpośrednie słońce. Podczas śnieżyc lub wyjątkowo intensywnych ulew można je dodatkowo osłonić plandeką.
Jak układać drewno do sezonowania
Kluczem jest swobodny przepływ powietrza. Polana przeznaczone do suszenia warto przygotować w możliwie zbliżonym rozmiarze. Lepiej unikać bardzo dużych kawałków, bo tracą wilgoć wolniej i często nierówno. Gdy drewno jest już porąbane, układaj je w stos z wyraźnymi przerwami między szczapami. Nie zaleca się też dosuwania drewna bezpośrednio do ściany — ogranicza to wentylację i zwiększa ryzyko zawilgocenia oraz gnicia.
To, jak ułożysz drewno, zależy od miejsca sezonowania. Na zewnątrz najszybciej i najskuteczniej przesuszysz opał, układając szczapy korą do góry. Dzięki temu najbardziej „zamknięta” warstwa drewna lepiej osłania przed deszczem. W pomieszczeniu korzystniejsze bywa ułożenie korą do dołu — poprawia cyrkulację powietrza i zwykle daje stabilniejszy, bezpieczniejszy stos.
Jeśli sezonujesz drewno na własnym podwórku, pamiętaj o regularnej kontroli wilgotności. Prosty wilgotnościomierz do drewna kosztuje zwykle około 50–150 zł, a potrafi znacząco ułatwić ocenę, czy opał jest już gotowy do użycia.
Sezonowanie drewna to niedrogi i dość prosty sposób, by przygotować wartościowy opał. Trzymając się podstawowych zasad i uzbrajając się w cierpliwość, możesz liczyć na drewno dobrej jakości, które sprawdzi się w kominku i pozwoli palić efektywniej.
