Zima to najlepszy moment na ten zabieg. Drzewa odpoczywają, a ty możesz działać.
Regularne przycinanie drzew owocowych zapewnia luźną strukturę korony i pobudza je do rozwijania pędów tworzących kwiaty i owoce. Stare przysłowie głosi, że po cięciu drzewa owocowego powinno się móc przerzucić kapelusz przez jego koronę. Gęste gałęzie nie pozwalają liściom szybko wyschnąć, co sprzyja chorobom grzybowym. Poza tym wiele owoców wisi dosłownie w cieniu i słabo dojrzewa. Zima jest dobrym czasem na przycinanie drzew.
- Jakie korzyści przynosi drzewom zimowe przycinanie?
- Kiedy można przycinać drzewa owocowe?
- Odpowiednia technika cięcia
- Jak przycinać drzewa owocowe?
- Co zrobić z gałęziami z przycinania drzew owocowych?
Jakie korzyści przynosi drzewom zimowe przycinanie?
W regionach takich jak nasz, z mroźnymi zimami, drzewa liściaste zapadają w zimowy spoczynek, przez co praktycznie ustaje ich wzrost i energia jest oszczędzana. W takim okresie przycinanie drzew ma znaczące zalety:
- Dobry widok – bez liści na gałęziach lepiej widać strukturę korony, łatwiej można rozpoznać gałęzie obumarłe, chore albo skrzyżowane.
- Mniejszy stres dla drzew – poprzez cięcie w okresie spoczynku zimowego zmniejsza się niebezpieczeństwo, że otwarte miejsca cięcia przyciągną szkodniki albo patogeny. Poza tym drzewa mają czas, aby odpocząć przed wiosennym rozwojem pędów.
- Lepszy wzrost na wiosnę – usunięcie zbędnych gałęzi pozwoli zaoszczędzoną energię skierować do rozwoju zdrowych pędów i będzie wspomagać mocny, żywotny wzrost drzewa.
W przypadku zabiegu przycinania nie chodzi wyłącznie o usuwanie pewnej liczby gałęzi, ale o formowanie drzew i kształtowanie ich rozwoju w przyszłości. Niewłaściwe albo w nieodpowiednim czasie wykonane cięcie może prowadzić do długoterminowych szkód, problemów strukturalnych korony i podwyższonego ryzyka wystąpienia chorób. Zima stanowi doskonałe okienko czasowe, kiedy można poprawić formę wzrostu i wesprzeć zdrowotność drzew przed nachodzącym sezonem.
Kiedy można przycinać drzewa owocowe?
Drzewa o owocach ziarnkowych, jak jabłonie, grusze i pigwy, jak również wiele krzewów jagodowych, powinno się przycinać w okresie od stycznia do marca. Zbyt późne cięcie może prowadzić do tego, że drzewo nie będzie prawidłowo rozwijać pędów, a tym samym będzie miało odpowiednio mniej owoców. Drzewa pestkowe. Jak wiśnie, czereśnie, czy morele lepiej przycinać latem bezpośrednio po zbiorach.
Wcześniej panowało przekonanie, że cięcie drzew owocowych podczas mrozów im szkodzi. Wiadomo teraz, że przycinanie drzew w temperaturach do -5°C nie stanowi żadnego problemu. Przy silniejszym mrozie drewno staje się kruche i należy uważać, aby pędy nie łamały się i nie pękały.
Odpowiednia technika cięcia
Aby rany po cięciu szybko zarastały i nie dochodziło do powstawania zgnilizny, bardzo ważne jest prawidłowe prowadzenie cięcia. Ciąć trzeba nisko nad pączkiem skierowanym na zewnątrz, przez co pęd będzie skierowany do światła. Jeśli musicie usunąć całą gałąź, odetnijcie ją blisko pnia albo zaraz za rozwidleniem. Ogólna zasada jest tka, aby nie ciąć przypadkowo, tylko każdego roku z rozmysłem, ale nie za dużo.
Na skutek przycinania nie mogą powstawać rozwidlenia, ponieważ gromadzi się w nich wilgoć i może powstawać zgnilizna. Rany są z reguły smarowane środkiem do uszczelniania. Nie jest to jednak rozwiązanie idealne, ponieważ pod warstwą ochronną wilgoć wspomaga rozwój grzybów i może powodować choroby. Przy ranach o średnicy ponad 10 cm zaleca się zastosowanie środka uszczelniającego na krawędzi.
Jak przycinać drzewa owocowe?
Drzewa owocowe powinny mieć koronę w formie piramidy: u góry wąska i szeroka na dole. Dzięki temu dostateczna ilość światła trafi również do dolnych partii drzewa. Pęd główny na środku powinien zawsze pozostawać najwyższym punktem korony. Podczas cięcia ważne jest, aby usuwać właściwe gałęzie:
- bezpośrednio (ok. 5 mm) nad pączkiem skierowanym na zewnątrz;
- gałęzie skierowane do środka, które przeszkadzają innym i nie tworzą owoców;
- gałęzie wyraźnie zwisające, które są za ciężkie i nie udźwigną większych owoców;
- gałęzie skrzyżowane – ocierają się przy wietrze i mogą wzajemnie ranić;
- gałęzie skierowane ostro do góry;
- gałęzie, które już przez wiele lat tworzyły owoce;
- przerzedzenie korony w celu stworzenia przestrzeni dla światła i powietrza;
- gałęzie nadgryzione przez zwierzynę;
- suche lub chore gałęzie.
Czasem może być pomocne oznakowanie gałęzi, które powinny po cięciu pozostać, na przykład kolorową taśmą. Usuwa się dzikie odrosty z pnia oraz gałęzie, które konkurują z pędem-przewodnikiem. Troska o równowagę korony drzewa sprzyja obfitym zbiorom owoców.
Co zrobić z gałęziami z przycinania drzew owocowych?
Znane z dawnych lat palenie gałęzi na ognisku w dzisiejszych czasach zdecydowanie odpada – grozi mandatem lub grzywną. Grube odcinki gałęzi można wykorzystać do przygotowania drewna kominkowego. Niektóre gałęzie mogą posłużyć jako podpórki w ogrodzie, a resztę można zezrębkować i wykorzystać do ściółkowania roślin.