Trawnik latem był piękny, a jesienią zarósł mchem? Powód może cię zaskoczyć
Każdej jesieni widzicie ten sam obraz: ledwie zrobi się chłodniej i pojawi się więcej wilgoci, a już zielony mech porasta większą część Waszego trawnika. Problem polega na tym, że prawie wszystkie działania, które mają usunąć mech, odbywają się tylko na powierzchni. A prawda jest taka, że mech nie jest przyczyną, tylko objawem. Jak długo będziecie zwalczać tylko symptomy, mech będzie zawsze do Was wracał.
- Dlaczego więcej mchu pojawia się właśnie jesienią?
- Jakie są przyczyny występowania mchu na trawniku?
- Decydujące pytanie: kiedy jest czas na regenerację trawnika?
Dlaczego więcej mchu pojawia się właśnie jesienią?
Zarówno trawa na trawniku, jak i mech konkurują o to samo miejsce, jednak jesienią warunki przesuwają się na korzyść mchu. Nakładają się na siebie trzy czynniki:
- Mniejsza się ilość światła
Słońce świeci coraz niżej, drzewa i krzewy rzucają długi cień na powierzchnię trawnika. Stanowisko, które w czerwcu miało sześć godzin słońca, w październiku często pozostaje w półcieniu przez cały dzień. Trawy trawnikowe potrzebują do tworzenia gęstej darniny co najmniej cztery do pięciu godzin bezpośredniego nasłonecznienia, natomiast mech zadowoli się ułamkiem tego czasu.
- Ziemia pozostaje wilgotna
Odparowanie wody spada z 4-6 mm na dzień w pełni lata do 1,5-2,5 mm we wrześniu i jeszcze niżej w październiku. Ile spadnie deszczu, tyle praktycznie zostaje. Mech czerpie wodę całą powierzchnią i bezpośrednio korzysta na tym.
- Ustaje wzrost trawy
Poniżej 10°C temperatury gleby wzrost trawy ledwie jest widoczny, a poniżej 5°C całkiem ustaje. Mech rośnie również przy tych wartościach dalej. Każda luka, której nie wypełni trawa, zostaje zajęta przez mech.
To wyjaśnia, dlaczego ten sam trawnik jeszcze w lipcu wygląda czysto, a w listopadzie jest poprzerastany mchem. Przyczyny tego istnieją przez cały rok, a jesienią stają się tylko widoczne.
Jakie są przyczyny występowania mchu na trawniku?
Krótko można powiedzieć, że mech rośnie tam, gdzie trawa jest osłabiona i często powstają luki. Przyczyn jest sześć:
- niedobór światła, cień
- zastój wody, zbita gleba
- kwaśna gleba (pH poniżej 5,5)
- niedobór składników odżywczych
- zbyt niskie cięcie trawy
- filc trawnikowy
Zwykle działają dwa albo trzy czynniki jednocześnie. Aby zrozumieć mech, dobrze jest spojrzeć, jak on rośnie. Otóż nie ma on prawdziwych korzeni i pobiera wodę razem ze składnikami odżywczymi całą powierzchnią. Lubi wilgoć, nie przeszkadza mu głęboki cień, znosi ubogie gleby i niskie wartości pH. Krótko mówiąc rośnie dobrze tam, gdzie trawa ma problemy.
Wynika z tego prosta zasada: mech opanowuje luki, które tworzy osłabiona trawa. W gęstą, zdrową darninę trawnika mech nie wejdzie, ponieważ nie ma tam ani światła, ani miejsca. Jeśli jednak tylko trawa osłabnie i przerzedzi się, droga staje przed mchem otwarta. Mech jest wskaźnikiem, który melduje, że coś na tym miejscu jest nie w porządku ze stanowiskiem albo pielęgnacją trawnika.
To wyjaśnia też, dlaczego tak mało skutecznie działa czyste zwalczanie mchu. Wertykulacja trawnika z mchem albo wypalanie mchu nawozem z żelazem, usuwa objawy. Stanowisko pozostanie niezmienione i świeżo powstałe luki będą zaproszeniem dla następnego mchu. Na dłuższą metę pomoże tylko znalezienie przyczyny i przygotowanie trawnika do konkurencji z mchem.
Decydujące pytanie: kiedy jest czas na regenerację trawnika?
Każde skuteczne zwalczanie mchu powoduje blizny na trawniku. Wertykulacja rozcina darninę, nawóz z żelazem niszczy mech i zostawia ciemne plamy, które trzeba usunąć. W obu przypadkach pozostaje po zabiegi otwarta ziemia. Te luki zamykają się na dwa sposoby: poprzez kłącza sąsiednich traw albo przez dosiew. Oba wymagają rosnącej trawy, a wzrost potrzebuje ciepła. Trzeba liczyć cztery do sześciu tygodni od zabiegu do pierwszego mrozu.
