Dobre i złe sąsiedztwo w ogrodzie. Te rośliny nie powinny rosnąć obok siebie

Co oznacza dobre sąsiedztwo? Pokojowe i przyjazne współistnienie bez konfliktów. Jeśli dobrze się układa, korzystają na tym wszyscy sąsiedzi choćby przez wzajemną pomoc i uprzejmości. Dotyczy to oczywiście również sąsiedztwa w ogrodzie. W dobrym towarzystwie rośliny rosną dwa razy lepiej. Dlatego opłaca się świadomie sadzić na jednej rabacie i obok siebie różne warzywa, krzewy i byliny. Im zdrowsze są rośliny i im staranniej są pielęgnowane, tym lepiej funkcjonuje ich sąsiedztwo.
- Sąsiedztwo roślin jest rzeczą naturalną
- Na co zwracać uwagę przy uprawie mieszanej?
- Dobre sąsiedztwo – złe sąsiedztwo
Sąsiedztwo roślin jest rzeczą naturalną
Przyroda nie zna monokultury. Spójrzmy na dziką łąkę: mnóstwo kolorowych kwiatów rośnie ze sobą i obok siebie. Na dodatek pewne zbiorowiska roślin, które można spotkać w naturze, nie powstały przypadkowo, ale zostały przez nią ukształtowane. Dzięki temu poszczególne gatunki mogą się rozwijać w możliwie najlepszych warunkach. Skoro więc sama natura podpowiada nam rozwiązania, to dlaczego by nie wykorzystać ich we własnym ogrodzie?
Celowa uprawa różnych gatunków na jednej rabacie ma wiele zalet w porównaniu z monokulturą. Po pierwsze oczywiście ma się większy wybór, jako że przy pojedynczej uprawie na większej powierzchni rośnie jeden jedyny gatunek. Dobre sąsiedztwo rośnie wspólnie i lepiej ocienia rabatę, co zapobiega szybkiemu wysychaniu ziemi i prawie całkowicie uniemożliwia rozwój chwastów. W mocnej wspólnocie również choroby i szkodniki mają małe szanse na powodzenie.
Uprawy mieszane potrzebują mniej miejsca, a powierzchnia rabaty jest optymalnie wykorzystana. Ma to znaczenie szczególnie w małych ogrodach, gdzie można połączyć przykładowo wysoko rosnącą kalarepę z rozłożystą sałatą. Poprzez równoczesny siew lub sadzenie można znacznie powiększyć ogólne zbiory.
Na co zwracać uwagę przy uprawie mieszanej?
Różne rośliny na jednej rabacie powinny się uzupełniać zarówno nad ziemią, jak i w strefie podziemnej. Nie powinny robić tłoku swoimi liśćmi i owocami. Rozmaite gatunki czerpią z gleby różne ilości składników pokarmowych i wprowadzają do gleby różne substancje ze swojej przemiany materii. Tak powstaje różnorodność wzajemnego dawania i brania.
Wydzieliny korzeni oraz aromaty roślin odgrywają ważną rolę w funkcjonowaniu sąsiedztwa. Niektóre rośliny marnieją albo całkiem schną, kiedy są zmuszone rosnąć razem, inne zaś wspierają się wzajemnie. Wiele aromatycznych ziół wpływa na smak sąsiadujących roślin, na przykład wczesne ziemniaki posadzone razem z kminkiem lub kolendrą.
Sąsiedztwo określonych roślin, przede wszystkim ziół, działa zapobiegawczo albo odstraszająco na choroby i szkodniki. Nie należy sadzić obok siebie roślin przyciągających te same szkodniki – mogą w ten sposób powstać gniazda zapalne. Nieodpowiednie zestawienie gatunków może też hamować wzrost roślin. Krótko mówiąc: ważne jest takie zaplanowanie uprawy, aby wykorzystać korzyści płynące z sąsiedztwa i uniknąć złego oddziaływania na siebie roślin.

Dobre sąsiedztwo – złe sąsiedztwo
| Roślina | Dobre sąsiedztwo | Złe sąsiedztwo |
|---|---|---|
| cebula | truskawki, cząber, koper, sałata, marchew, buraki | fasola, groch, kapusta |
| cukinia | sałata, por, marchew, pietruszka, rzodkiewka, buraki, seler, szpinak, fasola, cebula | |
| cykoria endywia | koper włoski, kapusta, por, fasola | |
| czosnek | truskawki, ogórki, maliny, lilie, marchew, róże, drzewa owocowe, pomidory, buraki | groch, warzywa kapustne, fasola tyczna |
| fasola | truskawki, cząber, ogórki, seler, burak czerwony, kapusta, sałata, pomidory | groch, koper włoski (fenkuł), czosnek, por, cebula |
| groch | koper, koper włoski, ogórki, kapusta, kukurydza, marchew, kalarepa, sałata, rzodkiewka, cukinia | fasola, ziemniaki, czosnek, por, pomidory, cebula |
| kalarepa | fasola, koper, cykoria, groch, ziemniaki, sałata, seler, szpinak, pomidory, por | |
| kapusta | fasola, koper, cykoria, groch, ziemniaki, sałata, por, seler, szpinak, pomidory | truskawki, czosnek, cebula, gorczyca |
| koper włoski (fenkuł) | cykoria endywia, groch, roszponka, ogórki, sałata, szałwia | fasola, pomidory |
| marchew | koper, groch, czosnek, por, rzodkiewka, pomidory, cebula, szczypiorek, rzodkiew | |
| ogórki | fasola, groch, koper, fenkuł, kapusta, sałata, kminek, por, kukurydza, buraki, seler, cebula | pomidory, rzodkiewka |
| pomidory | fasola, czosnek, kalarepa, kapusta | groch, koper włoski, ziemniaki |
| por | truskawki, kapusta, sałata, marchew, seler, pomidory | fasola, groch, buraki |
| rzodkiewka, rzodkiew | fasola, groch, kapusta, sałata, marchew | ogórki |
| sałata | fasola, koper, groch, truskawki, ogórki, kapusta, por, marchew, pomidory, cebula | pietruszka, seler |
| seler | szpinak, fasola, ogórki, kapusta, por, pomidory, kalarepa | ziemniak, sałata, kukurydza |
| truskawki | ogórecznik, fasola, czosnek, sałata, por, rzodkiewka, szczypiorek, szpinak, cebula | kapusta |
| ziemniaki | bób, kapusta, kalarepa, kminek, kukurydza, szpinak, nagietki | dynia, pomidory, seler, słonecznik |