Wyjątkowy krzew, który kwitnie, gdy inne już przekwitły. Hit polskich ogrodów
Hibiskus syryjski, znany również jako ketmia, to krzew, który zachwyca kwiatami od czerwca do późnej jesieni. Jego imponująca forma i żywe kolory sprawiają, że jest prawdziwą ozdobą każdego ogrodu. Chociaż wymaga troskliwej pielęgnacji, odpowiednio posadzony i przycinany odpłaca się obfitym kwitnieniem. Dowiedz się, jak wybrać odmiany, przygotować miejsce oraz zadbać o roślinę, aby cieszyła oczy przez wiele lat.
- Hibiskus syryjski: roślina z rodziny ślazowatych
- Rośliny włóknodajne i kosmetyczne hibiskusy
- Ketmia - roślina o wielu zastosowaniach
- Różnorodność ketmii w różnych siedliskach
- Hibiskus syryjski: piękno róży z Sharon
- Historia i uprawa hibiskusa syryjskiego
- Odmiany hibiskusa syryjskiego i ogrodowego
- Pielęgnacja hibiskusa syryjskiego w ogrodzie
- Jak dbać o hibiskus w ogrodzie zimą?
- Uprawa i pielęgnacja hibiskusa w ogrodzie
Hibiskus syryjski: roślina z rodziny ślazowatych
Hibiskus syryjski (znany również jako ketmia syryjska) jest częścią rodziny ślazowatych, która składa się z około siedemdziesięciu rodzajów roślin, obejmujących ponad tysiąc różnych gatunków. Większość z nich stanowią rośliny zielne oraz pokrzywiaste. Wśród ślazowatych znajdują się również drzewa i krzewy ozdobne, które jednak nie osiągają dużych rozmiarów. Wszystkie rośliny ślazowate preferują nasłonecznione miejsca, ponieważ wywodzą się z półpustynnych obszarów tropikalnych i subtropikalnych, natomiast w strefie klimatu umiarkowanego występują rzadziej. Większość z nich wytwarza śluz, który prawdopodobnie pomaga im w dostosowaniu się do warunków wodnych suchych siedlisk. Śluz ten jest często używany do celów medycznych.
Rośliny włóknodajne i kosmetyczne hibiskusy
W rodzinie ślazowatych można znaleźć wiele roślin włóknodajnych, w tym należących do rodzaju hibiskus (ketmia). Do tej grupy zaliczana jest na przykład ketmia konopiowata, z której pozyskiwane jest włókno o nazwie kenaf. Ketmia konopiowata występuje naturalnie w południowej Afryce i Indiach, a jej uprawa jest powszechna w Sudanie i Brazylii. Rośliny z rodzaju hibiskus są także wykorzystywane w przemyśle kosmetycznym. Olejek z jednorocznej ketmii piżmowej jest składnikiem męskich perfum o orientalnym aromacie. Ketmia piżmowa pochodzi z wschodnich Indii, ale jej uprawa jest popularna w wielu zakątkach świata. Roślina jest również ceniona za pachnące nasiona, znane jako ambrowe lub piżmowe ziarno. Jeśli interesują cię inne rośliny na żywopłot, przeczytaj ten artykuł o więzie turkiestanu.
Ketmia - roślina o wielu zastosowaniach
O ketmiach, które są znane ze swoich leczniczych właściwości, wspominał już w pierwszym wieku naszej ery grecki lekarz Dioskorides w swojej książce pt. „Wielka nauka o lekach”. W Stanach Zjednoczonych istnieje nawet towarzystwo miłośników ketmii, które rejestruje jej różnorodne odmiany. Obecnie katalog ten zawiera kilka tysięcy pozycji. W jego zasobach znajdują się również ozdobne krzewy. Na Hawajach uprawia się dla celów dekoracyjnych ponad dwadzieścia gatunków ozdobnych tych roślin. W naszym kraju uprawia się tylko nieliczne. Szczególnie popularne są kwitnące ozdobne krzewy ketmii syryjskiej (hibiskus syriacus).
Różnorodność ketmii w różnych siedliskach
Ketmia to rodzaj, który można znaleźć w lasach przybrzeżnych, na sawannach i pustyniach. Obejmuje on gatunki zimozielone oraz te, które zrzucają liście na zimę, w tym byliny pokrzywiaste, rośliny jednoroczne, krzewinki, drzewa i krzewy.
Hibiskus syryjski: piękno róży z Sharon
Ketmia syryjska, hibiskus syryjski, ślazowiec syryjski, ślaz drzewny, poślubnik syryjski to różne nazwy tej samej rośliny, w łacińskiej nomenklaturze botanicznej znanej jako hibiscus syriacus. Hibiskus syryjski jest również określany jako róża z Sharon, chociaż jego kwiaty bardziej przypominają malwy niż róże. Według dostępnych informacji, Sharon to jedna z najbardziej rozległych i jednocześnie najurodziwszych dolin w Palestynie z czasów króla Salomona. Z Biblii hebrajskiej znamy opisy, że ziemia w tej okolicy była bardzo żyzna i porastały ją piękne kwiaty oraz ozdobne krzewy kwitnące. Wśród nich znajdował się również hibiskus syryjski. Różą Sharonu nazywano także urodziwą Shulamite, jedną z wybranek Salomona.
