Ten ogród nigdy nie wychodzi z mody. Wystarczy kilka dobrze znanych roślin
Chrupiące świeże warzywa i owoce, aromatyczne zioła i do tego mnóstwo kwiatów to wszystko wspomnienia z klasycznego wiejskiego ogrodu babci. Przejrzysty porządek łączył się w nim z romantyczną naturalnością. Wybierając ten tradycyjny styl ogrodowy i odpowiednie rośliny, unikniecie ulotnych trendów albo pretensjonalnych naśladowani. Ogrody wiejskie pozostają ponadczasowe, nie potrzebują dużo miejsca ani czasu.
- Co to jest wiejski ogród? Spojrzenie w przeszłość
- Jak wygląda ogród wiejski dzisiaj i jak go założyć?
- Pomieszanie roślin w ogrodzie wiejskim
- Typowe kwiaty z wiejskiego ogrodu
Co to jest wiejski ogród? Spojrzenie w przeszłość
Pierwotnie było dokładnie tak, jak to sugeruje nazwa: ogród należący do wiejskiego gospodarstwa i pielęgnowany przez jego mieszkańców. Uprawiano to, co potrzebne do życia, a więc rośliny użytkowe. Jak ten ogród wyglądał, było mało ważne. To zmieniło się z początkiem XX wieku. Ogród wiejski zaczął być odtąd nie tylko użyteczny, ale również piękny.
Pojawiły się w wiejskich ogrodach byliny i rośliny na kwiaty cięte, a znane z klasztornych ogrodów żywopłoty – najczęściej bukszpanowe – stanowiły ozdobę przez cały rok. Poza tym dzięki procesom industrializacji coraz więcej ludzi żyło w miastach, a życie wiejskie było dodatkowo idealizowane.
Ogród wiejski ze swoją barwną mieszanką warzyw i kwiatów stawał się symbolem romantycznej sielanki, z którą rzeczywistość ciężko pracujących na wsi ludzi niewiele miała wspólnego. Do dzisiaj jest dla wielu symbolem „starych, dobrych czasów” i budzi nostalgiczne uczucia. Niezależnie od tego, że kiedyś, dawno temu, nie wszystko było lepsze, to jednak wiele idei oraz roślin do dzisiaj pozostało aktualnych i pięknych.
Jak wygląda ogród wiejski dzisiaj i jak go założyć?
Niektóre elementy, które wyróżniały ogród wiejski w początkach ubiegłego wieku, pozostały typowe również dzisiaj. Należą do nich na przykład jasno rozgraniczone rabaty i krzyżujące się pośrodku ścieżki, często z obsadzonym kwiatami klombem. Aby można było wygodnie obrabiać rabaty, powinny mieć one szerokość nie większą niż 120 cm i dostęp z obu stron.
Centralnie krzyżujące się ścieżki są najczęściej uzupełniane przez jedną biegnącą dookoła wszystkich rabat po ich zewnętrznych krawędziach. Same ścieżki powinny wyglądać możliwie najbardziej naturalnie i często są wysypywane żwirem. Jako zamknięcie ogrodu służył kiedyś i służy dzisiaj drewniany płot ze sztachet.
Na terenach wiejskich pełni on zawsze funkcję ochrony roślin przed zgryzaniem. Również kolorowy, radosny wygląd rabat z połączeniem warzyw, owoców, ziół i kwiatów nie jest dziełem przypadku, ale rozmyślnym działaniem. Duża różnorodność roślin w wiejskim ogrodzie nie zapobiega wprawdzie chorobom i szkodnikom, ale zapewnia, inaczej niż jest w przypadku upraw monokulturowych, że szkody nie rozprzestrzenią się na dużych powierzchniach.
Jest więc zupełnie zrozumiałe, że marzenia o posiadaniu wiejskiego ogrodu, jako rzeczywistej jedności użyteczności i piękna, chcą spełniać nie tylko mieszkańcy wsi, ale również miast i nowych osiedli.
Pomieszanie roślin w ogrodzie wiejskim
Rośliny ozdobne i użytkowe mają pełne prawo rosnąć obok siebie i między sobą na jednej rabacie. Udział których z nich przeważa, zależy od tego, jakie macie wymagania i ile miejsca do dyspozycji. Czy ważniejsze są zbiory, czy bogactwo kwiatów? Musicie też zapytać siebie, ile czasu możecie zainwestować w ogród. Najmniej pielęgnacji wymagają mocne i odporne byliny, właśnie takie, które najchętniej rosną, kiedy im się nie przeszkadza, na przykład piwonie.
