Rozpalił ognisko jak co roku. Nie spodziewał się, że nowy sąsiad wezwie straż miejską

„Siny dym wije się pod lasem, gdzieś w oddali…”. Ten obraz, który opisywała Maria Konopnicka, jeszcze nie tak dawno był codziennością — także w Polsce lat 50. i 60. XX wieku. Na polach płonęły łęty ziemniaczane, na leśnych zrębach znikały w ogniu gałęzie i odpady, a nikt nie widział w tym nic niezwykłego. Ognisko było stałym punktem weekendów: pretekstem do spotkań, odpoczynku i pieczonych ziemniaków z popiołu. Dziś jednak ten „normalny” widok potrafi wywołać zupełnie inne reakcje… i nie bez powodu.
- Ognisko na działce: zasady i mandaty
- Przepisy o ognisku: co wolno, a co nie
- Ognisko w ogrodzie: zasady i odległości
Ognisko na działce: zasady i mandaty
Wiele osób z sentymentem wraca myślami do wieczorów z młodości spędzanych przy ognisku. Zanim na dobre zadomowiły się grille gazowe i elektryczne, to właśnie trzaskające polana i tańczące iskry budowały klimat wspólnej zabawy. Czy dziś da się na własnej działce znów poczuć to charakterystyczne ciepło i odtworzyć atmosferę dawnych spotkań?
Co do zasady nie ma jednego, bezwzględnego zakazu rozpalania ogniska na prywatnej posesji — są jednak przepisy, których trzeba pilnować. Ognisko powinno być rozpalone w odpowiednim miejscu, nie może wytwarzać uciążliwego dymu ani intensywnego zapachu, a przy drodze publicznej nie może ograniczać widoczności. O spalaniu liści czy gałęzi lepiej od razu zapomnieć. W praktyce mandat za ognisko na własnym terenie jest jak najbardziej możliwy.
Przepisy o ognisku: co wolno, a co nie
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. dotyczące ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych oraz terenów.
Z treści tego rozporządzenia wynika, że w szczególności nie wolno:
- 4 ust. 1 pkt 5 - rozpalać ognia, wysypywać gorącego popiołu ani żużla, a także wypalać wierzchniej warstwy gleby lub traw w miejscu, w którym mogłoby dojść do zapłonu materiałów palnych albo sąsiednich obiektów.
- 40 ust. 1 - w lasach i na terenach śródleśnych, na obszarach łąk, torfowisk i wrzosowisk, a także w odległości do 100 m od granicy lasu wykonywać czynności mogących spowodować zagrożenie pożarowe (w szczególności: rozniecać ogień poza miejscami wyznaczonymi przez właściciela lub zarządcę lasu; palić tytoń, z wyjątkiem miejsc na drogach utwardzonych oraz miejsc przeznaczonych do pobytu ludzi).
Ustawa o lasach wskazuje 100 m jako minimalny dystans ogniska od lasu. Jeżeli działka leży blisko lasu i nie da się zachować tej odległości, rozpalenie ogniska będzie niezgodne z prawem.
- Kodeks wykroczeń
Rozpalenie ogniska w przydomowym ogrodzie — nawet wtedy, gdy spełnia wymagania przeciwpożarowe i odbywa się w bezpiecznym miejscu — może w praktyce zahaczać o inne przepisy. Dym, sadza i drobiny popiołu potrafią przenosić się z wiatrem i oddziaływać na teren sąsiadujący z posesją.
Artykuł 145 § 1 Kodeksu wykroczeń stanowi:
„Kto zanieczyszcza lub zaśmieca obszar kolejowy lub miejsca dostępne dla publiczności, a w szczególności drogę, ulicę, plac, ogród, trawnik lub zieleniec, podlega karze grzywny nie niższej niż 500 złotych.”
Jeśli sąsiedzi uznają, że Wasze ognisko uciążliwie wpływa na ich teren, a policja lub straż miejska przyzna im rację, możecie dostać mandat.
- Ustawa o odpadach
Artykuł 31 ust. 7 tej ustawy mówi:
„Dopuszcza się spalanie zgromadzonych pozostałości roślinnych poza instalacjami i urządzeniami, chyba że są one objęte obowiązkiem selektywnego zbierania. Takie spalanie nie może naruszać odrębnych przepisów.”
W praktyce oznacza to, że na własnej działce nie powinno się spalać ani gałęzi, ani suchej trawy czy liści, ponieważ gminy prowadzą selektywną zbiórkę odpadów. Bioodpady trzeba segregować i wystawiać w terminach odbioru albo kompostować — zgodnie ze złożoną wcześniej deklaracją.
- Kodeks cywilny
Artykuł 144. kodeksu cywilnego mówi:
„Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.”
To znaczy, że nadmierny dym i intensywny zapach mogą być uznane za uciążliwość dla sąsiadów, którzy będą domagać się ich ograniczenia. Dlatego warto wybrać miejsce możliwie najmniej dokuczliwe dla otoczenia, a dodatkowo palić drewnem kominkowym lub opałowym o niskiej wilgotności, które wytwarza mniej dymu.

Ognisko w ogrodzie: zasady i odległości
Przy zachowaniu zdrowego rozsądku oraz respektowaniu obowiązujących przepisów właściciel nieruchomości może rozpalić ognisko rekreacyjne. Warto jednak pamiętać, aby:
- utrzymać minimum 4 m od granicy sąsiedniej działki,
- zachować co najmniej 100 m od granicy lasu,
- trzymać dystans minimum 10 m od stogów i innych łatwopalnych zbiorów rolnych,
- wybrać w ogrodzie miejsce oddalone od drzew i krzewów co najmniej o 6 m,
- przygotować bezpieczne palenisko — na przykład w formie kręgu z kamieni lub cegieł, z podsypką z piasku,
- mieć pod ręką wodę na wypadek konieczności szybkiego ugaszenia ognia,
- przed odejściem dokładnie zgasić ognisko i sprawdzić, czy nic już się nie tli.