Myślisz, że drzewa najlepiej sadzić wiosną? Ogrodnicy wskazują lepszy termin
Jesień czy wiosna — kiedy naprawdę warto wziąć się za sadzenie drzew i krzewów? Co roku wraca to samo pytanie, a odpowiedź wcale nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać. Jeden zły termin może sprawić, że roślina będzie słabiej rosnąć, a jeden dobry — da jej idealny start. Od czego to zależy? Klucz tkwi w kilku detalach, które łatwo przeoczyć: gatunku rośliny, typie systemu korzeniowego i jej odporności na mróz.
- Kiedy sadzić drzewa: jesień czy wiosna
- Jesienne sadzenie drzew i krzewów: zalety
- Kiedy sadzić krzewy, by dobrze się przyjęły?
- Kiedy sadzić róże i byliny w ogrodzie
Kiedy sadzić drzewa: jesień czy wiosna
Za klasyczne terminy sadzenia drzew uznaje się wiosnę oraz jesień. W praktyce oznacza to, że dopóki gleba nie jest zamarznięta, drzewa i krzewy można sadzić zazwyczaj od października aż do marca. Najlepszy moment zależy jednak od tego, jaki typ systemu korzeniowego ma sadzonka. W przypadku drzew sprzedawanych z odkrytym korzeniem jesień często okazuje się szczególnie korzystna.
W wielu szkółkach młode drzewka przygotowywane do sprzedaży są wykopywane już jesienią. Później, do czasu zakupu, przechowuje się je — najczęściej w chłodniach albo w zadołowaniu. Ponieważ długie magazynowanie nie sprzyja kondycji roślin, sadzonki z odkrytymi korzeniami warto kupować właśnie jesienią — wtedy najłatwiej trafić na egzemplarze świeżo wykopane i w najlepszej formie.
Z kolei przy większych drzewach częściej rekomenduje się sadzenie wiosną. Choć jesienią również potrafią się dobrze przyjąć, są wtedy bardziej wystawione na działanie jesiennych i zimowych wiatrów, które mogą je uszkodzić nawet mimo zastosowania palików — zauważa Onet. Dodatkowo częściej pojawiają się uszkodzenia mrozowe wynikające z dużych różnic temperatur między nasłonecznioną a zacienioną stroną pnia, zwłaszcza u młodych drzew, które nie zdążyły jeszcze mocno się ukorzenić. Zimą promienie słońca ogrzewają korę nierównomiernie, co sprzyja pęknięciom i osłabieniu roślin.
Jesienne sadzenie drzew i krzewów: zalety
Drzewa i krzewy sadzone jesienią zyskują cenny czas na wytworzenie delikatnych korzeni włośnikowych. To właśnie one odpowiadają za sprawne pobieranie wody i składników odżywczych, dlatego zanim w maju ruszy rozwój liści, roślina jest już „ustawiona” na dobry start. Przy sadzeniu wiosennym sytuacja wygląda trudniej: roślinom brakuje świeżo rozwiniętych włośników, a jednocześnie muszą jednocześnie budować system korzeniowy i zasilać nowe liście wodą. Dla sadzonek oznacza to wyraźnie większe obciążenie i stres niż przy sadzeniu jesiennym. Żeby pomóc nowo posadzonemu krzewowi lub drzewku, wiosną zwykle trzeba zastosować znacznie silniejsze cięcie, które odciąży część nadziemną.
Rośliny wiecznie zielone oraz iglaste można bezpiecznie sadzić już od połowy września. Z kolei gatunki zrzucające liście najlepiej przyjmują się wtedy, gdy są już bezlistne — dla nich okres sadzenia najczęściej startuje od połowy do końca października. Buki bywają wyjątkiem i często zaleca się ich sadzenie dopiero od listopada. W praktyce drzewa można sadzić od jesieni aż do momentu ruszenia liści, nawet zimą, pod warunkiem że ziemia nie jest zamarznięta. Konkretne terminy zawsze zależą od pogody, dlatego co roku początek i koniec sezonu mogą przesunąć się o tydzień lub dwa.
Nawet jeśli najprzyjemniej pracuje się w ogrodzie w ciepłe, słoneczne dni, roślinom zwykle bardziej sprzyja sadzenie podczas pogody pochmurnej i wilgotnej. Jest to szczególnie istotne w przypadku sadzonek drzew i krzewów z odkrytym korzeniem, czyli takich, których korzenie nie są osłonięte bryłą ziemi pełniącą funkcję ochronną.
Kiedy sadzić krzewy, by dobrze się przyjęły?
W przypadku krzewów obowiązują praktycznie takie same reguły jak przy drzewach. Młode krzewy w szkółkach także wykopuje się z gruntu jesienią. Im szybciej po wykopaniu trafią do Waszego ogrodu, tym będą w lepszej kondycji, bardziej „świeże” i łatwiej się przyjmą. Tak jak drzewa, krzewy z odkrytym systemem korzeniowym posadzone jesienią zdążą lepiej się ukorzenić przed startem kolejnego sezonu. W tym czasie mogą skupić energię głównie na budowaniu korzeni, a nie na intensywnym rozwoju części nadziemnej.
Dla zimozielonych krzewów liściastych i iglastych sprzedawanych z zabezpieczoną bryłą korzeniową, świetnym terminem sadzenia jest wrzesień. Niezależnie od tego, czy sadzicie je jako solitery, czy planujecie z nich żywopłot, zyskują wtedy wystarczająco dużo czasu na solidne ukorzenienie się, zanim pojawią się pierwsze przymrozki.
Jeżeli natomiast chcecie posadzić w ogrodzie krzewy liściaste z bryłą korzeniową, które są bardziej wrażliwe na niskie temperatury, najlepszym wyborem będzie wiosna. Do tej grupy zaliczają się m.in. różanecznik, bukszpan, hortensja, laurowiśnia, hibiskus oraz lawenda. Gdy dacie im cały sezon wegetacyjny na wytworzenie mocnych korzeni, znacznie pewniej przetrwają swoją pierwszą zimę niż rośliny sadzone dopiero późną jesienią.
Kiedy sadzić róże i byliny w ogrodzie
Sadzonki róż są dostępne w dwóch wariantach: z odkrytym systemem korzeniowym oraz w pojemnikach. Te z gołym korzeniem trafiają do sprzedaży głównie jesienią i wiosną, natomiast róże kontenerowe można kupić praktycznie przez cały sezon. Najkorzystniejszym terminem sadzenia dla większości róż jest jesień. Róże z doniczek da się jednak sadzić do gruntu niemal przez cały rok, a nawet przesadzać latem — pod warunkiem regularnego podlewania. Niezależnie od tego, czy korzenie są odkryte, czy osłonięte, przed posadzeniem warto zanurzyć je na kilka godzin w wodzie, by dobrze się nawodniły.
Byliny, dzięki ogromnej palecie kształtów i barw, potrafią ozdobić każdy ogród. Zwykle nie sprawiają problemów w uprawie i pozwalają tworzyć trwałe, wieloletnie kompozycje na rabatach. Co więcej, stanowią ważne schronienie i źródło pożywienia dla wielu owadów. Byliny można sadzić zarówno wiosną, jak i jesienią. Jesienne sadzenie daje im czas na ukorzenienie przed startem sezonu, dzięki czemu wiosną ruszają szybciej i rosną pewniej. Z kolei byliny kwitnące jesienią, takie jak zawilec japoński czy chryzantemy, najlepiej sadzić w marcu i kwietniu. Podobnie jest z gatunkami wrażliwymi na nadmiar wilgoci, na przykład z piwoniami.