Polacy pokochali ten niezwykły krzew. Zimą zaczynają się schody z pielęgnacją
Od późnej wiosny aż do jesieni zdobią ogród ekstrawaganckie w formie kwiatowe łódeczki wiecznie zielonego, ale w naszych warunkach nie odpornego na mróz krzewu. Roślina pochodzi z południowej Afryki i należy do rodzaju botanicznego Polygala liczącego ponad 400 gatunków, z których kilka występuje również w Polsce. Egzotyczna krzyżownica mirtolistna zyskała popularność jako efektowny krzew ozdobny o niewielkich wymaganiach.
- Jak wygląda krzyżownica mirtolistna?
- Pielęgnacja krzyżownicy mirtolistnej w ciągu roku
- Problemy podczas zimowania krzyżownicy mirtolistnej
- Zimowanie krzyżownicy mirtolistnej – uda się bez problemu
Jak wygląda krzyżownica mirtolistna?
Krzyżownica mirtolistna (Polygala myrtifolia) jest krzewem dorastającym w naturalnych warunkach do 2-4 m i mocno rozgałęzionym. Gałęzie pokryte są gęsto ustawionymi naprzemianlegle podłużnymi, matowo zielonymi liśćmi, przypominającymi liście mirtu. Różowoliliowe kwiaty rozwijają się na wierzchołkach pędów w groniastych kwiatostanach. Przypominają kwiaty groszku pachnącego z pędzelkami jasnych pręcików wystających z łódeczki.
Nazwa rodzajowa Polygal wywodzi się od greckich słów polys = dużo i gala = mleko. Szczególne właściwości krzyżownicy znane były już w starożytności. Pliniusz Starszy (I wiek n.e.) prawdopodobnie znał krzyżownicę gorzką (Polygala amara), którą opisał w swojej „Historii naturalnej” z uwagą: „Jako napój powoduje obfitość mleka”. Mlekopędne właściwości podkreślano również w późniejszych księgach lekarskich. Karmiącym matkom zalecano korzeń krzyżownicy jako środek wspomagający laktację.
Pielęgnacja krzyżownicy mirtolistnej w ciągu roku
Kochająca słońce krzyżownica mirtolistna jest subtropikalną pięknością, która uwielbia ciepło, ale nie znosi mrozu. Waszym zadaniem jest zachowanie jej zwartego pokroju i obfitego kwitnienia oraz pomoc w przetrwaniu zimy. Wiosną następuje start w nowy sezon i tworzenie podstaw wspaniałego wyglądu krzewu.
- Marzec – przycinanie krzyżownicy
Jest to najważniejszy zabieg roku. Zanim roślina zacznie rozwijać nowe pędy, przytnijcie jej koronę dookoła o mniej więcej jedną trzecią. Usuńcie przy tym suche gałęzie. To zapewni krzaczasty pokrój i brak przerzedzeń w środku krzewu.
Przesadzanie – sprawdźcie doniczkę: jeśli jest całkowicie przerośnięta korzeniami, przesadźcie krzyżownicę do świeżej, dobrej ziemi. Na dnie ułóżcie warstwę drenażową z keramzytu albo kawałków ceramiki, aby dobrze odprowadzać nadmiar wody.
- Maj - wystawianie na zewnątrz
W połowie maja, dopiero kiedy minie zagrożenie ze strony spóźnionych przymrozków, możecie wystawić roślinę na zewnątrz. Jeśli zrobicie to wcześniej, musicie koniecznie chronić krzyżownicę przed mrozem lub chować ją na powrót do pomieszczenia.
- Czerwiec do sierpnia – okres kwitnienia, ale też i regularnej pielęgnacji
- stanowisko: szukajcie najbardziej słonecznego miejsca, jakie macie. Idealny jest balkon albo taras wystawiony na południe. Ocienienie prowadzi do słabszego kwitnienia.