Historia i uprawa hibiskusa syryjskiego
Syryjski hibiskus wywodzi się z rejonów wschodniej Azji - obejmujących Indie, Chiny oraz Japonię. W Chinach był znany już dwa tysiące lat przed naszą erą. W tamtych czasach z jego płatków i liści sporządzano herbatę. Ketmia syryjska znalazła swoje miejsce w ogrodach w piętnastym wieku i od tego momentu jej uprawa jako rośliny ogrodowej stawała się coraz bardziej popularna. Syryjskie hibiskusy to krzewy kwitnące, osiągające wysokość do trzech metrów, o liściach jajowatych lub romboidalnych z wyraźnymi ząbkami. W kątach liści znajdują się efektowne, kielichowate kwiaty o sporej średnicy. Wewnątrz kwiatu widoczny jest duży słupek z pręcikami, nazywany prętosłupem, który stanowi interesującą ozdobę rośliny. Kwiaty ketmii zamykają się na noc i podczas deszczowej pogody. Mogą mieć kolor biały, różowy, fioletowy lub karminowy. Najbardziej wartościowe odmiany mają kwiaty w odcieniu lawendowoniebieskim. Kwiaty syryjskiego hibiskusa zazwyczaj rozwijają się od czerwca do sierpnia. Jeśli interesuje Cię, ile mogą kosztować rośliny do ogrodu, w tym artykule znajdziesz cennik.
Odmiany hibiskusa syryjskiego i ogrodowego
Obecnie na rynku można znaleźć około trzydziestu rodzajów, w tym formy prowadzone na pniu.
Hibiscus syriacus diana osiąga wysokość i szerokość dwóch metrów. Jest szczególnie doceniany za to, że kwitnie znacznie później niż inne gatunki. Jego kwiaty pozostają otwarte przez całą noc. Ta odmiana została opracowana w Ameryce Północnej. Pod koniec lata i na początku jesieni zachwyca białymi kwiatami o średnicy dwunastu centymetrów. Jak wszystkie ketmie, preferuje zaciszne i nasłonecznione miejsca. Podobnie kwitnie również hibiskus ogrodowy blue bird o fioletoworóżowych kwiatach o średnicy dziesięciu centymetrów, który osiąga trzy metry wysokości i szerokości. Pochodzi z Himalajów i Chin, a jego hodowla zyskała popularność w XVI wieku. W chłodniejszych okolicach potrzebuje osłoniętego przed wiatrem zakątka, ale wytrzymuje temperatury do -23 stopni Celsjusza.
Białe kwiaty o średnicy dziesięciu centymetrów posiada hibiskus syryjski doroty crane, z charakterystycznymi czerwonymi środkami. Ta odmiana hibiskusa ogrodowego dorasta do trzech metrów wysokości i została wyhodowana w Anglii. Z Anglii pochodzi także ketmia syryjska mauve queen, która osiąga trzy metry wysokości i ma fiołkoworóżowe kwiaty. Z francuskich odmian warto wyróżnić hibiskus ogrodowy red heart z białymi kwiatami o średnicy dziesięciu centymetrów. Roślina ta również dorasta do trzech metrów. Hibiskus syryjski william r. smith ma duże, białe pojedyncze kwiaty. Różowe kwiaty dominują u odmiany woodbridge i flogi. Płatki ketmii hamado, które mają ciemnoczerwone podstawy na białym tle, sprawiają wrażenie dwubarwnych. Fioletowe kwiaty występują u odmian blue bird, marina i oiseau bleu, a także pink giant. Z kolei odmiany purpureus variegatus i meehanii charakteryzują się kremowo obrzeżonymi liśćmi.
Warto również wspomnieć o ketmiach z półpełnymi i pełnymi kwiatami. Hibiskus ogrodowy monstrosus ma białe półpełne kwiaty, natomiast różowawe posiadają pinky spot i notwoodone. Pełne różowe kwiaty są charakterystyczne dla hibiskusa ogrodowego lady stanley, duc de brabant i arends, niebieskie dla blue chiffon, a fioletowe dla lavender chiffon. Białe półpełne kwiaty mają odmiany bricutts i speciosus. Natomiast pełne kwiaty z ciemnymi nasadami występują u odmiany leopoldii. Hibiskus ogrodowy puniceus plenum ma czerwonoróżowe pełne kwiaty.
