„bez południa” kwitnie w Polsce od lipca – nowe odmiany zniosły mróz
Podobna w okresie kwitnienia do lilaka pospolitego lagerstremia indyjska coraz częściej pojawia się również w naszych ogrodach. Czy to zmiany klimatu sprawiają, że ten „bez południa” zdobywa tereny na północ od Alp? Tak, ogólne ocieplenie odgrywa z pewnością ważną rolę, ale jeszcze ważniejszy jest fakt, że wyhodowano lepsze, bardziej mrozoodporne odmiany i nauczyliśmy się hodować te piękne krzewy w naszym klimacie. O ile znane południowe odmiany kwitną u nas dopiero we wrześniu, nowe lagerstremie rozwijają kwiaty od lipca do września.
- Pochodzenie i wygląd lagerstremii indyjskiej
- Bez południa – kilka rad dotyczących sadzenia i pielęgnacji
- Choroby i szkodniki lagerstremii
Pochodzenie i wygląd lagerstremii indyjskiej
Lagerstremia indyjska (Lagerstroemia indica) wcale nie pochodzi z Indii, jak sugeruje nazwa gatunkowa, ale rośnie naturalnie w Chinach, Wietnamie, Birmie, Nepalu i zachodnich Himalajach. Nazwana została na cześć Carla Magnusa von Lagerström’a (1691–1759), dyrektora Szwedzkiej Kompanii Wschodnioindyjskiej i znajomego Karola Linneusza, który przywiózł słynnemu botanikowi roślinę z podróży do Chin. Pod względem botanicznym zalicza się ten krzew ozdobny do rodziny krwawnicowatych.
Lagerstroemia indica jest jedynym gatunkiem swojego rodzaju, który znosi warunki klimatyczne w naszej części Europy. Znosi, ale tylko warunkowo: ponieważ jak na nasze szerokości geograficzne roślina jest właściwie ciągle zbyt wrażliwa na chłód, można ją sadzić bez problemu w ogrodzie tylko w łagodniejszych obszarach (strefa 7a) albo w pojemnikach, w których będzie zimować przeniesiona do pomieszczenia.
W naszych ogrodach lagerstremia rośnie jako krzew lub niewielkie drzewo o wysokości 300-700 cm. Egzemplarze uprawiane w pojemnikach osiągają zwykle wielkość 200-300 cm. Ciemnozielone liście przybierają jesienią wspaniałe kolory od żółtego do pomarańczowoczerwonego. Kwitnąca od końca lipca do września lagerstremia przypomina trochę nasz lilak: kwiaty są zebrane w podobne, długie wiechy na końcach pędów. Kwiaty mają kolor od delikatnego rożu do mocnej czerwieni. Są też odmiany o kwiatach białych albo fioletowych. Z biegiem czasu kolory kwiatów wszystkich odmian bledną. Płatki mają pofalowane brzegi.
Bez południa – kilka rad dotyczących sadzenia i pielęgnacji
Jeśli chcecie posadzić lagerstremię indyjską w Waszym ogrodzie i cieszyć się urodą jej kwiatów, powinniście zwrócić uwagę na kilka warunków:
- Najlepsze stanowisko
Lagerstremie są miłośnikami słońca i życzą sobie miejsca w pełnym słońcu, możliwie przez cały dzień; nie tolerują cienia. Potrzebują gleby wilgotnej i szybko się nagrzewającej, najlepiej o neutralnym pH około 7. Jedno, czego na pewno nie znoszą, to zastój wody; widocznie w procesie ewolucji nie nauczyły się sobie z tym radzić. Korzystne jest sąsiedztwo jakiegoś zbiornika ciepła, na przykład ściany, która po nagrzaniu w słońcu oddaje nocą ciepło. Chłodne jesienne noce hamują albo zatrzymują rozwój kwiatów.
- Głębokie sadzenie
Kiedy sadzicie lagerstremię, sadźcie ją w każdym razie głęboko, tak aby bryłę korzeniową przykrywała warstwa 5-10 cm ziemi. Mimo niewątpliwych sukcesów hodowlanych i ocieplania się klimatu, odmiany lagerstremii nie są u nas bezwarunkowo zimoodporne i mogą czasem przemarzać. Przypominają pod tym względem budleję Davida. Zarówno budleja jak i lagerstremia mają jednak ciekawą zdolność odradzania się i rozwijania na nowo z zachowanych pod ziemią pędów i pąków. Mało tego: w przeciwieństwie do innych warunkowo zimoodpornych roślin, te w tym samym roku potrafią wrócić do pełnej wspaniałości łącznie z kwitnieniem (no, może 2-3 tygodnie później niż zwykle).
