Popiół z kominka w ogrodzie? Może pomóc albo zniszczyć glebę
Kiedy drewno zostanie spalone, w popiele gromadzą się wszystkie mineralne składniki tkanek roślinnych – wszystko to, co drzewo w ciągu swojego życia pobrało z ziemi w postaci odżywczych soli. Wielu właścicieli pieców na drewno i kominków nie ma pewności, czy popiół w ogóle może być wykorzystany w ogrodzie. Popiół drzewny zawiera wiele cennych dla roślin składników pokarmowych, jednak ich skład i koncentracja nie są odpowiednie dla każdego gatunku.
- Popiół drzewny jako nawóz – na co zwrócić uwagę?
- Jak działa w glebie popiół drzewny?
- Które rośliny można zasilać popiołem?
- Użycie popiołu jako nawozu
Popiół drzewny jako nawóz – na co zwrócić uwagę?
Jeśli chcecie wykorzystać popiół jako nawóz, powinniście zachować ostrożność. Przede wszystkim nie każdy popiół można w ogrodzie bezpiecznie rozsypać. Nadaje się zasadniczo popiół roślinny, czyli pochodzący ze spalenia drewna, słomy albo innego materiału roślinnego. Nie nadaje się do ogrodu popiół z brykietów, węgla, zawierającego farby, kleje i lakiery drewna oraz zadrukowanego, błyszczącego papieru. W tych materiałach są zawarte substancje, które nie powinny trafić do ogrodowej gleby.
Na skutek dużej zawartości wapnia, popiół wykazuje wysoki wskaźnik pH. Nawożenie gleby popiołem działa więc niczym wapnowanie. Nie zawsze jest to korzystne, ponieważ niektóre rośliny preferują odczyn podłoża lekko kwaśny albo obojętny. Istotne są też następujące kwestie:
- Drzewa, zanim zostały ścięte i wykorzystane do wyrobu opału, mogły w pewnych warunkach przez całe dziesięciolecia pobierać z ziemi szkodliwe substancje, jak na przykład metale ciężkie. Te substancje trafiają do popiołu i mogą poprzez nawożenie roślin wędrować dalej w glebie.
- Popiół ze swoim odczynem pH między 11 i 13 działa mocno alkalicznie, co przy większej ilości prowadzi do tego, że gleba traci swoje naturalne właściwości, a mikroorganizmy i rośliny zostają poszkodowane.
- Popiół drzewny zakłóca równowagę substancji odżywczych w glebie, ponieważ zawiera dużo wapnia i potasu, a niewiele azotu.
- Jeśli zostanie użyta zbyt duża ilość popiołu, zaburzeniu może ulec struktura gleby i jej ekologia, a rośliny mogą doznać poparzenia.
Jak działa w glebie popiół drzewny?
Zawartość składników mineralnych w popiele zależy od rodzaju spalanego drewna. Zawiera przeciętnie:
- Ca – 35%
- K – 10%
- P – 4%
- Mg – 3%
- inne pierwiastki śladowe
- N – niedostępny
Zawarte w popiele roślinnym składniki odżywcze są dobrze przyswajalne. Przed spaleniem znajdowały się jeszcze w organicznym opakowaniu z węgla, który utlenił się i w postaci CO2 ulotnił się do atmosfery. Występujący tutaj tlenek wapnia jest określany jako wapno palone. W tej formie wapń jest łatwo rozpuszczalny i szybko działa. Jest przydatny do wapnowania cięższych, gliniastych gleb. Wapno palone reaguje z wodą w glebie, podnosi wartość pH i uwalnia wapń.
Nawiasem mówiąc, przy wystarczająco wysokim poziomie próchnicy, wapń działa jak swego rodzaju mostek elektryczny między molekułami próchnicy i minerałami gliny. Jest to prawdziwe dobrodziejstwo dla wielu właściwości gleby; mówi się wtedy o tak zwanej glebie wapiennej. Trzeba podkreślić, że popiół nie zawiera ani materiału organicznego, ani azotu. Można go uznać za bezazotowy nawóz mineralny o bardzo wysokiej wartości pH.
