Większość osób przycina winogrona w bardzo złym terminie. Wyjaśniamy, kiedy robić to prawidłowo
Winorośl winna (Vitis vinifera) jest gatunkiem uprawianym od co najmniej pięciu tysięcy lat dla smacznych, soczystych jagód. Wyhodowano tysiące kultywarów, nazywanych popularnie szczepami, które różnią się kolorem, smakiem i odpornością na warunki klimatyczne. Cechą wspólną wszystkich winorośli jest tworzenie owoców tylko na tegorocznych pędach. Regularne cięcie uwalnia pnącze od nieproduktywnych pędów i utrzymuje w zdrowym stanie. Zabieg należy wykonać każdego roku.
Dlaczego trzeba przycinać winorośl?
Winorośl jako roślina ogrodowa staje się u nas coraz bardziej popularna. Dostępne są rozmaite szczepy, które w cieplejszych regionach dają dobre zbiory winogron deserowych. W przeciwieństwie do większości krzewów jagodowych winorośl rozwija kwiaty i owoce wyłącznie na nowych pędach. W winnicach rośliny są prowadzone na drutach w formie szpalerów i mocno przycinane w okresie zimy.
Dla zdrowej winorośli, która przynosi wiele smacznych owoców, powinno być prowadzone regularne przycinanie. Ważnym ku temu powodem jest dobre prześwietlenie i napowietrzenie rośliny. Dzięki temu obniża się podatność szczepu na choroby i wzrasta jakość winogron.
A co się stanie, jeśli wino nie będzie przycinane? Nieprzycinana winorośl dziczeje i zajmuje w ogrodzie coraz więcej miejsca. Jest trudna do opanowanie i szybko ukorzenia się na nowych miejscach. Szczepy winne są prawie zawsze szczepione na podkładkach odpornych na groźnego szkodnika – filokserę. Nowo ukorzenione pędy uwalniają się od podkładki i stają się przez to podatne na szkodniki winorośli. Zdziczała winorośl większość swojej energii przeznacza na tworzenie liści i pędów, wobec tego tworzy mało owoców i do tego słabej jakości. Poza tym ma mniej gęsty pokrój, co ma znaczenie przy wykorzystaniu pnącza jako parawanu w ogrodzie.
Jak i kiedy przycina się winorośl?
Kiedy spadnie jesienią ostatni liść, a winorośl zgromadzi wszystkie niezbędne asymilaty do rozwoju w następnym sezonie, możecie zaczynać cięcie zimowe winorośli. Jeśli ktoś woli odłożyć nożyce jesienią, może wykonać zimowe cięcie przed pękaniem pierwszych pąków wiosną następnego roku. Idealną porą do zimowego cięcia winorośli jest okres od końca lutego do początku marca. Ważne jest, aby dzień był bez mrozu i suchy, a temperatura w nocy nie spadała poniżej -5°C. cięcie powinno być koniecznie wykonane przed rozpoczęciem wegetacji, a więc przed pierwszymi ciepłymi dniami wiosennymi. Jeśli spóźnicie się z zabiegiem, winorośl zacznie w miejscu cięcia „krwawić”. Straci przez to przez otwarte rany wodę i składniki mineralne, co może osłabić roślinę.
Przy odpowiednim prowadzeniu winorośl ma silny pień z wieloma pędami z poprzedniego roku. Skróćcie ubiegłoroczne pędy tak, aby pozostały tylko krótkie odcinki z dwoma-trzema pąkami, tak zwanymi oczkami. Ważne jest, abyście przyłożyli nożyce około centymetra powyżej ostatniego oczka. Z nich wyrosną na wiosnę zielone, kwitnące i owocujące pędy. Słabe i cienkie pędy, wyrastające prosto z głównego pnia, powinniście całkowicie usunąć, ponieważ zużywają niepotrzebnie energię rośliny.
Długie cięcie na 8 do 12 oczek bywa często praktykowane w winnicach. Jest ono bardziej skomplikowane i mniej przydatne dla początkujących ogrodników. Wspomniane wcześniej krótkie cięcie daje w amatorskiej uprawie dobre wyniki. Możliwe jest pozostawienie kilku pędów jako przedłużenia pnia. Posłużą one do długoterminowej uprawy winorośli i będą stanowiły przez lata główne rusztowanie pnącza.
Letnie cięcie winorośli
Podstawowe cięcie zimowe zdrewniałych pędów winorośli nie jest jedynym zabiegiem pielęgnacyjnym. Zbiory smacznych i zdrowych winogron wymagają starannego cięcia również zielonych części pnączy aż do jesieni. Nadmierna ilość pędów i liści w okresie wegetacji prowadzi do pogorszenia jakości zbiorów.
Pod koniec maja lub na początku czerwca wyłamuje się niepotrzebne pędy, przede wszystkim bez zawiązków kwiatostanów. Z każdego pąka powinien wyrastać jeden pęd, dlatego pędy wyrastające z pąków bocznych należy usunąć. Oprócz pędów zapowiadających kwitnienie i owocowanie na pnączu pozostawia się pędy, które posłużą w następnym roku do budowy formy winorośli. Redukcja liczby latorośli poprawia warunki rozwoju pozostałych pędów. Lepszy dostęp do światła i powietrza, a także większa dostępna ilość pokarmu sprzyjają rozwojowi zdrowych i dorodnych owoców.
Po kwitnieniu ważna jest kontrola liczby młodych pędów i zawiązanych na nich gron. Na każdym z nich pozostawia się dwa grona, a u szczepów wielkoowocowych – jedno najlepiej rozwinięte. Jeśli zaniedbacie ten zabieg, owoce będą gorszej jakości, mało słodkie i wodniste. Przy mniejszym obciążeniu krzewów, owoce dojrzewają wcześniej i mają więcej cukru.
Pod koniec dojrzewania owoców, mniej więcej dwa tygodnie przed zbiorem, przeprowadza się zabieg usuwania liści, które bezpośrednio zacieniają grona. Owoce są wtedy lepiej przewietrzone i nasłonecznione. Poprawia się wybarwienie i zawartość substancji aromatycznych. Nie należy jednak popadać w przesadę: oberwanie nadmiernej liczby liści może opóźnić dojrzewanie i zmniejszyć zawartość cukru w owocach. Największy udział w fotosyntezie mają zdrowe liście wyrastające w pobliżu owoców.