- Lagerstremia w donicy
Oczywiście, bardzo dobrze możecie uprawiać tę piękną roślinę również w donicy, na początek polecamy pojemnik ok. 50 litrów. Ustawiajcie donicę zawsze na podstawce drewnianej, aby zapewnić skuteczny odpływ wody. Na dnie donicy przygotujcie warstwę drenażową, która dodatkowo poprawi odprowadzanie nadmiaru wilgoci. Chyba niczego tak bardzo nie znosi lagerstremia, jak mokrego podłoża. Po 3-5 latach trzeba krzew przesadzić do większego pojemnika.
- Ochrona zimowa lagerstremii
Po posadzeniu krzewy lagerstremii nie wymagają właściwie specjalnej ochrony. Nawet po mocnym przycięciu wiosną, każdego roku odrosną na nowo (jak wspomnieliśmy w punkcie 2.). Niemniej jednak opłaci się, zwłaszcza w pierwszych czterech latach, okrycie bryły korzeniowej krzewu (na średnicy ok. 50-70 cm wokół pni) słomą albo liśćmi. Zalecamy warstwę grubości 5-10 cm. Po okresie ukorzeniania okrywa zimowa nie jest już konieczna, ponieważ bryła korzeniowa jest już na tyle mocna, aby po mroźnej zimie odrodzić krzew na nowo.
- Zimowanie w donicy
W donicy jest uprawa lagerstremii jest z pewnością jeszcze łatwiejsza. Pojemnik z rośliną można po prostu po opadnięciu liści w listopadzie wstawić do garażu i przechować przez zimę w temperaturze ok. 0°C. Przy tego rodzaju zimowaniu istnieje jednak niebezpieczeństwo, że temperatury będą zbyt długo zbyt wysokie i roślina zacznie się przedwcześnie rozwijać. Wygodniej jest ustawić donicę z rośliną po opadnięciu liści w jakimś osłoniętym miejscu na zewnątrz, możliwie bez nasłonecznienia, które znowu pobudziłoby ją do wzrostu. Tam okryjcie ją podwójną warstwą włókniny i pilnujcie, aby zimą całkiem nie przeschła.
- Przycinanie – tajemnica zwartego pokroju
Sekretem pomyślnej uprawy lagerstremii w naszych północnych regionach jest cięcie. Podczas gdy w południowych krajach można pielęgnować bardzo duże krzewy o pięknej korze, u nas byłoby to zbyt ryzykowne. Dlatego przynajmniej w pierwszych latach nie oczekujemy jakiegoś okazałego krzewu, ale cieszymy się niewielką (100-200 cm) i zwartą rośliną. Jak to osiągnąć? To proste: lagerstremia posiada wartą podziwu właściwość tworzenia kwiatów na tegorocznych pędach. To oznacza, że jeśli każdego roku przytniemy krzew na wysokości 10-15 cm, w tym samym sezonie powstanie nowy, kompaktowy krzew, który zakwitnie na 4-5 pędach. Jeśli ktoś chce być bardziej odważny i ma w dodatku miejsce na większą lagerstremię, może po 3-4 latach zacząć przycinać krzew na wysokości 100 cm, a później nawet wyżej. To prowadzi oczywiście do bardziej okazałego wzrostu, bardziej rozłożystego pokroju i większej liczby kwiatów. Tyle tylko, że kwiaty przy tej formie krzewu będą mniejsze i mniej efektowne.
- Nawożenie lagerstremii
Nawożenie krzewu jest bardzo proste: po okresie ukorzenienia w dobrze ogrzanej i wilgotnej, ale nie mokrej glebie, kiedy pH waha się miedzy 5,7 i 7,5, roślina sama potrafi zdobyć sobie pożywienie. Na start po posadzeniu oraz w drugim roku należy podać dawkę nawozu o przedłużonym działaniu, a w trzecim jeszcze połowę dawki, a potem już sama znajdzie drogę do jedzenia. Jeśli chcielibyście mieć szczególnie okazałe kwiaty, możecie w maju i czerwcu dodać raz w tygodniu do wody do podlewania porcję płynnego nawozu.
Choroby i szkodniki lagerstremii
Piękny krzew lagerstremii jest podatny na kilka chorób i niektóre szkodniki. Do najczęstszych chorób należy mączniak właściwy, plamistość liści oraz zgorzel pędów. Biały, mączysty nalot na liściach wskazuje na mączniaka, ciemnobrązowe lub czarne plamy - na plamistość liści, a ciemne plamy, stopniowo powiększające się – na zgorzel.
Wśród szkodników można spotkać przede wszystkim mszyce, a także czerwce i przędziorki. Powodują zahamowanie wzrostu, zniekształcenie pędów i osłabienie krzewów. Konieczna jest regularna obserwacja roślin i szybka reakcja w zwalczaniu szkodników i chorób. Odpowiednie stanowisko i właściwe podłoże wzmacniają odporność roślin.