Dlaczego ogórki rosną krzywe? To nie przypadek, tylko wołanie rośliny o pomoc!
Czasem na straganie albo i we własnym ogrodzie można spotkać ogórki mocno wygięte, przewężone pośrodku lub haczykowato skręcone. Takie zdeformowane ogórki smakują dokładnie tak samo jak proste i tylko wyglądają mniej atrakcyjnie. Dlaczego jednak w ogóle niektóre ogórki rosną krzywe? I czy można temu zapobiec?
- Przyczyny pojawiania się krzywizny na owocach ogórków
- Kilka powodów powstawania deformacji kształtu ogórka
- Co najpierw należy sprawdzić?
Przyczyny pojawiania się krzywizny na owocach ogórków
Wielu ogrodników-amatorów zna ten problem: na rabacie albo w szklarni ogrodowej pojawiają się nagle zdeformowane ogórki. Niektóre bywają wygięte w haczyk, inne zwinięte spiralnie, a jeszcze inne z jednej strony cienkie i grube z drugiej strony. Wygląd jest osobliwy, ale w właściwie owoce „opowiadają” tylko w ten sposób o tym, co brakuje roślinom.
Ogórki są bardzo wrażliwe na stres: raz przeoczone podlewanie, zły nawóz albo mocny upał – i już zamiast prostego ogórka rośnie krzywy egzemplarz. Jedno jest pewne: nie jest to choroba wymagająca stosowania środków ochrony roślin, bowiem przyczyną krzywizny nie są żadne szkodliwe organizmy. Problem krzywych ogórków należy do chorób fizjologicznych, czyli takich, które wynikają z reakcji stresowej roślin na różne czynniki.
Kilka powodów powstawania deformacji kształtu ogórka
Można wymienić kilka głównych przyczyn nieregularnego wzrostu ogórków, jednak zwykle jest to zbieg kilku, które powodują u rośliny silny stres. Należy uważnie obserwować warunki, w jakich rosną ogórki, aby ustalić potencjalne czynniki zakłócające rozwój owoców. W profesjonalnych szklarniach możliwa jest kontrola wilgotności, temperatury i światła, dlatego problem krzywych ogórków dotyczy przede wszystkim upraw amatorskich.
- Nieregularne albo zbyt rzadkie podlewanie – najczęstsza przyczyna
Jest to swego rodzaju klasyka: roślina dostaje wodę nieregularnie – najpierw susza, potem zalanie – owoce rozwijają się nierównomiernie. Właśnie wtedy powstają haczykowate albo skręcone ogórki. Szczególnie wyraźnie widać to w szklarniach. Ziemia wysycha tam prędzej niż na odkrytych rabatach, a temperatury są wyższe. Jeśli zdarzą się dwa-trzy upalne dni bez wody, to wystarczy, aby ogórki się zdeformowały.
Co robić? Regularnie podlewać – w czasie upałów najlepiej każdego dnia albo przynajmniej co drugi dzień. Woda do podlewania powinna być letnia, a nie lodowata prosto z wodociągu. Idealne jest nawadnianie kropelkowe, które utrzymuje stałą wilgotność gleby.
- Niedobór potasu – haczykowate ogórki są często typowym objawem
Kiedy ogórki przede wszystkim rosną wygięte na końcu i wyglądają jak małe banany, najczęściej brakuje roślinie potasu. Ten pierwiastek zapewnia równomierne dostarczanie składników odżywczych do owoców. Jeśli jest niedobór potasu, jedna strona ogórka rozwija się gorzej niż druga.
Niedobór potasu występuje często z nadmiarem azotu. Wiele osób nawozi ogórki pracowicie obornikiem albo saletrą amonową – i zapomina przy tym o potasie.
Co robić? Uzupełniać nawożenie nawozem bogatym w potas. Może to być na przykład popiół drzewny (1 szklana na 10 litrów wody) albo siarczan potasu. Nawozić trzeba co ok. 10-14 dni w okresie rozwoju owoców.
