Ogrodnicy sadzą teraz borówki. Nie każdy wie, że jesienny termin ma jeden haczyk
Jesienią daleko jest jeszcze do kolejnych zbiorów borówki amerykańskiej, ale myśleć o nich i planować można zacząć już teraz. Jesienne sadzenie daje krzewom szansę, aby zdążyły utworzyć korzenie przed wiosną. O tym, czy powinniście posadzić borówki teraz, zależy jednak od wybranej przez Was odmiany, stanowiska w ogrodzie i sposobu zimowania.
- Co przemawia za jesiennym sadzeniem borówki amerykańskiej?
- Co rzeczywiście oznacza „mrozoodporność” borówki amerykańskiej?
- Sadzenie borówki amerykańskiej jesienią – krok po kroku
Co przemawia za jesiennym sadzeniem borówki amerykańskiej?
Podczas gdy wzrost nadziemnej części wielu krzewów ulega pod koniec sezonu osłabieniu, w dosyć ciepłej jeszcze ziemi nadal może trwać rozwój korzeni. Na dodatek podczas łagodnej, wilgotnej pogody jesiennej zaopatrzenie w wodę jest często lepsze, niż w gorące i suche dni wiosenne. Jesienne sadzenie odpornych na mróz odmian jest zalecane zwłaszcza w cieplejszych regionach.
To jest szansa na dobry start, a nie gwarancja. Gorąca jesień, wczesne nadejście mrozów albo przesiąknięta wodą rabata zimą mogą zniweczyć tę przewagę. Zasada, żeby sadzić „zawsze sześć tygodni przed pierwszym mrozem” nie zawsze wystarcza. Inaczej wygląda sytuacja w osłoniętym ogrodzie na zachodzie kraju, a inaczej na północnym wschodzie i w górach.
Sadzić teraz, czy czekać do wiosny?
| Wasz punkt wyjścia | Rozsądna decyzja |
|---|---|
| odmiana zimoodporna, region łagodny, przygotowane rabaty | Sadzenie jesienne jest dobrym wyborem. Wybierzcie dzień z dobrą pogodą i zwracajcie uwagę na wilgotność gleby. |
| chłodniejszy klimat albo mocno wysuszający wiatr | Raczej poczekać do wiosny, aż gleba rozmarznie i da się obrabiać. |
| gleba wilgotna, zbita albo z odczynem obojętnym lub zasadowym | Najpierw trzeba przygotować podłoże. Nieodpowiednia gleba sama nie zmieni się na właściwą dla borówek. |
| pojemnik na nieosłoniętym balkonie | Jeśli skuteczna ochrona przed mrozem nie jest możliwa, wybrać sadzenie wiosenne. |
| zdrowe sadzonki właśnie kupione w doniczkach | Nie można zostawić sadzonek na całe miesiące w sklepowych doniczkach. Trzeba je odpowiednio posadzić albo zorganizować im właściwe miejsce do zimowania. |
Co rzeczywiście oznacza „mrozoodporność” borówki amerykańskiej?
Odporność na zimę i mróz nie jest niezmienną właściwością krzewu z jedną określoną wartością temperatury minimalnej. Decydujący jest typ oraz odmiana borówki wysokiej (Vaccinium corymbosum), znanej pod potoczną nazwą borówki amerykańskiej. Poza tym istotną rolę odgrywa przebieg temperatury przed nadejściem mrozów, długość okresu trwania niskich temperatur, wiatr i stanowisko, a także stopień przejścia do stanu zimowego spoczynku. Na przykład nagły nawrót mrozu po okresie odwilży może być bardziej problematyczny niż taka sama niska temperatura po równomiernym ochładzaniu.
Poza tym nie wszystkie części rośliny są jednakowo wrażliwe na mróz. Pozostający w spoczynku wegetacyjnym krzew może znieść duże mrozy, podczas gdy rozwijające się kwiaty uszkodzi nawet kilkustopniowy spadek temperatury poniżej zera. W przypadku borówek w pojemnikach dochodzi kolejne ryzyko: mróz osiąga bryłą korzeniową ze wszystkich stron. Korzenie są mniej odporne na przemarzanie niż spoczywające pędy, a niewielka objętość substratu marznie prędzej niż ziemia ogrodowa. Dlatego decydujące jest pytanie nie tylko o to, jaki będzie mróz, ale przede wszystkim jakie borówki posadziliście, w jakim miejscu i w jakim będą stadium rozwoju.
Na stanowiska chłodniejsze odpowiednie są przede wszystkim odmiany należące do typu Northen-Highbush oraz bardzo odporne odmiany Half-Highbush. Typ borówki wysokiej południowej Southern-Highbush oraz odmiany Rabbiteye mają inne wymagania klimatyczne. Także w obrębie jednego typu mogą występować różnice. Późniejszy termin sadzenia może uniemożliwić nieodpowiedniej odmianie osiągnięcie odporności zimowej. Dlatego też przy zakupie sprawdzajcie dokładnie nazwy odmian i szczegółowe zlecenia uprawy.
Sadzenie borówki amerykańskiej jesienią – krok po kroku
Przed sadzeniem borówki trzeba koniecznie zmierzyć wartość pH; powinien mieścić się w obszarze od 4,0 do 5,5. Poza tym system korzeniowy potrzebuje powietrza i wilgoci. Po uregulowaniu odczynu gleby oraz jej przygotowaniu można przystąpić do sadzenia:
- Namoczyć bryłę korzeniową – Przed sadzeniem podlejcie gruntownie roślinę, aby mokra ziemia nie otaczała suchego środka bryły.
- Sprawdzić korzenie – Wyjmijcie sadzonkę z doniczki. Jeśli bryła jest mocno sfilcowana i ze skręconymi korzeniami, rozluźnijcie ją i spulchnijcie ostrożnie zewnętrzną warstwę. Luźnej bryły korzeniowej nie musicie rozrywać.
- Szeroko, a nie niepotrzebnie głęboko – Poszerzcie dołek do sadzenia, aby korzenie miały przestrzeń do wzrostu na boki.
- Zachować dotychczasową głębokość – Górna powierzchnia bryły korzeniowej powinna być na poziomie gruntu. Nie należy zakopywać głęboko podstawy pędów.
- Wypełnić i podlać – Wypełnić dołek wokół sadzonki ziemią, ostrożnie ucisnąć i gruntownie podlać. Nie udeptywać!
- Obłożyć ściółką – Na początek położyć około 5 cm warstwę odpowiedniej, o kwaśnym odczynie ściółki z kory. Bezpośrednio przy podstawie pędów należy zostawić miejsce bez ściółki; warstwa kory nie powinna powiększać głębokości sadzenia.
Szczególnie borówki świeżo posadzone w pojemnikach potrzebują przed zimą osłoniętego stanowiska i ochrony przed mrozem. Nadmiar wody musi mieć możliwość odpływu. Ogrzewane mieszkanie nie jest odpowiednim miejscem do zimowania.
