Zamiast kupować kolejne róże, zrób to z ich pędami. Jesienią jest na to dobry moment
Róże od lat królują w ogrodach — i nic dziwnego, że wielu amatorów marzy, by nie tylko je podziwiać, ale też samodzielnie je rozmnażać. Tyle że tu zaczyna się prawdziwa zagadka: przy tysiącach odmian — od wielkokwiatowych, przez rabatowe i okrywowe, aż po pnące i angielskie — nie ma jednej, uniwersalnej metody. To, czy da się „zrobić” nowe krzewy łatwo i szybko, czy będzie to wymagało większej wprawy, zależy od tego, jaką różę masz w ogrodzie. Jedne można uzyskać z nasion, inne niemal zawsze potrzebują ukorzeniania pędów albo szczepienia — a różnica między tymi sposobami potrafi zaskoczyć.
- Jak rozmnażać róże: metody i tabela
- Sadzonki róż: prosty sposób na sukces
- Jak ukorzeniać zdrewniałe pędy róż
- Rozmnażanie róż z długich pędów
- Wysiew nasion róż krok po kroku
- Okulizacja róż krok po kroku w ogrodzie
Jak rozmnażać róże: metody i tabela
Róże da się rozmnażać na dwa sposoby: generatywnie albo wegetatywnie. Rozmnażanie generatywne to po prostu wysiew nasion — możesz je zebrać samodzielnie lub kupić gotowe. Warto jednak mieć na uwadze, że przy tej metodzie, na skutek zapylenia w ogrodzie, łatwo o powstanie nowej, mieszańcowej odmiany. Minusem jest to, że rośliny wyhodowane z nasion zwykle nie powtarzają cech roślin matecznych i mogą wyglądać zupełnie inaczej, niż się spodziewasz.
Zużytkowanie inaczej wygląda przy rozmnażaniu wegetatywnym: tutaj róża jest „kopiowana” poprzez sadzonki pędowe, odkłady lub szczepienie, dzięki czemu otrzymujesz egzemplarze takie same jak roślina wyjściowa. Poniżej znajdziesz krótką tabelę z najpopularniejszymi metodami rozmnażania róż.
| Rodzaj rozmnażania | Odpowiednie rodzaje róż |
|---|---|
| zielne sadzonki pędowe | dzikie róże, róże okrywowe, róże miniaturowe |
| zdrewniałe sadzonki pędowe | róże pienne, dzikie róże, róże okrywowe, róże miniaturowe, róże parkowe |
| odkłady | róże parkowe, róże pnące, róże ramblery |
| nasiona | dzikie róże |
| szczepienie (okulizacja) | róże wielkokwiatowe |
Sadzonki róż: prosty sposób na sukces
To sposób rozmnażania róż szczególnie polecany osobom, które dopiero zaczynają przygodę z ogrodem. Trzeba jednak pamiętać, że nie zawsze sprawdza się przy części róż rabatowych, a zwłaszcza przy odmianach szlachetnych, wielkokwiatowych — zwraca uwagę Onet. Za to w przypadku róż dzikich, okrywowych i miniaturowych szanse na powodzenie są naprawdę duże.
Sadzonki zielne z pędów najlepiej przygotowywać od końca maja do połowy sierpnia — wtedy pąki są już wyraźnie przebarwione, ale wciąż pozostają lekko zamknięte.
- Wybierzcie zdrowe, jednoroczne pędy z pąkami niemal rozwiniętymi.
- Przytnijcie sadzonki na 10–15 cm, tak aby miały kilka węzłów.
- Usuńcie wierzchołek oraz dolne liście, a na górze zostawcie dwa–trzy.
- Umieśćcie sadzonki od razu w gruncie na rabacie albo w doniczce, w miejscu półcienistym i osłoniętym od wiatru.
- Regularnie podlewajcie i przykryjcie je przezroczystą osłoną lub tunelem foliowym, by utrzymać ciepło i wysoką wilgotność.
- W maju kolejnego roku możecie przesadzić młode róże na docelowe stanowisko.
Jak ukorzeniać zdrewniałe pędy róż
Poza rozmnażaniem róż z ulistnionych fragmentów pędów, można z powodzeniem ukorzeniać także pędy całkiem zdrewniałe. Ten sposób świetnie sprawdza się zwłaszcza u odmian o długich przyrostach, takich jak róże pnące oraz u róż krzaczastych (parkowych), a także u róż dzikich, miniaturowych i okrywowych. Najlepszy termin na wykonanie zabiegu przypada na późną jesień — od października do listopada.
- Późną jesienią odetnijcie pęd i dokładnie usuńcie z niego wszystkie liście.
- Potnijcie zdrewniałe odcinki na kawałki o długości 20–30 cm.