Pielęgnacja hibiskusa syryjskiego w ogrodzie
Jak dbać o niego krok po kroku? Ketmia syryjska jest sadzona w ogrodach i parkach głównie ze względu na efektowne kwiaty. Te ozdobne krzewy można umieszczać pojedynczo lub w grupach. Hibiskus dobrze wygląda w ogrodzie w zestawieniu z niskimi trawami i bylinami. Niektóre odmiany można również hodować w pojemnikach, choć ich pielęgnacja wymaga większej uwagi. Hibiskus syryjski dobrze znosi przycinanie, dlatego jest polecany na formowane kolorowe żywopłoty, które przycina się wiosną, nadając im zaokrąglone kształty. Regularne dbanie o żywopłot sprawi, że rośliny zakwitną na tegorocznych pędach. Jeśli planujesz projekt ogrodu, w tym artykule znajdziesz informacje o przewidywanych kosztach.
Jak dbać o hibiskus w ogrodzie zimą?
Sadząc hibiskus w ogrodzie, warto pamiętać o delikatnej ochronie zimowej. W mroźne zimy roślina może bowiem zamarzać do poziomu śniegu. Krzewy jednak łatwo się odbudowują. Ochrona zimowa jest szczególnie ważna dla młodych roślin. Ich pielęgnacja wymaga ściółkowania, usypywania kopczyków i osłaniania górnych części włókniną lub słomianymi chochołami. Hibiskus w ogrodzie najlepiej rośnie na glebach żyznych, przepuszczalnych, lekkich i próchnicznych. Warto również, aby podłoże miało lekko kwaśny odczyn. Bardzo istotne jest także regularne nawożenie roślin. Hibiskus ogrodowy preferuje miejsca słoneczne i osłonięte od wiatru. Potrzebuje umiarkowanej wilgoci i dlatego nie przepada za podmokłymi glebami. Nie znosi również suszy.
Uprawa i pielęgnacja hibiskusa w ogrodzie
Ze względu na to, że hibiskus w ogrodzie kwitnie pod koniec lata, kwiaty rozwijają się na tegorocznych pędach. Proces ten inicjuje się w warunkach krótkiego dnia. Niedługo po rozpoczęciu tworzenia kwiatów następuje ich dalszy, pełny rozwój. Hibiskus w ogrodzie zaczyna wegetację dość późno, czasami nawet w maju. Te rośliny ozdobne kwitną, w zależności od gatunku i odmiany, od czerwca do późnej jesieni. Pierwsze kwiaty pojawiają się w czerwcu i lipcu, ostatnie nawet w październiku. Hibiskus syryjski to krzew rosnący dość wolno. Dlatego jego pielęgnacja wymaga cierpliwości. Musimy czekać kilka lat, by móc cieszyć się urokiem rośliny. Hibiskus w ogrodzie sadzimy wczesną wiosną lub jesienią. Na dnie dołu pod roślinę warto wyłożyć obornik lub kompost, który nakrywa się warstwą ziemi. Glebę mieszamy dobrze z próchnicą i po sadzeniu obficie podlewamy. Warto też ułożyć wokół roślin ściółkę z kory drzew iglastych.
Ketmie rozmnaża się przez sadzonki zielne i zdrewniałe oraz z nasion, a przesadza z bryłą ziemi. Pielęgnacja ketmii wymaga też regularnego jej przycinania. Wiosną przycinamy roślinę na długość ¾. Pierwsze cięcie wykonujemy tuż po posadzeniu, skracając wszystkie pędy. W kolejnych latach usuwamy też starsze, słabo kwitnące gałązki. Ze względu na obfite kwitnienie, nawożenie roślin prowadzimy systematycznie od wiosny do połowy sierpnia - nawozami wieloskładnikowymi, przeznaczonymi dla roślin kwitnących.
Źródła:
- Bykowska J., Hibiskus na różne sposoby. „Działkowiec” 2014 nr 2, s. 12-13.
- Bykowska J., Hibiskusy. „Działkowiec” 2016 nr 9, s. 16-17.
- Havla B., Starý F., Pospíšil F., Rośliny kosmetyczne. Warszawa 1984.
- Marosz A., Perełki w ogrodzie. „Działkowiec” 2011 nr 11, s.15-17.
- Petermann J., Tschirner W., Interesująca botanika. Warszawa 1987.
- Philips R., Rix M., Najpiękniejsze rośliny ogrodowe. Ponad 1500 specjalnie fotografowanych i starannie opisanych roślin możliwych do uprawiania w naszej strefie klimatycznej. Warszawa 1999.
- Podbielkowski Z., Słownik roślin użytkowych. Warszawa 1985.
- Rak J., Rośliny ogrodowe. Warszawa 2007.
- Siedlecka I., 500 zagadek botanicznych. Warszawa 1985.
- Wielka encyklopedia przyrody. Rośliny kwiatowe. T. 2. Warszawa 1998.