Żółte liście i słaby wzrost? Ten proszek z apteki może uratować ogród

Opublikowano: 25.02.2026Autor: Stanisław KozłowskiDrukujUdostępnij

Ogrodnicy mają swoje małe sekrety pięknych roślin, a jednym z nich jest sól gorzka, nazywana solą epsom albo angielską. Kiedy zastanawiacie się czasem, dlaczego Wasz trawnik ma żółte plamy, albo dlaczego rośliny marnieją mimo starannej opieki, odpowiedzią może być niedobór magnezu. I wtedy właśnie wchodzi do gry sól gorzka jako nawóz, jedna z najbardziej efektywnych metod zaopatrzenia roślin w magnez i siarkę – niedoceniane często składniki pokarmowe.

1. Co to jest sól gorzka i jaki ma skład?
2. Dlaczego składniki soli angielskiej są ważne dla roślin?
3. Zalety soli gorzkiej jako nawozu
4. Które rośliny korzystają z soli gorzkiej?
5. Jakie są przyczyny niedoboru magnezu w glebie?
6. Objawy niedoboru magnezu

Co to jest sól gorzka i jaki ma skład?

Sól gorzka, znana też jako sól epsom, jest potoczną nazwą siarczanu magnezu (MgSO₄). Właśnie w angielskiej miejscowości Epsom zapoczątkowano odparowywanie tej soli z wody mineralnej.. Jest bezbarwnym i bezwonnych proszkiem o gorzkim smaku. Zawiera ważne składniki odżywcze, magnez i siarkę, które są niezbędne do wzrostu roślin i dla zdrowia. Nazwa „sól gorzka” nawiązuje do gorzkiego smaku i wyglądu przypominającego sól spożywczą, jednak o zupełnie innym składzie chemicznym i zastosowaniu.

Magnez jest głównym składnikiem chlorofilu, cząsteczek, które nadają roślinom kolor zielony i są niezbędne do fotosyntezy. Siarka z kolei pełni ważną rolę w przekształcaniu azotu i syntezie aminokwasów, które są konieczne do wzrostu roślin.

Sól gorzka składa się w 15% z tlenku magnezu (MgO) i w około 30% z bezwodnika kwasu siarkowego (SO₃). Dokładny skład chemiczny może się wahać w zależności od producenta; można go sprawdzić na opakowaniu. Wysoka zawartość magnezu sprawia, że sól gorzka jest szczególnie cenna dla roślin o dużym zapotrzebowaniu na ten pierwiastek, jak na przykład iglaki albo niektóre gatunki warzyw.

Dlaczego składniki soli angielskiej są ważne dla roślin?

Magnez jest jednym z najważniejszych składników pokarmowych, który u wielu roślin odgrywa kluczową rolę. Jest centralnym atomem w cząsteczce chlorofilu, a tym samym bierze bezpośredni udział w fotosyntezie, procesie, w którym rośliny przekształcają energię słoneczną w chemiczną. Niedobór magnezu może znacząco obniżać skuteczność fotosyntezy i wzrost roślin.

Magnez bierze też udział w aktywowaniu licznych enzymów niezbędnych do metabolizmu węglowodanów oraz syntezy kwasów nukleinowych i białek. Bez wystarczającej ilości magnezu te ważne dla życia roślin procesy nie mogą efektywnie przebiegać, co prowadzi do zakłócenia ich wzrostu i osłabienia odporności na choroby.

Kolejnym ważnym składnikiem soli gorzkiej, który często jest niedoceniany, jest siarka. Pełni ona decydującą rolę w tworzeniu aminokwasów, protein, enzymów i witamin. Siarka jest niezbędna do syntezy chlorofilu i pomaga przy rozwoju i funkcjonowaniu korzeni. Niedobór siarki może prowadzić do zmniejszenia wzrostu i obniżenia witalności roślin, jak również do żółknięcia młodych liści, podobnie jak przy braku azotu.

