Nie pochodzi z Syrii, a jej kwiaty są w pełni jadalne. Niezwykły krzew, który zdobi polskie ogrody
Pochodząca z Chin i Tajwanu ketmia syryjska (Hibiscus syriacus) była od dawna hodowana w Korei i w dawnej Persji. W XVI wieku trafiła do Europy z Syrii i stąd wziął się jej mylący epitet gatunkowy. Przez całe lato ten egzotyczny krzew rozwija duże, podobne do malwy kwiaty, które u niektórych odmian mogą mieć rzadko spotykany w ogrodzie kolor niebieski.
- Pochodzenie i wygląd ketmii syryjskiej
- Stanowisko i wymagania ketmii syryjskiej
- Najpiękniejsze odmiany ketmii syryjskiej
- Czy kwiaty hibiskusa syryjskiego są jadalne?
Pochodzenie i wygląd ketmii syryjskiej
Ketmia syryjska, nazywana też hibiskusem albo ślazowcem syryjskim, jest krzewem dorastającym do wysokości 1-4 m. Należy do rodziny ślazowatych, tej samej co znajome malwy, a dziką formę tego gatunku spotyka się w południowych Chinach i na Tajwanie. Rośnie tam głównie na brzegach strumieni i rzek, a także w wilgotnych lasach. Dobrze czuje się też na suchszych, skalistych stanowiskach.
Ten dalekowschodni krzew kwiatowy od wieków znajduje miejsce w azjatyckich ogrodach. Ze względu na swoje imponujące kwiaty, ketmia syryjska od bardzo dawna budziła zainteresowanie ogrodników-hodowców - najpierw w Chinach i na Tajwanie, później w innych krajach. Na Półwyspie Koreańskim była ketmia rozpowszechniona już w pierwszym wieku naszej ery. Dzisiaj kwiat hibiskusa jest narodowym symbolem Korei Południowej i został nawet uwieczniony na monecie 1 Won. Według źródeł historycznych, ketmię syryjską sprowadzono do Japonii w VIII wieku i od tego czasu jest tam uprawiana. Jej kwiaty służą do dekoracji podczas ceremonii picia herbaty.
Krzew ketmii syryjskiej ma pokrój wyprostowany, korona jest zaokrąglona i najczęściej równie szeroka jak wysoka. Ciemnozielone liście są jajowate, rombowate albo trójklapowe w zależności od odmiany. Od lipca aż do późnej jesieni krzew rozwija w kątach liści na nowych pędach wspaniałe, szerokie lejki kwiatów w kolorze od niebieskiego do białego przez różowy i czerwony – zależnie od odmiany. Bywają też ketmie o kwiatach pełnych lub wielobarwnych. Ich średnica może osiągać 7,5 cm. Często mają w środku kwiatu czerwonawe plamki oraz długi słupek, wystający mniej lub więcej poza kwiat.
Stanowisko i wymagania ketmii syryjskiej
Ketmia krzewiasta jest wytrzymałym gatunkiem, który w ostatnich upalnych i suchych latach wykazał dużą tolerancję na upał i brak opadów. Najlepiej czuje się w pełnym słońcu, ale dobrze znosi też półcień, gdzie przynajmniej przez sześć godzin dociera słońce. Przy zbyt małej dawce światła słabo rozwija swoje kwiaty.
Podłoże powinno być próchniczne i możliwie przepuszczalne. Utrzymująca się wilgoć, a nawet zastoje wody, to chyba jedyna rzecz, jakiej ketmia nie znosi. Gleba powinna mieć odczyn słabo kwaśny do zasadowego. Na glebach ubogich i kwaśnych ketmia syryjska będzie słabo kwitła, a krzew prędko się zestarzeje.
Podczas wzrostu krzew potrzebuje dużo wody. Wiosną, na start w nowy sezon, dobrze jest podać porcję kompostu albo nawozu organicznego. Przy niedoborze składników pokarmowych ketmia słabo rośnie i tworzy mało kwiatów. Jeśli cierpi z powodu braku wody, szybko zrzuci kwiaty. Dlatego latem, szczególnie na glebach piaszczystych, nie należy zwlekać z podlewaniem ketmii.
Ketmia syryjska, jak wiele letnich kwiatów, kwitnie na nowych pędach. Dlatego młode pędy trzeba każdej wiosny mocno skrócić, a zbyt gęste korony dodatkowo przerzedzić. Bez odpowiedniego przycinania krzew będzie tracił z czasem swój urok. W pierwszej zimie po posadzeniu młode ketmie często wykazują pęknięcia kory na skutek nierównomiernego nagrzewania się pędów w zimowym słońcu. Można temu zapobiec, ocieniając je włókniną. Odmiany o różowych kwiatach są uważane za szczególnie podatne na mróz, a największą mrozoodporność wykazują odmiany niebieskie.
Najpiękniejsze odmiany ketmii syryjskiej
Starsze odmiany z pojedynczymi kwiatami są z reguły bardziej odporne na deszcz niż kultywary o półpełnych i pełnych kwiatach. Dostępne są liczne odmiany o pięknych kwiatach w różnych kolorach:
Ketmia syryjska niebieska i fioletowa
- ‘Blue Bird’ – kwiaty niebieskofioletowe z czerwonymi plamkami w środku,
- ‘Ardens’ – kwiaty liliowoniebieskie, pełne,
- ‘Marina’ – podobna do ‘Blue Bird’, ale o bardziej intensywnych kolorach,
- ‘Blue Chiffon’ – niebieskie kwiaty, wyprostowany wzrost,
- ‘Coelestis’ – kwiaty niebieskie, kwitnie lipiec – sierpień.
Ketmia syryjska biała
- ‘Red Heart’ – piękne białe kwiaty z czerwoną plamką w środku,
- ‘White Chiffon’ – białe, półpełne kwiaty, rzadka odmiana,
- ‘Diana’ – czysto białe, duże kwiaty,
- ‘Flower Tower White’ – duże, białe kwiaty, smukły wzrost,
- ‘China Chiffon’ – delikatne, białe kwiaty z czerwonymi smugami w środku.
Ketmia syryjska różowa
- ‘Pink Giant’ – różowe kwiaty z ciemnoczerwoną plamą w środku,
- ‘Duc de Brabant’ – pełne, różowe kwiaty z bordową plamą środku,
- ‘Pink Chiffon’ – pełne, różowe kwiaty, wyprostowany wzrost,
- ‘Maike’ – duże, różowe kwiaty z ciemniejszym środkiem, gęsty wzrost,
- ‘Silke’ – kwiaty różowe, w środku czerwone, bardzo duże,
- ‘Hamabo’ – jasnoróżowe kwiaty z wyrazistym czerwonym środkiem.
Czy kwiaty hibiskusa syryjskiego są jadalne?
Tak, piękne, wspaniałe kwiaty tego krzewu nie są szkodliwe i można je jeść. Nadają się do spożycia na surowo albo po ugotowaniu. Przygotowanie kwiatów ketmii syryjskiej odgrywa w południowo-wschodniej Azji wciąż pewną rolę. W Korei parzy się z liści herbatę, a kwiaty wykorzystuje do jedzenia. W Japonii kwiaty ketmii służą jako dekoracja w ceremonii parzenia herbaty. W Europie do mieszanek herbacianych używa się przeważnie cierpko kwaskowych kwiatów innego gatunku – ketmii szczawiowej (Hibiscus sabdariffa).