Co zrobić, żeby śliwki nie były robaczywe? To najlepszy moment na oprysk
Śliwy są nierozłączną częścią każdego przydomowego ogrodu. Trudno wyobrazić sobie brak drzew, które dostarczają smacznych owoców, wspomagają różnorodność gatunkową i dają się dobrze wkomponować nawet w małym ogrodzie. Aby jednak zapewnić zdrowy wzrost drzew i obfite zbiory, śliwy potrzebują więcej uwagi, niż się wydaje. Choroby grzybowe, szkodniki owadzie i błędy pielęgnacyjne mogą spowodować długotrwałe szkody. Przy pomocy odpowiednich zabiegów można ich w znacznej mierze uniknąć.
- Co zagraża śliwom w ogrodzie i jak temu zaradzić?
- Śliwki robaczywki – efekt działania owocówki śliwkóweczki
- Objawy żerowania larw owocówki śliwkóweczki
- Zapobieganie inwazji szkodnika oraz redukcja liczebności larw owocówki
Co zagraża śliwom w ogrodzie i jak temu zaradzić?
- Pielęgnacja korony drzewa zapobiega złamaniom gałęzi
Niedocenianym często problemem jest przeciążenie drzewa przez nadmiar owoców. Szczególnie starsze śliwy z gęstymi koronami nie są już dostatecznie stabilne, aby unieść dużą ilość. Bez odpowiedniego cięcia może dojść do łamania gałęzi pod ciężarem śliwek. Zabieg wykonany późno w zimie albo wczesną wiosną odciąży drzewo, poprawi dopływ powietrza i jednocześnie będzie działał zapobiegawczo przeciwko wielu chorobom grzybowym.
- Dziurkowatość liści drzew pestkowych – wczesne rozpoznanie
Klasyczny obraz tej choroby to brunatne, okrągłe plamy na liściach, otoczone ciemnoczerwoną obwódką. Choroba rozwija się od wczesnej wiosny przy wilgotnej pogodzie. Tkanka zamiera, wykrusza się i na liściach powstają charakterystyczne dziurki o średnicy do 4 mm, niczym przestrzeliny śrutem (niemiecka nazwa to właśnie „die Schrotschusskrankheit”). Aby powstrzymać rozprzestrzenianie się dziurkowatości liści, należy opanowane liście regularnie usuwać.
- Rdza śliwy – skutecznie osłabia drzewa
Jest to często spotykana choroba, której sprawcą jest grzyb Tranzschelia pruni-spinosae, którego pełny rozwój przebiega na śliwie i zawilcu żółtym. Najpierw górne strony blaszek liściowych przebarwiają się na żółtawo, później na dolnej stronie pojawiają się czarne zarodniki. Porażone drzewa przedwcześnie zrzucają liście, co osłabia ich kondycję i możliwość przetrwania mroźnej zimy. W rezultacie śliwy słabiej owocują i z czasem zamierają.
Ponieważ drugim gospodarzem grzyba jest zawilec, z sąsiedztwa śliw należy tę bylinę usuwać. Hamowanie choroby powodują zabiegi z wykorzystaniem fungicydów. Również w tym przypadku pomaga prześwietlanie korony, jak również dokładne i regularne usuwanie opadłych liści.
- Torbiel śliwy – deformuje owoce
Ta choroba wywołana przez grzyb Taphrina pruni powoduje deformację owoców, a ich miąższ jest łykowaty i skórzasty. Porażone owoce przebarwiają się na żółto i brązowo, i pokrywają się matowym nalotem. Są to zarodniki, które przy chłodnej, wilgotnej pogodzie wiosną przenoszą się na kwiaty. Chore owoce należy razem z pędami usunąć, aby chronić zdrowe części drzewa. Oprysk zapobiegawczy należy wykonać tuż przed pękaniem pąków, a potem powtórzyć w fazie białego pąka.
Śliwki robaczywki – efekt działania owocówki śliwkóweczki
Jeśli w śliwkach spotykacie „robaki”, to znaczy, że w Waszym ogrodzie działa owocówka śliwkóweczka. Larwy tej ćmy wwiercają się w śliwki i w ich miąższu znajdują sobie przytulne schronienie. W zimie szkodniki chronią się w spękaniach kory i w ściółce.