- podlewanie: utrzymujcie podłoże regularnie w stanie lekko wilgotnym. Ziemia nigdy nie powinna przesychać, ale też nigdy nie może woda stać w podstawce (niebezpieczeństwo zgnilizny korzeni).
- nawożenie: od kwietnia do sierpnia podawajcie co dwa tygodnie płynny nawóz do roślin doniczkowych do wody do podlewania. Odpowiednia ilość składników pokarmowych umożliwi roślinie tworzenie wciąż nowych kwiatów aż do jesieni.
- Wrzesień do października – przygotowanie do spoczynku
- odstawienie nawożenia: od końca sierpnia albo od początku września należy zakończyć zasilanie rośliny. Pędy nie powinny dalej rosnąć, ale zdrewnieć, aby uzyskać odporność na chłód i szkodniki.
- przeniesienie do pomieszczenia: przenieście krzyżownicę mirtolistną do kwatery zimowej, zanim nadejdzie pierwszy mróz. Zwykle jest to koniec października. Obejrzyjcie dokładnie roślinę, aby nie przenieść do pomieszczenia jakichś szkodników.
- Listopad do lutego – najtrudniejsza faza spoczynku rośliny
- stanowisko: roślina musi mieć miejsce chłodne i jasne. Idealna jest temperatura od 5°C do 10°C. Dobrym miejscem jest nieogrzewany ogród zimowy, jasna klatka schodowa, chłodna sypialnia. Złe miejsce to ciemna piwnica (opadną liście!) albo ciepłe mieszkanie (szkodniki!).
- podlewanie: zredukujcie znacząco podawanie wody. Roślina prawie jej nie potrzebuje. Utrzymujcie bryłę korzeniową w takim stanie, aby nie przeschła (ma przeżyć, nie rosnąć).
- powietrze: róbcie wietrzenie pomieszczenia w dni bez mrozu, aby uniknąć powstawania pleśni.
Problemy podczas zimowania krzyżownicy mirtolistnej
- Roślina traci masowo liście
- Przyczyna: najczęściej stoi w miejscu zbyt ciemnym albo ma zbyt mokro. Także radykalna zmiana stanowiska (z pełnego słońca w chłodny cień) może być tego powodem.
- Rozwiązanie: przenieść do jasnego pomieszczenia. Jeśli krzew stracił dużo liści, należy wiosną wykonać mocne cięcie – często odbija na nowo.
- Żółte liście
- Przyczyna: często oznaka zastoju wody (korzenie gniją).
- Rozwiązanie: sprawdzić podlewanie! Jeśli ziemia jest mokra, natychmiast zaprzestać podlewania.
- Przędziorki albo mszyce
- Zbyt ciepłe lub zbyt suche powietrze w pomieszczeniu zimowym osłabia roślinę.
- Rozwiązanie: zwiększyć wilgotność powietrza (spryskiwać roślinę). W przypadku inwazji szkodników, zastosować zabiegi ochronne.
Zimowanie krzyżownicy mirtolistnej – uda się bez problemu
Jeśli chodzi o rośliny egzotyczne, to lato bywa z nimi piękne, ale zima najczęściej uciążliwa. Nawet jeśli krzyżownica mirtolistna w swoim jasnym i chłodnym zimowym pomieszczeniu nie ma szczególnych potrzeb, jej przezimowanie wymaga pewnego doświadczenia. Przede wszystkim może jej brakować światła. To z kolei prowadzi do zrzucania liści i powstawania przerzedzeń. Ważne jest, aby roślina stała możliwie blisko źródła światła.
Doświadczenie uczy, że gęsto ulistniony krzew wymaga oświetlenia z każdej strony. Ważne jest przy tym zimowanie przy naturalnym świetle dziennym. Z braku dostępnego światła dziennego i zastępowania go specjalną lampą, można oświetlenie uzupełnić folią odblaskową. To prowadzi do rozproszonego promieniowania, które pomaga roślinie w zaopatrzeniu w światło.