- Na czas zimy przechowujcie sadzonki w wilgotnym piasku, w miejscu, które nie jest narażone na przemarzanie.
- Od marca możecie wsadzić je do mieszanki torfu z piaskiem. Zabezpieczcie sadzonki przed ewentualnymi przymrozkami.
- Jeśli ukorzenianie się uda, sadzonki wypuszczą świeże, zielone liście.
- Jesienią młode róże można przesadzić na stałe miejsce w ogrodzie.
- Gdy wiosną róże ruszą z liśćmi, można rozpocząć ich nawożenie.
Rozmnażanie róż z długich pędów
Tak można rozmnażać róże o długich pędach. Ta technika najlepiej sprawdza się u długopędowych róż krzaczastych, ramblerów oraz róż pnących. Najlepszy moment to późne lato, już po zakończeniu kwitnienia.
- Po przekwitnięciu wybierzcie długi, zdrowy i elastyczny pęd.
- Delikatnie przygnijcie go do ziemi, wykonajcie na nim niewielkie nacięcie i zasypcie miejsce nacięcia kopczykiem ziemi na około 20 cm.
- Żeby pęd nie unosił się spod kopczyka, przymocujcie go do podłoża — np. rozwidloną gałązką lub inną prostą podpórką.
- Pilnujcie, by ziemia była cały czas lekko wilgotna; do jesieni powinny pojawić się korzenie.
- Wiosną odetnijcie ukorzeniony fragment od rośliny matecznej i przesadźcie go na docelowe stanowisko.
Wysiew nasion róż krok po kroku
Tradycyjna uprawa roślin polega na wysiewie nasion — w przypadku róż także jest to możliwe. Ta metoda sprawdza się jednak głównie przy rozmnażaniu czystych form botanicznych, czyli gatunków dzikich róż, a nie odmian mieszańcowych. Za najlepszy moment na wysiew uznaje się późną jesień, gdy nasiona mogą przejść naturalny okres chłodu.
- Jesienią zbierzcie w pełni dojrzałe owoce róż, a następnie wyjmijcie z nich nasiona.
- Żeby pobudzić nasiona do kiełkowania, namoczcie je przez kilka dni w wodzie, po czym poddajcie je chłodzeniu — trzymajcie około miesiąca w lodówce.
- Przygotujcie pojemniki z ziemią i umieśćcie nasiona na głębokości mniej więcej 1 cm.
- Zadbajcie o stałą, lekką wilgotność podłoża i przechowujcie siew w chłodnym miejscu.
- Gdy siewki wypuszczą pierwsze liście, możecie je przepikować i posadzić osobno do doniczek.
- Wiosną przenieście młode rośliny na miejsce docelowe, sadząc je razem z całą bryłą korzeniową.
Okulizacja róż krok po kroku w ogrodzie
W praktyce ogrodniczej niemal wszystkie róże rozmnaża się przez szczepienie, bo to metoda najbardziej pewna i najczęściej stosowana. Najpopularniejsza jest okulizacja, czyli szczepienie pojedynczym pączkiem. Zabieg polega na umieszczeniu pączka wybranej odmiany szlachetnej w podkładce — najczęściej w róży dzikiej. Dzięki temu łatwiej uzyskać roślinę o cechach „czystej” odmiany, podczas gdy ukorzenianie sadzonek pędowych bywa kapryśne i nie zawsze się udaje. Okulizację wykonuje się na początku lata, a dobry efekt w dużej mierze zależy od przygotowania i dokładności.
- Podkładkę przeznaczoną do szczepienia posadźcie wiosną.
- Z wybranej gałązki odmiany szlachetnej wytnijcie zdrowy, dobrze wykształcony pączek wraz z fragmentem kory (tarczką).
- Na podkładce, mniej więcej 10–15 cm nad ziemią, zróbcie nacięcie w kształcie litery „T”.
- Delikatnie odchylcie korę na podkładce i wsuwajcie pod nią tarczkę z pączkiem.
- Owińcie miejsce szczepienia specjalną opaską, tak aby pączek był stabilny i zabezpieczony przed przesychaniem.
- Główny pęd wyrasta z pączka jeszcze w tym samym sezonie. Zdejmijcie opaskę opaskę, a wiosną kolejnego roku skróćcie podkładkę, by zaszczepiona odmiana mogła swobodnie się rozwijać.
Choć rozmnażanie róż często odradza się osobom początkującym, część sposobów potrafi zaskoczyć skutecznością nawet u amatorów. Najwięcej szans daje proste ukorzenianie sadzonek pędowych, które nie wymaga specjalistycznych narzędzi. Warto jednak pamiętać, że także okulizacja nie jest zarezerwowana wyłącznie dla fachowców — uważny, cierpliwy hobbysta również może ją wykonać z dobrym rezultatem.