Zalety soli gorzkiej jako nawozu

• Szybkie działanie – dzięki łatwej rozpuszczalności w wodzie magnez szybko trafia do roślin – co jest szczególnie praktyczne przy ostrym niedoborze magnezu.
• Wzmocnienie zieleni liści – magnez jest głównym składnikiem chlorofilu, bez tego pierwiastka liście bledną lub żółkną; z gorzką solą pozostają intensywnie zielone.
• Wspomaganie wzrostu roślin – magnez odgrywa główną rolę w procesie fotosyntezy, wspomaga więc ogólny wzrost rośliny.
• Poprawa odporności – dobrze zaopatrzone w składniki pokarmowe rośliny są bardziej odporne na czynniki stresogenne jak susza albo choroby.
• Uniwersalne zastosowanie – bez względu na to, czy chodzi o warzywa, drzewa owocowe, trawnik, czy rośliny ozdobne – sól gorzka jest uniwersalna w zastosowaniu.

Są dwie sprawdzone metody zasilania roślin z wykorzystaniem soli gorzkiej:

1. Nawożenie gleby – sól gorzką rozsypuje się bezpośrednio na glebę albo rozpuszcza w wodzie i podlewa rośliny.
2. Nawożenie liściowe – opryskuje się liście roślin roztworem soli, przez co rośliny bardzo szybko przyjmują magnez; doskonała metoda, kiedy trzeba działać szybko.

Które rośliny korzystają z soli gorzkiej?

Nie wszystkie rośliny mają takie samo zapotrzebowanie na magnez; szczególnie korzystają z niego:

• Drzewa i krzewy iglaste – świerki, jodły, sosny i tuje są podatne na niedobór magnezu – można to rozpoznać po żółknących igłach.
• Drzewa owocowe – jabłonie, grusze i wiśnie pokazują często przy niedoborze magnezu blade liście z zielonymi żyłkami.
• Warzywa – pomidory, ogórki, papryka i warzywa kapustne potrzebują do wzrostu szczególnie dużo magnezu.
• Trawnik – żywa zieleń murawy potrzebuje magnezu do budowy chlorofilu – jego niedobór powoduje powstawania żółtych plam.
• Rośliny ozdobne – byliny, róże, hortensje i różaneczniki korzystają z nawożenia solą gorzką.

Jakie są przyczyny niedoboru magnezu w glebie?

Brak magnezu może być spowodowany przez różne czynniki, m.in.:

• Opady – silne ulewy mogą wypłukiwać magnez z podłoża, szczególnie na glebach piaszczystych.
• Przenawożenie potasem i wapniem – te pierwiastki konkurują z magnezem jeśli chodzi o przyswajanie przez korzenie roślin i mogą prowadzić, przy ich wysokim stężeniu, do niedoboru magnezu.
• Niewystarczający recykling składników pokarmowych – drzewa iglaste prowadzą obieg składników pokarmowych mniej efektywnie niż drzewa i krzewy liściaste, co sprowadza się do większego zapotrzebowania na nawożenie magnezowe.
• Kwaśna gleba (niska wartość pH) – w glebach o kwaśnym odczynie (pH <5,5) magnez jest gorzej wchłaniany; tutaj może pomóc wapnowanie w celu podniesienia pH.

Objawy niedoboru magnezu

Brak magnezu w glebie, czemu może zapobiec nawożenie solą gorzką, objawia się najczęściej poprzez:

• żółknięcie liści – szczególnie między żyłkami, które pozostają zielone,
• czerwone albo fioletowe przebarwienia – występują przede wszystkim u pomidorów i warzyw kapustnych,
• więdnięcie i obumieranie liści – zaczyna się zwykle od najstarszych liści i rozprzestrzenia na młodsze,
• słaby wzrost – rośliny rosną mniejsze niż zwykle, kwitną słabiej i słabo owocują,
• żółknięcie lub brązowienie igieł – występuje często u tui, sosen albo jodeł.