Zgnieć ziemię z worka w dłoni. Ten prosty test od razu pokaże, czy zmarnowałeś pieniądze
Dobra ziemia to cichy bohater ogrodu — od niej zależy, czy kwiaty w donicach i na rabatach będą co roku rosły zdrowo i obsypywać się kwiatami, czy tylko „jakoś” przetrwają sezon. W sklepach ogrodniczych przez cały rok kuszą rzędy kolorowych worków z gotowym podłożem do roślin ozdobnych. Tylko… skąd wiedzieć, które naprawdę zadziała? I co w praktyce daje lepszy efekt: gotowa ziemia z worka czy mieszanka przygotowana samodzielnie?
- Jak rozpoznać dobrą ziemię do kwiatów
- Kwaśna ziemia dla borówek bez torfu
- Co zawiera ziemia ogrodowa i do czego służy
- Kiedy wymienić ziemię w doniczkach?
- Jak uzyskać niebieskie hortensje?
- Jak zrobić ziemię do skrzynek i siewu
- Jak dobrać ziemię do kwiatów i ziół
Jak rozpoznać dobrą ziemię do kwiatów
Choć technologie produkcji ziemi kwiatowej zwykle niewiele się od siebie różnią, sama cena rzadko bywa tu miarodajnym wyznacznikiem jakości. Szybkie porównania i wyrywkowe kontrole często pokazują jednak, że wiele najtańszych mieszanek ma zbyt mało składników odżywczych, zawiera kompost gorszej klasy oraz niedostatecznie rozłożone kawałki drewna.
Warto wykonać prosty test w domu: jeżeli ziemię da się łatwo ugnieść w dłoni w zwartą bryłę albo wyraźnie się lepi, korzenie roślin mogą później cierpieć na niedobór powietrza. Czujność powinien wzbudzić także nieprzyjemny, „podejrzany” zapach — dobre podłoże po otwarciu worka powinno kojarzyć się z leśną ściółką, a nie z obornikiem. O jakości świadczy również struktura: po roztarciu w palcach ziemia powinna rozpadać się na luźne, ale jednocześnie stabilne grudki. Testy pokazują też, że nawóz dodany przez producenta wystarcza zazwyczaj tylko na kilka tygodni, dlatego — zależnie od tempa wzrostu roślin — dodatkowe zasilanie bywa potrzebne po 2–3 tygodniach, a najpóźniej po 8 tygodniach.
Kwaśna ziemia dla borówek bez torfu
Borówki, żurawiny, a także różaneczniki i azalie dobrze rosną wyłącznie na rabatach lub w pojemnikach wypełnionych kwaśnym podłożem (pH 4–5). W gruncie zwykłą ziemię ogrodową trzeba w takim miejscu wymienić na ziemię torfową albo mieszankę torfu ze ściółką iglastą — i to na co najmniej 40 cm w głąb. Przy tych gatunkach całkowite zrezygnowanie z torfu w praktyce jest bardzo trudne, choć na rynku pojawiają się już gotowe substraty z jego obniżoną zawartością.
Przemysłowe wydobycie torfu na dużą skalę przyspiesza zmiany klimatyczne, bo wysokie torfowiska są kluczowym elementem ekosystemów i jednym z najważniejszych magazynów dwutlenku węgla. Jako alternatywy wykorzystuje się m.in. próchnicę z obornika, kompost z odpadów zielonych oraz włókna kokosowe i drzewne. Tak przygotowane podłoża są dobrze akceptowane przez większość roślin uprawianych w ogrodzie.
Co zawiera ziemia ogrodowa i do czego służy
Podstawą większości substratów ogrodowych jest ziemia ogrodowa powstająca z przetworzonych odpadów zielonych lub innych materiałów organicznych. Następnie miesza się ją z piaskiem, mączką glinianą, torfem oraz różnymi zamiennikami, a także – zależnie od producenta i tego, do czego ma służyć dany produkt – z wapnem z alg morskich, keramzytem, perlitem, mączką mineralną, węglem drzewnym oraz dodatkami nawozowymi: mineralnymi i organicznymi.
Podłoże przeznaczone do wysiewu i ukorzeniania młodych roślin ma zwykle niewiele składników odżywczych, natomiast ziemia do kwiatów i warzyw bywa już w różnym stopniu wzbogacona nawozem. Na opakowaniu warto szukać informacji, do jakich roślin i zastosowań jest przeznaczona ziemia oraz jaki jest poziom zawartych w niej składników pokarmowych.
Kiedy wymienić ziemię w doniczkach?