- Pierwsza generacja
Od końca kwietnia zaczynają latać świeżo przepoczwarczone motyle. W maju samiczki składają jaja bezpośrednio na zawiązkach owoców śliw. Tam wykluwają się młode larwy i wgryzają się w zielone owoce. Pracowicie wyjadają miąższ wokół pestki, zostawiając grudki odchodów. Opanowane owoce opadają z drzewa.
- Druga generacja
Dorosłe larwy opuszczają owoce i w nowej kryjówce otaczają się kokonem, a następnie przepoczwarczają i zaczynają nowy cykl. Motyle drugiej generacji latają w lipcu i sierpniu. Samiczki składają jaja na dolnej stronie owoców. Tam wykluwają się gąsienice i wwiercają się w śliwki. Owoce szybko opadają z drzew. Larwy zimują w ściółce albo w korze drzewa.
- Trzecia generacja
W wyjątkowo korzystnych warunkach, w ciepłe lato, możliwa jest nawet trzecia generacja owocówki. Z każdą generacją rośnie liczba opadłych owoców.
Objawy żerowania larw owocówki śliwkóweczki
Na obecność larw w owocach wskazują pewne objawy:
- przedwczesne dojrzewanie owoców,
- opadanie śliwek,
- zahamowanie rozwoju owoców,
- zmiana wyglądu śliwek.
Przedwczesne opadanie śliwek jest często brane za opadnięcie fizjologiczne. Dobrze jest zawsze sprawdzić, czy czasem nie stoją za tym szkodniki. Oczywiście, rozkrojenie śliwki rozprasza wszelkie wątpliwości, ale i bez tego widoczne są pewne objawy:
- na skórce śliwki widoczne są skrystalizowane krople soku,
- skórka jest pomarszczona,
- widoczne dziurki w skórce, a pod nimi wydrążone korytarze,
- plamki na skórce i miękkie zagłębienia w śliwkach.
Zapobieganie inwazji szkodnika oraz redukcja liczebności larw owocówki
Pierwsze kroki w celu pozbycia się owocówki śliwkóweczki należy podjąć zaraz po wykryciu owadów w ogrodzie. Zwiększy się przez to szansa, że w przyszłym sezonie będzie mieć na Waszych drzewach tylko śliwki nierobaczywki.
Do środków zapobiegawczych należą:
- Ochrona owoców przed pierwszą generacją szkodnika poprzez okrycie gałęzi albo całego drzewa siatką ochronną. Najlepszą porą jest do tego czas na krótko po kwitnieniu, kiedy jeszcze nie opadły wszystkie płatki.
- Ochrona owadów drapieżnych, które zjadają gąsieniczki owocówki, np. skorki.
- Zachęcanie do osiedlania się w ogrodzie ptaków i nietoperzy – skrzynki lęgowe, poidełka.
- Wypuszczanie do ogrodu ze śliwami kur.
Liczbę larw owocówki śliwkóweczki można znacząco zredukować poprzez:
- Zbieranie i usuwanie opadłych owoców – larwy nie zdążą się przepoczwarzyć i złożyć kolejnych jaj.
- Zakładanie na pniu opasek pułapkowych – opaska z tektury falistej stanowi dla owadów atrakcyjne schronienie. Łatwo taką opaskę usunąć razem z owadami.
- Szczotkowanie pnia śliwy – larwy zimują w ściółce i zagłębieniach kory. Pomocne może być szczotkowanie pnia jesienią lub zimą.
Robaczywe śliwki, czyli zasiedlone przez larwy owocówki śliwkóweczki, pojawiają się coraz częściej. Wynika to między innymi z tego, że dzikie śliwy, również mirabelki, nie są już zbierane i owad może się swobodnie rozmnażać. Na dodatek, długie i ciepłe lata spowodowane zmianami klimatu sprawiają, że możliwa jest nawet trzecia generacja szkodnika.