Zimą robią prawdziwe show na parapecie. Sprawdź, jak je pielęgnować
W okresie jesieni i zimy szczególnie potrzebujemy barw. Dlatego doceniamy rośliny kwitnące w tych porach, takie jak cyklameny. Ich intensywnie kolorowe kwiaty rozświetlają każdy pochmurny dzień listopada czy grudnia. Co więcej, są bardzo interesujące – prezentują się wyjątkowo egzotycznie. Hodowla cyklamenów nie jest skomplikowana, jednak warto znać ich specyficzne wymagania!
- Cyklameny: piękno górskich roślin
- Najpopularniejsze gatunki cyklamenów
- Domowa uprawa cyklamenów: kluczowe zasady
- Rozmnażanie cyklamenów: nasiona i bulwy
- Pielęgnacja cyklamenów: klucz do sukcesu
- Urok i wymagania fiołków alpejskich
Cyklameny: piękno górskich roślin
Cyklameny to byliny pochodzące z regionów górzystych Europy Środkowej, obszarów wokół Morza Śródziemnego oraz Azji Mniejszej. Naturalnie występują w cienistych lasach oraz skalistych zboczach, gdzie panują sprzyjające warunki klimatyczne – lata są gorące i suche, a zimy łagodne. Pierwsze wzmianki o hodowli cyklamenów pochodzą z XVII wieku, kiedy to zaczęto je uprawiać w ogrodach botanicznych we Francji.
Te rośliny tworzą bulwy, z których wyrastają liście oraz kwiaty na długich, delikatnych łodygach. Kwiaty mogą mieć kolor od białego po intensywnie purpurowy, różowy, łososiowy czy fioletowy. Cyklameny różnią się również formą płatków – od prostych po karbowane, faliste lub pełne. W zależności od gatunku, okres kwitnienia przypada na różne pory roku – niektóre kwitną zimą, inne wiosną lub jesienią.
Najpopularniejsze gatunki cyklamenów
Najsłynniejszym rodzajem jest cyklamen perski (Cyclamen persicum), często mylnie określany jako fiołek alpejski. Wywodzi się z obszarów wschodniego Morza Śródziemnego – głównie z Grecji, Syrii i Iranu. Roślina ta ma bulwiastą podstawę, z której wyrastają sercowate liście i pojedyncze kwiaty o charakterystycznie wywiniętych płatkach. Cyklamen perski kwitnie jesienią i zimą, preferując chłodne, wilgotne powietrze oraz rozproszone światło.
Drugim znanym rodzajem jest cyklamen neapolitański, występujący naturalnie w górach południowej Europy. Jego delikatne, różowe kwiaty wydzielają przyjemny aromat. Roślina ta dobrze rozwija się w ogrodach skalnych i preferuje półcień. Kwitnie od lipca do listopada, a następnie wchodzi w stan spoczynku. Jest odporna na mróz – wytrzymuje spadki temperatur do –20°C.
W polskich górach dziko występuje cyklamen purpurowy, znany również jako europejski lub gduła. Jest to gatunek chroniony i rzadki. Wytwarza różowokarminowe kwiaty na długich szypułkach i osiąga wysokość 15 cm. Warto wiedzieć, że roślina ta jest trująca – toksyczne związki znajdują się głównie w jej bulwach.
Domowa uprawa cyklamenów: kluczowe zasady
Chociaż cyklameny są znane w Europie od wieków, ich domowa uprawa stała się popularna dopiero pod koniec XIX stulecia. Najczęściej uprawiany w doniczkach cyklamen perski potrzebuje jasnego, ale chłodnego miejsca – najlepiej na parapecie, z dala od bezpośredniego światła słonecznego. Zbyt wysoka temperatura powoduje więdnięcie rośliny i żółknięcie liści.
Podczas podlewania należy być bardzo ostrożnym – woda nie powinna dostać się na liście ani do podstawy bulwy, ponieważ może to prowadzić do gnicia. W okresie wzrostu ziemia powinna być lekko wilgotna, a w czasie spoczynku należy ograniczyć podlewanie. Przekwitłe kwiaty i żółknące liście usuwa się ręcznie, by roślina mogła wypuścić nowe pędy.
W szklarniach cyklameny rosną bardziej bujnie i kwitną dłużej. Ponieważ w naturze rozwijają się w wilgotnym, umiarkowanym klimacie, latem potrzebują lekkiego zacienienia i regularnego wietrzenia. Wysokie temperatury i intensywne słońce mogą osłabić ich wzrost.
Rozmnażanie cyklamenów: nasiona i bulwy
Cyklameny można rozmnażać za pomocą nasion lub bulw. Nasiona sieje się od lipca do stycznia, optymalnie w październiku i listopadzie. Do wzrostu potrzebują ciemności oraz temperatury około 20°C. Siewki przesadza się dwukrotnie – najpierw po pojawieniu się dwóch liści, a następnie przy czterech lub pięciu.
Do uprawy wybiera się lekkie, przepuszczalne podłoże z torfu, piasku i ziemi liściowej. Najlepszej jakości nasiona pochodzą z wyselekcjonowanych roślin matecznych. W profesjonalnych hodowlach są one traktowane środkami grzybobójczymi i owadobójczymi, co zapobiega zakażeniom.
Rozmnażanie z bulw przeprowadza się po zakończeniu kwitnienia. Bulwy należy zasuszyć, a następnie przechowywać w chłodnym, suchym miejscu. Wczesnym latem sadzi się je do donic lub inspektów. Nowe rośliny zaczynają kwitnąć po około czterech miesiącach.
Pielęgnacja cyklamenów: klucz do sukcesu
Cyklamen to wymagająca roślina, wrażliwa na błędy w opiece. Preferuje umiarkowanie chłodne środowisko – idealna temperatura to 10–16°C. Woda używana do podlewania powinna być miękka, najlepiej deszczowa, zbliżona temperaturą do otoczenia. Zbyt twarda woda może prowadzić do usychania liści i gnicia korzeni.
Rośliny nawadnia się codziennie małą ilością wody, unikając przemoczenia podłoża. Rzadkie podlewanie skutkuje krótszymi szypułkami i słabszym kwitnieniem. Jesienią doniczki warto przenieść do jasnych, chłodnych miejsc. Cyklameny potrzebują także regularnego nawożenia i lekko kwaśnego, próchnicznego podłoża.
W uprawie ogrodowej najlepiej sprawdzają się gatunki odporne na mrozy, takie jak cyklamen dyskowaty. Roślina ta dobrze toleruje temperatury do –15°C, pod warunkiem że zostanie osłonięta na zimę gałązkami iglastymi lub warstwą ściółki.
Urok i wymagania fiołków alpejskich
Cyklameny, inaczej nazywane fiołkami alpejskimi, są roślinami o bogatej historii uprawy i niespotykanym wdzięku. Chociaż często widywane w domowych wnętrzach i ogrodach, są dość wymagające i kapryśne. Co ciekawe, pomimo swojego piękna są to rośliny toksyczne – ich bulwy zawierają trujące substancje podobne do tych, które można znaleźć w bluszczu.
W sprzyjających warunkach cyklamen może się odwdzięczyć długim okresem kwitnienia, bogactwem kwiatów i trwałością, która przy odpowiedniej pielęgnacji może utrzymać się przez długie lata.