- Do połowy września – czas na zabiegi usuwania mchu
Usuwanie mchu jesienią przebiega podobnie jak wiosną, z jedną różnicą na końcu.
- Kosić na wysokość 3 cm z koszem, aby powierzchnia pozostała czysta.
- Wysiać nawozu z żelazem – siarczan żelaza wypala mech
- Odczekać 2-3 dni, aż mech wyschnie i poczernieje.
- Wertykulować wzdłuż i w poprzek na głębokość 2-3 mm w ziemi. Głębsze cięcie kaleczy darninę bez dodatkowej korzyści.
- Uprzątnąć powierzchnię z martwego materiału. Jeśli zostanie na trawniku, będzie blokował dostęp światła do siewek.
- Podsiać trawnik. Jesienią jest to konieczny krok, ponieważ otwarte miejsca w tym czasie same raczej się nie wypełnią. Wysiew nasion 15 do 25 g/m2, lekko ucisnąć i utrzymywać w wilgoci do wschodów.
- Nawozić jesiennym nawozem potasowym.
Jesienny zabieg wymaga podsiania, ponieważ silna, zdrowa darń może sama uzupełnić luki wiosną, ale we wrześniu nie ma na to wystarczająco dużo czasu. Bez podsiewu skutek usuwania mchu byłby tylko połowiczny.
- Od października – praca nad przyczynami
Kiedy dobry termin na usuwanie mchu minął, pora na pożyteczną alternatywę. Mech jest wskaźnikiem stanu stanowiska, a to daje się łatwiej zmieniać jesienią niż wiosną.
- Sprzątać konsekwentnie liście
Warstwa liści zabiera trawnikowi światło akurat w tym czasie, w którym przygotowuje się do zimowania, i długo utrzymuje wilgoć. Jedno i drugie działa na korzyść mchu. oznacza to, że w październiku i listopadzie przynajmniej raz w tygodniu trzeba trawnik zagrabić albo zebrać liście kosiarką z koszem.
- Zredukować zacienienie
Jesień jest czasem na przycinanie żywopłotów i prześwietlanie koron drzew. Przerzedzona korona przepuści w przyszłym roku godziny dodatkowego światła na powierzchnię, co będzie skutecznym hamulcem dla rozwoju mchu.
- Wykonać analizę gleby
Jesień to pora na analizy laboratoryjne, a ich wynik wpłynie na wiosenne planowanie: wartość pH na ewentualne wapnowanie, żyzność gleby na nawożenie.
- Sprawdzić zagęszczenie gleby
Test wodny pokazuje, czy wchodzi w grę zastój wody. Wiadro wody wylane na równą powierzchnię trawnika powinno wsiąknąć w pięć minut. Jeśli woda stoi jeszcze po pół godzinie, trzeba zaplanować na przyszły rok aerację powierzchni, czyli nakłuwanie specjalnymi kolcami. Zabieg poprawi dostęp powietrza i wody do głębszych warstw gleby.
- Wyżej kosić
W przypadku występowania mchu celowe jest podniesienie wysokości koszenia do 5 cm. Dłuższe źdźbła ocieniają ziemię i zabierają światło mchowi.
- Zima – dlaczego mech jest teraz lepiej widoczny?
W styczniu i lutym trawnik poprzerastany przez mech wygląda często gorzej niż w październiku. Przyczyna tkwi w przesunięciu cyklu rozwoju obu roślin. Trawa przechodzi w stan spoczynku, kiedy tylko temperatura gleby spadnie poniżej 5°C. Jej źdźbła pozostają krótkie, bledną i tracą grubość. Mech potrzebuje do wzrostu przede wszystkim wilgoci i toleruje niedobór światła i ciepła. W łagodne i wilgotne dni zimowe rośnie nadal i zaznacza swoją soczystą zieleń między bladą trawą.
Na korzyść mchu działają też trzy zimowe okoliczności:
- Liście, które leżą na trawniku tygodniami – trawa pod nimi żółknie, a mech pozostaje zielony.
- Śnieg, który długo leży – pod grubą pokrywą śnieżną trawa ma zbyt wilgotne warunki, w których dobrze rozwija się za to pleśń śniegowa. Osłabione miejsca będą wiosną pierwsze do zasiedlenia przez mech.
- Mokra gleba – po roztopach i deszczach woda stoi całymi dniami na trawniku o zbitej glebie. Wiosną na pewno wyrośnie tam mech.