Pachnie wanilią i jaśminem od kwietnia do sierpnia – to pnącze robi furorę na balkonach
Jaśmin gwiazdkowy (Trachelospermum jasminoides), znany naukowo jako trachelospermum jaśminowate, jest znany ze swoich wspaniale pachnących kwiatów i dekoracyjnych, połyskujących liści. To zimozielone pnącze może przy odpowiedniej pielęgnacji tworzyć efektowną ozdobę przez długie lata. Tyle tylko, że w naszych warunkach musi zimować w pomieszczeniu.
- Jaśmin gwiazdkowy - pochodzenie i wygląd
- Najpiękniejsze gatunki i odmiany Trachelospermum
- Stanowisko i pielęgnacja jaśminu gwiazdkowego
- Zimowanie jaśminu gwiazdkowego
- Czy jaśmin gwiazdkowy jest trujący?
Jaśmin gwiazdkowy - pochodzenie i wygląd
Jaśmin gwiazdkowy pochodzi z tropikalnych i subtropikalnych regionów Azji, między innymi z Chin, Japonii i Wietnamu. W Europie to wiecznie zielone pnącze rośnie szczególnie dobrze w krajach śródziemnomorskich i na obszarach uprawy winorośli. Niemniej jednak pachnące jaśminem i wanilią Trachelospermum często umila letnie wieczory również w Polsce.
Przede wszystkim trzeba wyjaśnić, że polska nazwa rośliny jaśmin gwiazdkowy jest bardzo myląca i nie należy go mylić z jaśminem lekarskim (Jasminum officinale). Ten wykazuje wprawdzie pewne podobieństwa, nie jest jednak rośliną wiecznie zieloną. Jaśmin gwiazdkowy należy do rodziny toinowatych, natomiast prawdziwy jaśmin do rodziny oliwkowatych – można powiedzieć, że podobieństwo obu roślin jest przypadkowe i nie wynika z bliskiego pokrewieństwa.
Jaśmin gwiazdkowy może dorastać do dwóch-trzech metrów wysokości i tworzy, w zależności od gatunku i odmiany, kwiaty białe, różowe albo kremowe. Charakterystyczny jest podobny do jaśminu, kwiatowy, lekko słodkawy aromat w okresie kwitnienia, który roztacza właśnie w godzinach wieczornych. Kwiaty jaśminu gwiazdkowego rozwijają się od kwietnia do sierpnia, a przy dobrej pielęgnacji może nawet dojść do powtórnego kwitnienia we wrześniu.
Trachelospermum jaśminowate ma liście ciemnozielone, eliptyczne, z zaostrzonymi wierzchołkami, zimozielone. Mają wielkość ok. 3 cm na 7 cm. W kątach liści i na szczytach pędów rozwijają się pęczki kwiatów z pięcioma działkami w formie wiatraczka, intensywnie i przyjemnie pachnące. Liście, podobnie jak pędy, zawierają biały, trujący sok mleczny.
Najpiękniejsze gatunki i odmiany Trachelospermum
Wszystkie gatunki są do siebie podobne, a główna różnica leży w kolorze kwiatów. Oto najbardziej popularne gatunki i odmiany jaśminu gwiazdkowego:
- Trachelospermum jasminoides
Gatunek o białych kwiatach uważany przez znawców za klasyka, urzeka swoim aromatem.
- Trachelospermum jasminoidesˈStar Of Toscaneˈ
Liczne, jasnożółte kwiaty tej toskańskiej gwiazdy roztaczają typowy aromat jaśminu.
- Trachelospermum asiaticum
Gatunek o żółtych kwiatach jest mniej znany niż biały jaśmin gwiazdkowy i trochę bardziej odporny na chłód.
- Trachelospermum asiaticumˈPink Airˈ
Odmiana o niezwykłym, różowym kolorze kwiatów jest wspaniałą ozdobą balkonu. Tworzy z ciemną zielenią liści piękną grę kolorów.
Stanowisko i pielęgnacja jaśminu gwiazdkowego
Jaśmin gwiazdkowy rośnie zwykle przy podporach jako pnącze, ale może być też hodowany w formie bonsai, a w ciepłych regionach również jako roślina okrywowa. W naszych warunkach zawsze jest sadzony w doniczkach, ponieważ nie jest mrozoodporny i znosi tylko krótkotrwałe spadki temperatury do -15°C. Potrzebuje dobrej jakości ziemi kwiatowej, która zapewni roślinie mocny wzrost. Podłoże powinno być przepuszczalne, aby uniknąć zastoju wody.
Jaśmin gwiazdkowy lubi stanowiska słoneczne do półzacienionych, jako pnącze potrzebuje podpór. W pełnym słońcu może doznać poparzenia liści, dlatego zalecane jest lekkie ocienienie rośliny. Ustawienie doniczki na balkonie albo tarasie pozwoli na odpoczynek w zasięgu przyjemnego, waniliowego zapachu.
Skórzaste, grube liście chronią roślinę przed nadmiernym odparowaniem wody, dlatego wystarczy podlewać jaśmin gwiazdkowy raz-dwa razy w tygodniu. Najlepiej jest nawadniać pnącze tylko według potrzeb, to znaczy po lekkim przeschnięciu wierzchniej warstwy podłoża. Podobnie jak podlewanie, ważne jest też nawożenie. Jaśmin gwiazdkowy rosnący w doniczce należy zasilać nawozem do roślin kwitnących raz w tygodniu od kwietnia do końca sierpnia.
Jaśmin gwiazdkowy rośnie dosyć powoli, ale uchodzi za roślinę dobrze znoszącą przycinanie. Najlepiej jest wykonać ten zabieg wiosną, aby utrzymać jego formę, ale bez drastycznego cięcia. Innym terminem umiarkowanego cięcia jest okres późnego lata, a więc w sierpniu lub wrześniu. Odcięte pędy można wykorzystać do ukorzenienia sadzonek.
Zimowanie jaśminu gwiazdkowego
Jako roślina uprawiana w doniczkach i pojemnikach w regionach z mroźnymi zimami, jaśmin musi być chroniony przed mrozem. Trzeba go przezimować w jasnym, nieprzemarzającym pomieszczeniu o temperaturze od 3°C do 18°C. Ze względu na swoją warunkową zimoodporność, musi tam trafić pod koniec listopada i wrócić na przykład na balkon dopiero w marcu. W zimowej kwaterze nie wymaga specjalnej pielęgnacji. Trzeba tylko zwracać uwagę, aby podłoże nie przeschło; nawożenie nie jest potrzebne.
Kiedy wiosna się zbliża i nie grożą już większe przymrozki, jaśmin gwiazdkowy może wrócić na swoje miejsce na balkonie. Trzeba zacząć go znowu regularnie podlewać, aby przygotował się do kwitnienia.
Czy jaśmin gwiazdkowy jest trujący?
Jaśmin gwiazdkowy, jak wiele innych gatunków z rodziny toinowatych, jest bardzo trujący. Szczególnie mleczny sok może u wielu osób działać drażniąco, powodować obrzęki zaczerwienienia i wysypkę. Reszta rośliny też jest mocno szkodliwa zarówno dla ludzi, jak i zwierząt.
Po spożyciu nawet niewielkiej ilości liści lub kwiatów konieczna jest wizyta u lekarza. Jaśmin gwiazdkowy jest niebezpieczny zwłaszcza dla dzieci, ponieważ miły zapach zachęca do próbowania.