- Słabe zapylanie – ogórek jest z jednej strony cieńszy
Ogórek, który zmniejsza swoją średnicę w końcówce albo ma na środku przewężenie niczym związany sznurkiem, jest prawie zawsze skutkiem niepełnego zapylenia. Ogórek jako gatunek jest rośliną obcopylną i do zawiązania owocu potrzebuje przeniesienia pyłku na znamiona kwiatów żeńskich. Jeśli na etapie kwitnienia pojawi się problem z zapyleniem, wówczas następuje tendencja do tworzenia zdeformowanych owoców.
Na zapylanie kwiatów wpływają liczne czynniki, na przykład deszczowa pogoda, niewystarczająca liczba zapylaczy ewentualnie zbyt długie przykrywanie ogórków folią lub włókniną. W szklarni zdarza się to częściej, ponieważ nie zawsze wlatuje tam wystarczająco dużo pszczół.
Co robić? Należy sadzić odmiany partenokarpiczne, które nie wymagają zapylania, a w przypadku odmian tradycyjnych, siać w pobliżu ogórków rośliny wabiące pszczoły i otwierać osłony. Możliwe jest też ręczne zapylanie, czyli przenoszenie pędzelkiem pyłku kwiatowego z kwiatów męskich na kwiaty żeńskie.
- Upał albo wahania temperatury
Zwłaszcza w szklarni ogórki szybko cierpią z powodu przegrzania. Jeśli temperatura wzrośnie powyżej +35°C, rośliny popadają w stres i owoce rosną wolniej i nierównomiernie. To prowadzi często do deformacji ogórków.
Również mocne różnice temperatur między dniem i nocą szkodzą ogórkom. Kiedy w dzień panuje upał +28°C, a w nocy temperatura spada do zaledwie +12°C, roślina nie rozumie co się dzieje – owoce rosną krzywe albo stają się gorzkie.
Co robić? Szklarnię trzeba dobrze wietrzyć, przy dużych upałach zacieniać i unikać znacznych wahań temperatury. W chłodne nocy pomoże osłona z włókniny.
- Zbyt gęste sadzenie
Jeśli ogórki rosną zbyt blisko siebie albo ich pędy nie są odpowiednio prowadzone, rośliny konkurują o światło i składniki odżywcze. Niektóre owoce źle się wtedy rozwijają: pozostają małe, krzywo rosną albo się deformują.
Co robić? zwłaszcza w szklarni ważne jest odpowiednie przycinanie (uszczykiwanie) pędów. Boczne pędy w dolnej partii rośliny należy usunąć i nie dopuścić do powstania dzikiej dżungli. Dobrze wietrzone i wystarczająco nasłonecznione rośliny rozwiną proste i zdrowe ogórki.
- Choroby i szkodniki mogą być przyczyną deformacji
Jeśli ogórki nie tylko rosną pokrzywione, ale na dodatek mają plamy, a liście żółkną albo się zwijają, trzeba je dokładnie przejrzeć. Na przykład wirus mozaiki ogórka może jednocześnie deformować liście i owoce. Także mszyce i przędziorki osłabiają mocno rośliny, które później tworzą zdeformowane owoce.
Co robić? Rośliny należy sprawdzać regularnie co kilka dni – znacznie łatwiej wykryć problemy na wczesnym etapie, niż walczyć później z inwazją szkodników lub zawansowaną chorobą.
Co najpierw należy sprawdzić?
Jeśli w ogrodzie na rabacie albo w szklarni rosną zdeformowane ogórki, dobrze jest sprawdzić następujące punkty:
- Czy podlewanie jest regularne? Czy gleba nie wysycha zbyt mocno między podlewaniami?
- Kiedy ogórki były zasilane nawozem potasowym?
- Jaka odmiana jest uprawiana? Czy potrzebuje zapylania?
- Czy występuje przegrzanie albo mocne wahania temperatury?
- Czy rośliny nie rosną zbyt gęsto?
Często wystarczy ustabilizować podlewanie i podać dawkę nawozu z potasem, aby następne ogórki były już proste. Nawiasem mówiąc, krzywo rosnące ogórki są mimo wszystko jadalne i całkiem normalnie smakują. Dotychczasowe zbiory nie są wiec ani trochę stracone – a następne mogą już wyglądać znacznie lepiej.