Tworzy płot nie do przejścia i nie boi się suszy. Lepszy wybór na żywopłot niż ostrokrzew
Głóg to przedstawiciel rodziny różowatych, który można spotkać niemal wszędzie na świecie — raz jako rozłożysty krzew, innym razem jako niewielkie, cierniste drzewo, obok którego trudno przejść obojętnie. Przez stulecia obrósł w opowieści, mity i wierzenia wielu kultur, a jego obecność potrafiła znaczyć znacznie więcej niż tylko kolejny element krajobrazu. Dziś rytuały i dawna magia zeszły na dalszy plan, ale głóg wciąż potrafi zaskoczyć — zwłaszcza gdy dowiesz się, dlaczego tak dobrze sprawdza się w ogrodzie, czy to jako gęsty żywopłot, czy wyrazisty soliter.
- Magiczne znaczenie głogu w wierzeniach
- Dlaczego warto posadzić głóg w ogrodzie
- Żywopłot z głogu: gęsty i nie do sforsowania
- Sadzenie głogu: termin i rozstawa roślin
- Cięcie głogu: terminy i zasady pielęgnacji
Magiczne znaczenie głogu w wierzeniach
Źródła z wielu epok pokazują, że głóg miał w rozmaitych kulturach znaczenie magiczne i obrzędowe. Od wieków widziano w nim symbol ochrony, duchowej bliskości z naturą oraz samego życia. Dlatego krzew ten sadzono często na skrajach osad, przy domach i w pobliżu cmentarzy. Wierzono, że osłania ludzi przed chorobami, złymi mocami i nieszczęściami, a zarazem wyznacza granicę między światem żywych i zmarłych. Z biegiem czasu na stałe wszedł do tradycji ludowych rytuałów.
W starożytnym Rzymie głóg łączono z Janusem – bogiem początków oraz strażnikiem drzwi, bram i mostów. Wkładano jego gałązkę do okna, by chroniła dzieci przed nocnymi strzygami. Uważano też, że w głogu mieszkają elfy, dlatego dawniej w Niemczech wplatywano w jego gałęzie włosy i skrawki tkanin, chcąc zjednać sobie te istoty i skłonić je do życzliwych przysług. Z kolei kołyski wykonane z drewna głogowego miały zabezpieczać najmłodszych przed podmianą przez złowrogie wróżki.
W wierzeniach Celtów głóg uchodził za drzewo wróżek i miejsce zebrań istot z innego świata. Słowianie natomiast wiele dolegliwości przypisywali działaniu złych duchów, dlatego dzieci szczególnie chorowite kąpano w wywarze z głogu. Cierniste gałązki miały też odpędzać czarownice – nie potrafiły nocą przekroczyć progu, by rzucić urok, bo zraniłyby się o kolce zawieszone przy wejściu. Sadzenie głogu na miedzach miało pomagać rolnikom w ochronie pól przed szkodnikami, a pomyślne plony miało zapewniać wiosenne palenie w ogniskach jego ciernistych gałęzi.
Dlaczego warto posadzić głóg w ogrodzie
Spotykany w Polsce głóg jednoszyjkowy (Crataegus monogyna) oraz głóg dwuszyjkowy (Crataegus laevigata) to okazały krzew lub niewielkie drzewo dorastające do kilku metrów, z szeroką, gęstą i naturalnie ukształtowaną koroną. Choć często rośnie na dziko, bez problemu sprawdza się jako roślina ozdobna w ogrodzie. Powodów, by go posadzić, jest naprawdę sporo — między innymi:
- Głóg (Crataegus spec.) wyróżnia się ciemnozielonymi, klapowanymi liśćmi, białymi, intensywnie pachnącymi kwiatami i czerwonymi owocami, dzięki czemu przez większą część roku stanowi efektowną ozdobę. Kwiaty pojawiają się od maja do czerwca, a jesienią liście przebarwiają się na żółtopomarańczowe, miejscami także na głęboko czerwone.
- Jako krzew lub małe drzewo głóg ma zwarty, zaokrąglony pokrój, dlatego świetnie wygląda posadzony pojedynczo (soliter) i równie dobrze nadaje się na żywopłoty. Może rosnąć w formie silnie rozgałęzionego, krzaczastego krzewu, ale bywa też prowadzony jak drzewko z niewielką koroną.
