To drzewo pachnie jak święta. Polacy dopiero je odkrywają

Grujecznik japoński w polskich ogrodach wciąż jest rzadkością — i właśnie to najbardziej zaskakuje. Cercidiphyllum japonicum potrafi przyciągnąć uwagę nietypowym pokrojem, oryginalnymi liśćmi i czymś, czego nie spodziewasz się po drzewie: jesienią roztacza słodki zapach kojarzący się ze świątecznymi wypiekami. Co sprawia, że ma tak wyjątkowy urok, jak o niego dbać i dlaczego może stać się najmocniejszym akcentem Twojego ogrodu?
- Grujecznik japoński: liście i zapach pierników
- Odmiany grujecznika katsura do ogrodu
- Cena i zakup grujecznika japońskiego
- Grujecznik japoński: gleba i wilgoć
- Podlewanie i nawożenie katsury
- Cięcie i zimowanie grujecznika japońskiego
Grujecznik japoński: liście i zapach pierników
Grujecznik japoński (Cercidiphyllum japonicum) to niezwykle dekoracyjne drzewo liściaste, które ma w sobie coś wyjątkowego. Przez cały sezon potrafi kilkukrotnie zmienić kolor liści, dzięki czemu za każdym razem prezentuje się inaczej. Na uwagę zasługuje też ich zapach – jesienią, po roztarciu, liście wydzielają słodko-korzenną woń kojarzącą się z piernikami.
Wiosną młode liście mają delikatnie różową barwę i to właśnie one najbardziej przyciągają wzrok, znacznie mocniej niż wcześnie pojawiające się, mało widowiskowe kwiaty – drobne, jasnozielone i raczej niepozorne. Z czasem ulistnienie przechodzi w odcień niebieskozielony, a jesienią wybarwia się na intensywną żółć, sprawiając, że całe drzewo wygląda jak świetlista pochodnia.
Roślina tworzy szerokostożkowatą koronę z wielu cienkich, licznych pędów. Po kilku latach osiąga około 15 metrów wysokości i zazwyczaj na tym poziomie pozostaje. W polskich ogrodach często spotyka się odmiany szczepione na pniu, bo zwykle lepiej radzą sobie z mrozem i wykazują większą odporność na choroby. Grujecznik bez większych trudności zawiązuje owoce – jasnozielone mieszki, w których znajdują się brązowe nasiona. Można spróbować wysiać je samemu, choć nie zawsze kończy się to sukcesem. Zarówno kwiaty, jak i owoce chętnie odwiedzają ptaki. Może zainteresuje cię także wierzba japońska? Przeczytasz o niej tutaj.
Odmiany grujecznika katsura do ogrodu
Czasem powtarza się nieprawdziwą informację, że Katsura to odmiana grujecznika — w rzeczywistości jest to po prostu druga, potoczna nazwa tego samego gatunku. Wyhodowano kilka odmian, które całkiem dobrze radzą sobie w polskich warunkach, choć żadna nie przebiła się do masowej popularności. Najczęściej spotyka się ‘Pendula’ o zwisającym pokroju. Jej miękko opadające pędy układają się w efektowną, „płaczącą” sylwetkę, która szczególnie ładnie prezentuje się przy oczkach wodnych, w sąsiedztwie roślin takich jak trzęślica modra, tawułka chińska czy pełnik europejski.
Na uwagę zasługuje też ‘Rorfuchs’. To odmiana o wąskim, kolumnowym pokroju i szerokości około metra, dorastająca do 4 metrów wysokości. Dzięki takim wymiarom pasuje do małych ogrodów, a nawet sprawdza się w większych donicach na tarasach. Jej liście startują z różowym odcieniem, w środku lata przechodzą w głęboki burgund, a jesienią rozświetlają się na złoto. Jeśli chcesz porównać więcej gatunków i znaleźć kolejne pomysły, zajrzyj także do artykułu o szybko rosnących drzewach do ogrodu.
