Zamień ścianę w zieloną oazę. Ten trik z pnączami robi ogromną różnicę
Czy to będzie prosty płot z drewna, czy goła ściana domu: rośliny pnące wnoszą życie i nadają uroku każdej, niepozornej dotąd powierzchni. Zielona ściana liści tłumi hałas i pochłania znaczne ilości pyłów i szkodliwych substancji z powietrza. Pnącza nie tylko zdobią dom i otoczenie, ale wyrządzają też dużą przysługę zwierzętom i klimatowi. Zielone powierzchnie chłodzą otoczenie latem, zatrzymują ciepło zimą i przemieniają ściany i mury w cenną przestrzeń życiową dla owadów i ptaków.
- Rośliny pnące – zazielenianie fasad i murów
- Zielona ściana i klimatyzacja
- Pnącza – różne techniki wspinania
- Zalety pnączy jednorocznych i wieloletnich
Rośliny pnące – zazielenianie fasad i murów
Jeśli w ogrodzie mur albo ściana psuje ogólny wygląd, najczęściej nasuwa się pomysł, aby wykorzystać pnącza do zazielenienia mało estetycznych powierzchni. Często słyszy się jednak w związku z tym o szkodach, jakie rośliny mogą rzekomo wyrządzić w budowlach. Rzeczywiście, pewne zagrożenie może się pojawić w przypadku gatunków roślin wspinających się za pomocą korzeni czepnych. Mogą one wnikać w istniejące szczeliny i pęknięcia, pogłębiając problemy z tynkiem.
Z tego względu bluszcz pospolity powinno się sadzić tylko przy ścianach z nienaruszonym tynkiem. Jeśli posiada on rysy, w których gromadzi się wilgoć, korzenie czepne przekształcą się w zwykłe korzenie i powiększą uszkodzenia elewacji. Do szczególnie popularnych pnączy, stosowanych do tworzenia zielonych ścian, należą powojniki. Aby dobrze się rozwijały, należy je sadzić od strony wschodniej lub zachodniej, a ich bryłę korzeniową powinny ocieniać inne rośliny ewentualnie warstwa ściółki. Poza tym należy zwracać uwagę na zachowanie pewnego odstępu między kratą dla pnączy i ścianą, który zapewnia dobry przepływ powietrza.
Na słonecznej ścianie południowej może dobrze rosnąć milin amerykański. Zalicza się do zazieleniających pnączy, które nie wymagają podpór. Ponieważ w młodości jest jeszcze dosyć wrażliwy na mróz, należy zabezpieczać na zimę jego bryłę korzeniową warstwą ściółki, a pędy włókniną.
Zielona ściana i klimatyzacja
Nawet w niewielkiej przestrzeni mogą rośliny pnące wykazać liczne efekty: służą jako parawan, zazielenienie, miejsce z pokarmem dla pszczół, motyli i innych owadów, ocienienie i ściany podziału fragmentu ogrodu. Zielone ściany oferują ptakom miejsca do gniazdowania i schronienia. Niektóre pnącza tworzą nawet smaczne owoce.
Rośliny na fasadzie łączą dom i ogród w naturalną całość. Budynek jest chroniony przed słońcem, wiatrem i deszczem. Jako że między ścianą i liśćmi powstaje poduszka powietrzna, roślinność działa niczym klimatyzacja. Latem zatrzymuje promienie słoneczne, a po opadnięciu liści ciepłe promieniowanie może bez przeszkód docierać do murów.
Wiele osób boi się zazieleniania fasad, jednak te obawy są całkowicie bezzasadne, o ile tylko mury i tynki są nienaruszone, a sadzenie pnączy wykonane prawidłowo. Zalecana jest ostrożność w przypadku ścian odeskowanych albo elewacji z drewna, ponieważ organy czepne roślin mogą je uszkodzić. W takim wypadku należy zastosować rośliny wspinające się po podporach i kratach.
W zależności od gatunku pnącza, maksymalna wysokość wspinania może się wahać od 1,5 do 20 m. Przeciętny przyrost roczny wolno rosnących pnączy wynosi ok. 20-50 cm, średnio szybkich – 50-100 cm i mocno rosnących gatunków – 100-200 cm. Skrajnie dużymi przyrostami rocznymi do 6 m może się pochwalić powojnik pnący albo rdestówka bucharska. Przy wyborze pnącza zwróćcie uwagę, jak dużą powierzchnię będzie miała u Was roślina do dyspozycji.
Pnącza – różne techniki wspinania
W zależności od tego, jaki sposób wspinania się wykorzystuje roślina, można wyróżnić pnącza samoczepne i pnącza podporowe.
- Pnącza samoczepne
Podczas wspinania przytrzymują się na płaskim podłożu przy pomocy korzeni czepnych i przylg. Najczęściej spotykanymi pnączami samoczepnymi są winobluszcze, bluszcze i hortensja pnąca. Te rośliny nie potrzebują podpór. Tylko jeśli powierzchnia jest bardzo gładka, trzeba zastosować konstrukcję, która utrzyma rośliny, na przykład poziomo naciągnięte druty w odstępach 60-80 cm, oddalone od ściany na 5-10 cm.
- Pnącza podporowe
Osobną grupę stanowią rośliny pnące, które nie tworzą organów czepnych, natomiast wierzchołki ich wiotkich i długich pędów wykonują ruchy obrotowe. Po napotkaniu na podporę, owijają się na nią w określonym kierunku.
- Pnącza prawoskrętne tworzą spiralę z lewej strony na prawą, odwrotnie do ruchu wskazówek zegara. Należą do nich m.in. akebia, aktinidia, dławisz, glicynia, kokornak, chmiel i wilec.
- Pnącza lewoskrętne owijają się z prawej strony na lewą, zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Są to między innymi: cytryniec, glicynia, wiciokrzew, rdestówka i fasola wielkokwiatowa.
- Rośliny bez organów czepnych i bez ruchów wijących, ale zdolne do biernego wspinania się na sąsiednie rośliny i obiekty. Wymagają zwykle podwiązywania pędów. Chodzi tutaj na przykład o forsycję, jaśmin, ognik lub róże.
Zalety pnączy jednorocznych i wieloletnich
Różnorodność jednorocznych roślin pnących daje wspaniałą możliwość dekoracji płotów, tarasów i balkonów każdego roku w inny sposób. Szczególnie atrakcyjne są w tej grupie takie rośliny, jak: kobea pnąca, ozdobne odmiany dyni zwyczajnej, wilec trójbarwny, tykwa pospolita, groszek pachnący, fasola wielokwiatowa, tunbergia oskrzydlona albo różne gatunki nasturcji.
Z kolei ściany pnączy wieloletnich zmieniają pięknie w ciągu roku swój wygląd, prezentując świeżą zieleń, bogactwo kwiatów, dekoracyjne owoce i jaskrawe, jesienne barwy liści. Kusząca jest możliwość kombinacji różnych gatunków, jednak należy zwracać uwagę na podobieństwo ich wzrostu i wymagań. Kryterium doboru pnączy może być dekoracyjność kwiatów (róże, glicynia), przyjemny zapach, efektowne albo jadalne owoce (kiwi), jaskrawe przebarwienie liści (winobluszcz, hortensja pnąca), piękne liście (np. kokornak wielkolistny, aktinidia).