- Głóg daje schronienie i pokarm wielu mieszkańcom ogrodu — owadom zapylającym, ptakom oraz innym drobnym zwierzętom.
- To także ceniona roślina lecznicza: kwiaty, liście i owoce wspomagają pracę serca oraz pomagają w regulacji ciśnienia krwi. Wspierają lepsze krążenie i wzmacniają układ krwionośny.
Głóg rośnie dość szybko, zwykle przyrastając ok. 25–45 cm rocznie. Bez cięcia potrafi stworzyć gęstą barierę o szerokości nawet do 3 m, ale równie łatwo poddaje się formowaniu — można go prowadzić jako żywopłot o szerokości około metra lub nawet węższy.
Żywopłot z głogu: gęsty i nie do sforsowania
Tak samo zwarty jak żywopłot z laurowiśni, a przy tym skuteczniejszy w ochronie niż ostrokrzew — gęsto rozmieszczone kolce sprawiają, że żywopłot z głogu jest dla nieproszonych gości praktycznie nie do przejścia. Zanim ktoś spróbuje sforsować taką „zieloną barierę”, zwykle dwa razy się zastanowi. Dodatkowe zalety żywopłotu z głogu to:
- Nie musisz długo analizować, czy stanowisko w ogrodzie będzie idealne. Głóg radzi sobie na większości gleb, byle miejsce było słoneczne lub półcieniste i bez zalegającej wody.
- Dzięki głębokiemu systemowi korzeniowemu dobrze znosi upały i potrafi przetrwać letnie okresy suszy — to duży plus przy coraz częstszych falach gorąca.
- W wersji swobodnie rosnącej można go ciekawie zestawiać m.in. ze świdośliwą i budleją.
- Wraz z ostrokrzewem należy do nielicznych roślin, które zawiązują owoce nawet po cięciu — choć zwykle mniej obficie niż egzemplarze pozostawione bez formowania.
- Poza efektownymi kwiatami głóg potrafi też zachwycić jesienią, gdy liście pięknie się przebarwiają.
Sadzenie głogu: termin i rozstawa roślin
- Termin sadzenia i rozstaw
Sadzonki głogu kupisz zarówno w doniczkach, jak i z gołym korzeniem. Najkorzystniejszy moment na sadzenie przypada zwykle od początku października. Rośliny w pojemnikach da się sadzić praktycznie przez cały sezon, o ile nie ma mrozu, jednak w środku lata młode sadzonki żywopłotowe często cierpią przez upał i przesuszenie.
Odstępy dobiera się do wielkości roślin: najczęściej sadzi się 3–4 sztuki na metr bieżący, a przy drobniejszych sadzonkach nawet do 5. Pamiętaj też o minimalnym dystansie od granicy działki sąsiada — dla żywopłotu do 2 metrów wysokości zazwyczaj przyjmuje się około 50 cm.
- Przygotowanie ziemi i sadzenie
Gdy przygotowujesz dołki, wstaw sadzonki do wody, aby korzenie mogły dobrze się nawodnić. Dołki wykonuje się zwykle co 30–40 cm, a przy dłuższych odcinkach żywopłotu z roślin z odkrytym korzeniem wygodniej jest wykopać jeden ciągły rów.
W czasie sadzenia pilnuj, by korzenie nie były połamane ani podwinięte. Rośliny umieszczaj na takiej samej głębokości, na jakiej rosły wcześniej w szkółce.
- Na koniec uzupełnij dołki ziemią, dociśnij podłoże i porządnie podlej sadzonki.
Cięcie głogu: terminy i zasady pielęgnacji
Świeżo posadzonym roślinom najlepiej dać spokojnie rosnąć przez pierwsze dwa lata. Dopiero później, po zakończeniu kwitnienia, warto przyciąć młode przyrosty – skracając je mniej więcej o połowę. Koniecznie załóż rękawice i odzież ochronną, bo kolce głogu potrafią być naprawdę ostre.
Żywopłot z głogu najlepiej ciąć dwa razy w sezonie: na początku czerwca oraz pod koniec lipca. W tym czasie nowe pędy skraca się zwykle o około jedną trzecią. Żeby boki krzewów miały dostęp do światła, dobrze jest prowadzić żywopłot w formie trapezu – szerszy u dołu, zwężający się ku górze. Gdy zajdzie potrzeba, głóg można też odmłodzić cięciem wykonanym w październiku.