Cena i zakup grujecznika japońskiego
Grujecznik japoński wciąż nie należy do roślin powszechnie spotykanych, dlatego sadzonki można znaleźć tylko w wybranych punktach sprzedaży i zwykle w niewielkiej liczbie. Z tego powodu często kosztują więcej niż popularne gatunki, takie jak pełnik europejski, tawułka chińska czy migdałek. Za młode drzewko najczęściej trzeba zapłacić od ok. 35 zł wzwyż.
Najczęściej wybiera się egzemplarze sprzedawane w pojemnikach — to wygodne rozwiązanie, bo takie rośliny można sadzić praktycznie przez cały sezon, zazwyczaj szybko się przyjmują i nie trzeba ich wcześniej moczyć. Inaczej bywa w przypadku sadzonek z odkrytym korzeniem, które spotyka się m.in. wśród drzew owocowych oraz niektórych roślin ozdobnych, np. olszy.
Grujecznik japoński: gleba i wilgoć
Grujecznik japoński ma dość duże wymagania co do miejsca uprawy. Gdy stanowisko jest źle dobrane, łatwo dochodzi do rozwoju chorób grzybowych, a samo drzewo wyraźnie słabnie i rośnie wolniej. Najlepsze warunki zapewnia mu gleba żyzna, świeża i próchniczna, która długo utrzymuje odpowiedni poziom wilgoci.
W czasie suszy roślina radzi sobie słabo. Da się ją wprawdzie posadzić w miejscu bardziej przesychającym, jednak w pełnym słońcu i na suchym podłożu szybko zacznie zrzucać liście i może marnieć. W takich warunkach warto postawić na regularne podlewanie albo zastosować dodatki zatrzymujące wodę, które zmniejszają przesychanie ziemi i pomagają utrzymać stabilną wilgotność.

Podlewanie i nawożenie katsury
Katsura należy do drzew o dużym zapotrzebowaniu na wilgoć, więc w miejscach, gdzie podłoże łatwo wysycha, trzeba ją nawadniać systematycznie i porządnie. Odmiany o zwisających pędach szczególnie dobrze czują się w sąsiedztwie oczek wodnych czy strumieni — gleba dłużej trzyma tam wilgoć, dzięki czemu rzadziej trzeba sięgać po wąż, a jednocześnie takie tło jeszcze mocniej wydobywa ich dekoracyjny charakter.
Dokarmianie zwykle przydaje się głównie na starcie uprawy. Przed sadzeniem warto wymieszać ziemię z kompostem, który poprawia jej strukturę i dostarcza cennych składników odżywczych. Gdy drzewo rośnie w żyznym podłożu, później przeważnie nie potrzebuje już dodatkowego nawożenia, natomiast po osłabieniu albo po przebytej chorobie można zastosować małą dawkę nawozu mineralnego o spowolnionym uwalnianiu.
Cięcie i zimowanie grujecznika japońskiego
Przycinanie grujecznika japońskiego zwykle nie jest potrzebne. Roślina rośnie równo, sama tworzy ładny, zrównoważony pokrój i symetryczną koronę, dlatego nie wymaga regularnego cięcia formującego. Najczęściej wykonuje się jedynie cięcie sanitarne — usuwa się pędy połamane, zaschnięte albo z wyraźnymi objawami chorób.
Odmiany szczepione na ogół dobrze radzą sobie w polskich warunkach zimowych, jednak podczas wyjątkowo ostrych mrozów młode egzemplarze mogą ucierpieć. Z tego powodu jesienią warto je osłonić kapturami lub workami z agrowłókniny: materiał przepuszcza powietrze, ogranicza działanie mroźnego wiatru i zmniejsza ryzyko uszkodzeń od mrozu. Dodatkowo strefę korzeniową można zabezpieczyć grubszą warstwą liści albo gałązkami świerkowymi.