Dziury w liściach? Te 4 szkodniki robią to w jedną noc

Opublikowano: 13.05.2026Autor: Stanisław KozłowskiDrukujUdostępnij

Liście podziurawione jak sito — w środku blaszki albo na samych brzegach — to nie tylko problem estetyczny. To często pierwszy, cichy sygnał, że w ogrodzie działa coś, co podjada rośliny i może w krótkim czasie wyrządzić znacznie większe szkody. Im szybciej odkryjesz winowajcę, tym większa szansa, że uratujesz uprawy, zanim sytuacja wymknie się spod kontroli. Bo o ile kilka dziurek w liściach rzodkiewki czy kalarepy da się jeszcze przełknąć, to kto ma ochotę zbierać na talerz sałatę, rukolę albo kapustę pekińską wyglądającą, jakby ktoś urządził na niej ucztę?

1. Pluskwiaki w ogrodzie: objawy i ochrona
2. Pchełki ziemne: objawy i zwalczanie
3. Opuchlaki w ogrodzie: objawy i zwalczanie
4. Ślimaki nagie w ogrodzie: jak je odstraszyć

Pluskwiaki w ogrodzie: objawy i ochrona

Najbardziej narażone na atak pluskwiaków są przede wszystkim młode rośliny w ogrodzie. Do ich ulubionych „celów” należą m.in. truskawki, ziemniaki, kapusta oraz fasola. Także część roślin ozdobnych nie ma z nimi łatwo — szczególnie róże i hibiskusy często trafiają na ich jadłospis.

Najczęstsze oznaki żerowania to:

• duże, nieregularne ubytki i dziury w liściach,
• żółtawe przebarwienia w miejscach wkłuć,
• liście mocno zniszczone lub całkiem zdewastowane przy silnym porażeniu,
• możliwe deformacje i wady rozwojowe owoców.

Działania profilaktyczne, które mogą ograniczyć problem z pluskwiakami:

• wiosenne przeglądy roślin i ręczne zbieranie owadów,
• systematyczne podlewanie,
• regularne usuwanie chwastów,
• wspieranie naturalnych sprzymierzeńców – np. poidełka dla ptaków, budki lęgowe.

Zwalczanie pluskwiaków

Gdy profilaktyka i metody naturalne nie wystarczają (np. ręczne zbieranie czy opryski roztworem szarego mydła), można sięgnąć po preparaty chemiczne. Warto jednak traktować je jako rozwiązanie awaryjne i ostateczne, aby nie zaszkodzić innym pożytecznym owadom w ogrodzie.

Pchełki ziemne: objawy i zwalczanie

Nazwa może wprowadzać w błąd – to nie pchły, lecz drobne, skaczące chrząszcze, które poruszają się przy ziemi. Najbardziej upodobały sobie młode siewki i świeże liście. Pchełki uaktywniają się wiosną, a jaja składają przy korzeniach oraz na liściach. Larwy długo pozostają praktycznie niewidoczne, natomiast na przełomie lipca i sierpnia z larw wykluwają się dorosłe chrząszcze i zaczynają intensywnie wyjadać tkankę liści. Najchętniej atakują rośliny kapustowate, m.in. rzodkiewkę, rukolę, kapustę, jarmuż, rzodkiew, brokuły oraz rzepak.

Najczęstsze oznaki żerowania pchełek ziemnych to:

• drobne, okrągłe dziurki w liściach,
• żer okienkowy – wydrążanie miękiszu przy pozostawieniu cienkiej skórki,
• brązowienie liści i ich kruszenie się.

Proste działania profilaktyczne przeciw pchełkom:

• systematyczne podlewanie,
• ściółkowanie podłoża,
• częste spulchnianie ziemi,
• uprawa współrzędna – warto dosadzić także cebulę, czosnek lub szpinak.

Naturalne sposoby ograniczania pchełek obejmują:

• opryski roztworem gnojówki z wrotyczu albo piołunu,
• opylanie narażonych roślin wapnem algowym lub mączką mineralną,
• rozstawianie pułapek lepowych pomiędzy roślinami,
• tworzenie w ogrodzie kryjówek dla jeży i rezygnację z trucizn.

Opuchlaki w ogrodzie: objawy i zwalczanie

Te małe chrząszcze z rodziny ryjkowcowatych potrafią narobić w ogrodzie sporo szkód. Występuje kilka gatunków opuchlaków, jednak różnice między nimi są niewielkie, więc zwykle nie ma sensu dociekać, z którym dokładnie mamy do czynienia. Najchętniej zasiedlają truskawki, poziomki, maliny, winorośle, różaneczniki, trzmieliny oraz bluszcze.

Najczęstsze oznaki żerowania opuchlaków to:

• okrągłe wygryzienia zaczynające się od brzegu blaszki liściowej,
• nadgryzienia kory, młodych pędów i pąków kwiatowych, szczególnie w dolnych partiach roślin,
• niszczenie korzeni przez larwy.

Możliwości zapobiegania opuchlakom są dość ograniczone, ale warto wdrożyć kilka prostych kroków:

• podczas zakupu roślin dokładnie obejrzeć liście pod kątem typowych śladów żeru,
• systematycznie kontrolować liście, zwłaszcza w okresach intensywnego wzrostu,
• sprzyjać obecności jeży i jaszczurek w ogrodzie – to naturalni wrogowie tych chrząszczy.

Opuchlaki można zwalczać m.in. opryskami olejkiem neem albo podlewaniem preparatem z nicieniami.

Ślimaki nagie w ogrodzie: jak je odstraszyć

Największą zmorą wielu ogrodników bywają ślimaki nagie – pozbawione muszli, dzięki czemu poruszają się szybciej i łatwiej docierają do grządek. Zdarza się, że w jedną noc potrafią ogołocić rabaty i zrujnować sporą część upraw. W takiej sytuacji liczy się szybka, konsekwentna reakcja. Warto jednak pamiętać, że nie każdy ślimak w ogrodzie to wróg. Przykładowo winniczki zjadają jaja ślimaków nagich, więc zamiast je tępić, lepiej pozwolić im zostać.

Choć istnieją metody bardzo radykalne, poniżej zebraliśmy kilka łagodniejszych, bardziej przyjaznych dla zwierząt sposobów, które często dają zaskakująco dobre efekty:  

• ręczne zbieranie ślimaków i przenoszenie ich w miejsce oddalone od ogrodu,
• układanie wokół rabat barier z igieł świerkowych, skorupek jaj oraz łupin orzechów włoskich,
• podlewanie ziemi przy narażonych roślinach rano, zamiast wieczorem,
• wspieranie naturalnych wrogów ślimaków, takich jak ropuchy i padalce,
• montowanie płotków i obrzeży utrudniających ślimakom wejście na grządki,
• rozsypywanie wokół roślin fusów po kawie,
• sadzenie gatunków, które ślimaki omijają – np. rumianku lub cząbru.