Tuje brązowieją przed zimą? Nie chwytaj od razu za sekator. Przyczyna może cię zaskoczyć
Tuje, nazywane też żywotnikami, są bardzo popularnymi roślinami, sadzonymi często na żywopłoty. Chociaż pochodzą z rodziny cyprysowatych i nie mają igieł jak na przykład sosna lub jodła, to należą do roślin iglastych. Rosną bardzo szybko i w formie żywopłotu tworzą gęstą, zimozieloną zasłonę. Tuje uchodzą za drzewa mocne i odporne, jednak zdarza się, że nagle brązowieją i obumierają. Jakie są przyczyny brązowych pędów?
Tuja brązowieje – to może być przyczyną
Kiedy tuje w Waszym żywopłocie zimą nagle przybiorą jednolity rdzawobrązowy odcień, nie ma powodu do zmartwienia: chodzi o całkiem normalne przebarwienie zimowe roślin. Brązowy kolor wykazują przede wszystkim formy botaniczne żywotnika zachodniego (Thuja occidentalis) i żywotnika olbrzymiego (Thuja plicata). Odmiany hodowlane jak ‘Brabant’, ‘Columna’ albo ‘Holstrup’ przebarwiają się słabiej, a odmiana ‘Smaragd’ zachowuje nawet przy silnym mrozie swoją świeżą zieleń. Brązowienie pędów tui jest naturalnym dostosowaniem się roślin do mroźnej i suchej zimy w ich północnoamerykańskiej ojczyźnie.
Jeśli wykluczymy naturalne przebarwienie w okresie zimowym, to przyczyny brązowienia tui mogą być rozmaite:
- Posypywanie solą
Żywotniki, jak niemal wszystkie drzewa i krzewy iglaste, są bardzo wrażliwe na sól. Dlatego żywopłot z tui, który rośnie tuż przy ulicy albo ogrodowej ścieżce, często cierpi na skutek posypywania nawierzchni solą. Typowe objawy to pobrązowiałe końce pędów w dolnej strefie spowodowane zbyt wysokim stężeniem soli w glebie i rozpryskującej się wodzie z topniejącego śniegu. Przy szkodach wywołanych solą najlepiej jest przyciąć dokładnie roślinę i dokładnie opłukać. Dobre nawadnianie tui powoduje wypłukiwanie soli w głębsze warstwy gleby.
- Przenawożenie
Tuja może również zbrązowieć, kiedy otrzyma zbyt dużo nawozu mineralnego. Na skutek przenawożenia zwiększa się zawartość soli w wodzie glebowej.
- Suche pędy
Wszystkie gatunki i odmiany żywotnika reagują negatywnie na suszę. Jak to zwykle bywa z roślinami zimozielonymi, objawy w postaci suchych, żółtobrązowych pędów pojawiają się z opóźnieniem i dlatego często trudno jest je zdiagnozować jednoznacznie. Jaka jest dokładna przyczyna suchych, żółtobrązowych pędów, można zwykle tylko podejrzewać. Jeśli zdarzyło Wam się przesuszyć tuje, powinniście je gruntownie podlewać. Dodatkowo zastosujcie ściółkę z kory, aby chronić żywopłot przed ponownym przesuszeniem. Latem, na skutek nadmiaru słońca i niedoboru wody, mogą wystąpić sporadyczne poparzenia pędów.
- Zbyt kwaśna gleba
Na bardzo kwaśnym podłożu tuja wykazuje często brązowoczarne przebarwienia igieł, za co odpowiedzialny jest przede wszystkim zbyt wysoki poziom zawartości wolnego manganu w glebie. Najpierw należy wzbogacić glebę węglanem wapnia, a po dwóch-trzech miesiącach dojrzałym kompostem. Stworzycie w ten sposób zrównoważony zestaw substancji odżywczych i na długo podwyższycie zawartość próchnicy. Przed wapnowaniem koniecznie wykonajcie test gleby, aby sprawdzić poziom pH.
Choroby liści i pędów tui
Żywotniki ulegają wielu chorobom grzybowym, które są mniej lub bardziej rozprzestrzenione. W przypadku grzyba Pestalotiopsis funerea chodzi o patogen warunkowy, który atakuje rośliny osłabione przez szkodniki, suszę lub błędy w nawożeniu. Opanowane pędy i igły żółkną, a następnie brązowieją od wierzchołków w dół.
Często brązowienie igieł jest wywołane przez gatunek grzyba Didymascella thujina. Początkowo na łuska pojawiają się plamy, które z czasem brązowieją, a tkanka obumiera. Trzecią często spotykaną chorobę wywołuje grzyb Kabatina thujae. Powoduje brązowienie końcówek pędów i obumieranie całych fragmentów rośliny. Objawy są podobne do zimowych uszkodzeń mrozowych. Porażone pędy należy wyciąć, a następnie spalić. Podatne na tę chorobę są przede wszystkim rośliny posadzone na bardzo kwaśnym podłożu, które cierpią na niedobór wapnia i magnezu.
Większość chorób igieł i pędów tui nie powoduje większych szkód, jeśli są w porę rozpoznane i konsekwentnie zwalczane. Przycinajcie opanowane rośliny, ale nie aż do starego drewna, i stosujcie odpowiednie fungicydy. Ponieważ na choroby są szczególnie podatne rośliny osłabione, zwracajcie uwagę już podczas sadzenia, aby ziemia była wystarczająco luźna, próchniczna i niezbyt sucha. Dobre zaopatrzenie roślin w wodę i składniki pokarmowe zapobiega chorobom grzybowym.
Zgnilizna korzeni tui
Najbardziej niebezpieczną chorobą tui jest zgnilizna korzeni, która niszczy zupełnie tkankę kory korzeni. Początkowo pędy przebarwiają się na żółto, potem na brązowo, a w końcu zamierają całe rośliny. Młode tuje ze zgnilizną korzeni zwykle giną w jednym sezonie. Nawet jeśli początkowo tylko pojedyncze rośliny w żywopłocie są opanowane, to choroba może się szybko rozszerzyć. Dlatego opanowane drzewka należy jak najprędzej usunąć z żywopłotu.
Również w tym przypadku szybkie rozpoznanie choroby ma decydujące znaczenie dla powodzenia jej zwalczania. Możecie zastosować fungicydy, jednak przed ponownym nasadzeniem powinniście wymienić ziemię, jako że zarodniki grzybów mogą bardzo długo utrzymywać się w glebie i infekować nowe rośliny. Zapobiegniecie zgniliźnie korzeni, jeśli posadzicie tuje na odpowiednim stanowisku i będziecie żywopłot właściwie pielęgnować.