W doniczkach i pojemnikach korzenie mają niewiele miejsca, a przez częste podlewanie podłoże z czasem mocno się ubija. Do tego regularne nawożenie stopniowo podnosi zasolenie ziemi, co niekorzystnie wpływa na system korzeniowy roślin.
Gdy warunki im sprzyjają, w takim podłożu mogą też łatwo uaktywnić się zarodniki chorobotwórczych grzybów, a także pojawić się i zadomowić różne owadzie szkodniki. Właśnie dlatego ziemię w małych doniczkach warto wymieniać co roku, a w większych — najpóźniej co trzy lata. Starą ziemię doniczkową można dorzucić do kompostu razem z innymi odpadami ogrodowymi i później wykorzystać w ogrodzie lub jako dodatek przy przesadzaniu roślin doniczkowych.
Jak uzyskać niebieskie hortensje?
Pod koniec czerwca hortensje ogrodowe zaczynają pokazywać pełnię urody, rozwijając okazałe, kuliste kwiatostany. Ich naturalna paleta to przede wszystkim biel i róż, a spektakularne niebieskie barwy u wybranych odmian pojawiają się dopiero wtedy, gdy podłoże ma wyraźnie kwaśny odczyn.
Gdy pH przekracza 6, kwiaty hortensji dość szybko wracają do różu lub wpadają w fiolet. Przy pH w zakresie 5–6 na jednym krzewie mogą jednocześnie pojawiać się kwiaty różowe i niebieskie, często także w formie subtelnych przejść kolorystycznych. Najbardziej „czysty” błękit najłatwiej uzyskać, sięgając po dedykowane podłoże do hortensji.
Dobrym rozwiązaniem jest również sadzenie hortensji w ziemi przeznaczonej dla różaneczników. Aby krzewy przez długie lata kwitły na niebiesko, warto wiosną, latem i jesienią regularnie stosować specjalny nawóz do hortensji.
Jak zrobić ziemię do skrzynek i siewu
Jeśli macie własny zapas dobrze przefermentowanego, dojrzałego kompostu, bez trudu przygotujecie domowe podłoże do skrzynek i donic. Wystarczy połączyć jedną trzecią przesianego przez sito o średniej grubości kompostu z dwiema trzecimi równie starannie przesianej ziemi ogrodowej (oczka sita ok. 8 mm). Następnie dosypcie kilka garści próchnicy z obornika (około 20% całej mieszanki) — poprawi to strukturę, napowietrzenie i przepuszczalność podłoża. Na koniec dodajcie organiczny nawóz azotowy w dawce 1–3 g na litr. Dodatkowo potrzeby balkonowych kwiatów i warzyw na składniki pokarmowe możecie uzupełniać, stosując nawozy w 100% roślinne.
Podłoże przeznaczone do wysiewu i pikowania to zupełnie inna mieszanka niż ziemia do sadzenia kwiatów oraz warzyw na rabatach. Siewki i młode rośliny po pikowaniu najlepiej rosną w podłożu o drobniejszej, bardziej jednolitej strukturze i z ograniczoną ilością składników odżywczych. Dzięki temu korzenie, „szukając” pokarmu, intensywnie się rozrastają, a silny, zdrowy system korzeniowy sprawia, że w kolejnych etapach roślina sprawniej pobiera minerały i wodę.
Jak dobrać ziemię do kwiatów i ziół
Podczas przygotowywania, a później użytkowania własnej ziemi kwiatowej, trzeba koniecznie brać pod uwagę indywidualne wymagania poszczególnych roślin. Praktyka pokazuje, że efektowne kwiaty uprawiane na balkonie najczęściej potrzebują wyjątkowo zasobnego podłoża — zwykle z większym dodatkiem kompostu albo nawozów organicznych. Natomiast rośliny rodzime, w tym wiele kwiatów i ziół, lepiej czują się w glebie skromniejszej, mniej „dopieszczonej”.
Jeżeli nie macie pewności, który wariant podłoża będzie dla Waszej rośliny najlepszy, warto najpierw sprawdzić jej zapotrzebowanie na składniki odżywcze. Przykładowo: planując uprawę ziół śródziemnomorskich, takich jak majeranek, bazylia, estragon i podobne, dopasujcie przygotowywaną samodzielnie ziemię do ich realnych potrzeb. Zazwyczaj wcale nie wymagają one tak żyznego podłoża, jak często się zakłada. Bywa też, że część roślin w ogóle nie potrzebuje dodatkowego dokarmiania.