W skrócie: jak działa popiół jako nawóz:
- Jest mocno zasadowy i bardzo szybko może podnieść wartość pH gleby.
- Zawarte składniki odżywcze są dobrze przyswajalne – nie ma jednak wśród nich azotu.
- Gleby lekkie zostają przez popiół łatwo przewapnowane – wartość pH zostaje zbyt szybko i zbyt silnie podniesiona. Zastosowanie popiołu na glebach ciężkich i gliniastych daje dobre wyniki.
- Uwolniony wapń tworzy stabilną strukturę – glebę wapienną.
Które rośliny można zasilać popiołem?
Zaleca się stosowanie popiołu drzewnego na danej powierzchni w zależności od składu gatunkowego roślin, które tam rosną. Do roślin, które pozytywnie reagują na nawożenie popiołem, należą przykładowo:
- warzywa kapustne,
- warzywa korzeniowe,
- warzywa owocowe,
- cebula, rabarbar,
- rośliny strączkowe,
- drzewa owocowe,
- rośliny jagodowe,
- rośliny ozdobne jak np. róże , lawenda, klematis, bodziszek, gipsówka,
- trawnik.
Rośliny preferujące kwaśną glebę jak azalie, różaneczniki, niebieskie hortensje albo paprocie, nie znoszą nawożenia popiołem drzewnym. Dotyczy to również truskawek, borówek i żurawiny.
Kto chce, może również domieszać niewielką ilość popiołu do swojego kompostu. W tym wypadku także trzeba dobrze oszacować odpowiednią ilość domieszki.
Użycie popiołu jako nawozu
Ze względu na silnie alkaliczne działanie popiołu każde jego użycie powinno poprzedzić badanie gleby. Jeśli ziemia w Waszym ogrodzie jest tylko lekko zakwaszona, neutralna albo nawet słabo zasadowa, popiołu należy używać bardzo ostrożnie albo i nie stosować wcale. Ponieważ popiół nie zawiera ani azotu, ani składników organicznych, konieczne jest w każdym przypadku nawożenie uzupełniające. Zasadniczo użycie popiołu w ogrodzie wygląda następująco:
- Rozsiewajcie popiół przy bezwietrznej pogodzie – unikniecie sytuacji, że w innej części ogrodu ucierpią rośliny wrażliwe na wapń.
- Używajcie przy pracy rękawic ochronnych, ponieważ silnie zasadowy popiół może podrażnić skórę.
- Zwilżenie popiołu zapobiega jego pyleniu.
- Nawodnijcie ziemię po nawożeniu.
- Nie stosujcie nigdy popiołu z takimi nawozami jak gnojowica, obornik albo mineralne nawozy azotowe, ponieważ powstaje wówczas gazowy amoniak.
- Nie mieszajcie nigdy popiołu z mineralnymi fosforanami albo nawozami zawierającymi fosforany – powstają wtedy fosforany wapnia, które są słabo rozpuszczalne i nie są przyswajane przez rośliny.
Pamiętajcie, że większość gleb ogrodowych nie wymaga wapnowania ani nawozów z wapniem. Zastosowanie popiołu albo wapna jest konieczne tylko przy sadzeniu roślin wybitnie preferujących podłoże zasadowe albo do ziemi torfowej. Ziemia torfowa w doniczkach i na rabatach często traci po latach zawartość wapnia, jako że torf naturalnie prawie go nie zawiera.
- Na ciężkich, kwaśnych glebach (pH=4) można co 3-4 lata rozsypać 200-400 g popiołu drzewnego na metr kwadratowy.
- Mniej kwaśne gleby można zasilić popiołem co 3-4 lata w ilości 100-200 g na metr kwadratowy.
- Na glebach lekkich nie stosujcie popiołu, ponieważ łatwo może dojść do przewapnowania.
Ponieważ sam popiół nie wystarczy, aby pokryć kompletnie zapotrzebowanie pokarmowe roślin, zaleca się dodatkowe nawożenie nawozem organicznym.