Gatunki jednoroczne i dwuletnie, które same się wysiewają, jak nagietek, ogórecznik, naparstnica albo lak, również nie potrzebują szczególnej opieki i wspaniale wypełniają luki. Większość ziół leczniczych i przyprawowych nie ma specjalnych wymagań i dobrze rośnie bez większej ingerencji. Najwięcej czasu musicie poświęcić na pielęgnację warzyw i owoców.
Mieszanie roślin możecie wykonać na dwa różne sposoby. Albo sadzicie rośliny dekoracyjne i użytkowe na jednej rabacie w bezpośrednim sąsiedztwie, albo przeznaczacie niektóre rabaty tylko na zioła i warzywa i robicie obramowanie z rabat czysto kwiatowych. Przy czym rabaty czysto warzywne albo tylko ziołowe nie muszą być wcale nudne i monotonne.
Razem z kolorowymi odmianami wprowadzacie barwy i urozmaicenie zarówno na rabaty, jak i na talerze. Wyobraźcie sobie tylko na przykład rabatę z burakiem liściowym (mangold) o żółtych, pomarańczowych albo czerwonych łodygach, fioletową kalarepą, czerwonolistnym jarmużem i na dodatek sałatą rzymską o zielono-czerwonych liściach (odmiana 'Forellenschluss').
W przypadku roślin użytkowych trzeba zwracać uwagę na wzajemne sympatie i antypatie – jedne rośliny znoszą towarzystwo innych, niektóre zaś źle rosną w nieodpowiednim sąsiedztwie. Sadzenie razem odpowiednich gatunków może zwiększyć zbiory i ich jakość. Na przykład kapusta dobrze rośnie z fasolą, groszkiem lub szpinakiem. Marchew, cebula i por wspomagają się wzajemnie, chroniąc się przed śmietką, a nagietki posadzone obok marchwi zapobiegają deformacjom wywołanym przez nicienie.
Typowe kwiaty z wiejskiego ogrodu
- Róża francuska
Dzikie róże jak (Rosa gallica) były pierwszymi różami w wiejskich ogrodach, cenionymi też jako rośliny lecznicze. Ciemnoróżowe kwiaty z żółtymi pylnikami są mocno pachnące i chętnie odwiedzane przez liczne owady. Krzew dorasta do 1,5 m wysokości i kwitnie w czerwcu/lipcu.
- Hortensje
Nie może ich zabraknąć w żadnym wiejskim ogrodzie. Przez całe lato cieszą oczy swoimi kulistymi lub groniastymi kwiatostanami w kolorze niebieskim, różowym, czerwonym albo białym. Czują się dobrze na stanowiskach nasłonecznionych i półzacienionych, jednak potrzebują dużo wody.
- Piwonie
Ozdobne liście i wspaniałe kwiaty w bieli, różu i odcieniach czerwieni – bez tych długowiecznych bylin ogród wiejski nie może się obejść. Delikatnie pachnące kwiaty pojawiająsię w maju/czerwcu.
- Ostróżki
Elegancka klasyka wiejskich ogrodów, wnosząca wspaniałe odcienie błękitu. Bylina rozwija pędy kwiatowe do dwóch metrów wysokości, wznoszące się prosto nad świeżą zielenią liści. Aby pobucić roślinę do powtórnego kwitnienia, trzeba ściąć przekwitłe kwiaty w czerwcu/lipcu nisko nad ziemią.
- Nagietki
Są rośliną leczniczą znaną od niepamiętnych czasów, która rozmnaża się łatwo przez samosiew. Od wczesnego lata aż do przymrozków rozwijają nagietki niezmordowanie swoje żółte lub pomarańczowe kwiaty. Są niezwykle łatwe w pielęgnacji, rosną prawie na każdej glebie ogrodowej i kochają słońce.
- Floksy
Floksy, zwane płomykami, występują w wielu barwnych wariantach. Sadząc mieszankę odmian wczesnych, średnich i późnych, można zapewnić nieprzerwane kwitnienie od końca czerwca do września.
- Malwy
Te dwuletnie rośliny chętnie rosną wysoko do góry: dwumetrowe malwy nie są żadnym wyjątkiem. Dzięki okazałej wysokości są malwy stosowane jako kwiatowa zasłona w ogrodzie. Kwiaty rozwijają się w bieli, odcieniach różu, czerwieni i żółci; mogą być pojedyncze i pełne.
- Serduszka
Kwiaty tej wspaniałej byliny przypominają serduszka w białym i różowym kolorze, z których wypływają krople. Rosną chętnie w półcieniu i lubią świeżą ale przepuszczalną ziemię.