To warzywo zbierzesz nawet 5 razy. Wysiej je teraz, a szybko odrośnie
Niektóre warzywa można sadzić lub siać do gruntu wczesną wiosną albo jeszcze na początku sierpnia. Należy do nich odmiana kapusty tradycyjnie uprawiana w Japonii - mizuna. Na pierwszy rzut oka można mizunę pomylić z dobrze znaną u nas rukolą. Oprócz różnic w budowie, wyróżnia się przede wszystkim smakiem. Ma delikatny posmak musztardy, smakuje jak lekko pikantna, młoda kapusta pekińska. Wbrew pozorom jest słodsza i bardziej orzechowa niż wyrazista i pieprzna rukola.
- Pochodzenie i wygląd mizuny
- Stanowisko i wymagania kapusty japońskiej
- Siew i pielęgnacja mizuny
- Zbiór i zastosowanie mizuny
Pochodzenie i wygląd mizuny
Może nie słyszeliście jeszcze o mizunie, ale obiła Wam się o uszy kapusta japońska, japońska musztarda, japoński szpinak musztardowy albo musztardowiec. Różne nazwy są używane lokalnie i potocznie na określenie grupy odmian kapusty Brassica rapa L. ssp. nipposinica. Jak łatwo się domyślić, mizuna pochodzi z rejonu Azji, a w Japonii jest uprawiana od niepamiętnych czasów.
Kapusta japońska jest rośliną jednoroczną, nie tworzy główki jak zwykła kapusta, ale szeroką rozetę liści o średnicy 40-60 cm i wysokości do 60 cm. Po miesiącu od posadzenia ścinać całe rozety albo obrywać pojedyncze liście, użytkując rośliny przez długi okres. Liście mizuny są w zależności od odmiany jasnozielone do ciemnozielonych lub ciemnoczerwone do fioletowych, silnie powcinane albo całobrzegie, o jasnych, wąskich ogonkach liściowych.
Przy rosnących temperaturach i wydłużającym się ponad 12 godzin dniu, co dzieje się późną wiosną, kapusta japońska wystrzela w górę długimi łodygami z małymi, żółtymi kwiatami zebranymi w pęczki na szczycie. Czteropłatkowe kwiaty są typowe dla rośliny z rodziny kapustowatych (Brassicaceae), pachną łagodnie gorczycą i trochę słodko miodem. Kwiaty o średniej zawartości pyłku i nektaru są szczególnie lubiane przez dzikie pszczoły, chociaż motyle też ich nie omijają.
Stanowisko i wymagania kapusty japońskiej
Mizuna jest stosunkowo mało wymagająca, jeśli chodzi o stanowisko, i rośnie na większości gleb. Optymalne jest podłoże wilgotne, przepuszczalne, luźne i żyzne, w miejscu słonecznym lub półzacienionym. Źle znosi dłuższe okresy suszy.
Możliwa jest też uprawa mizuny w doniczce. Powinna mieć tylko co najmniej półtora litra pojemności. Z reguły nadają się doniczki o średnicy 10-12 cm. Większe pojemniki i skrzynki balkonowe są oczywiście przydatne i ułatwiają pielęgnację. Dla lepszego drenażu dobrze jest wymieszać ziemię z 30% grubszego materiału, jak perlit albo keramzyt.
Kapusta japońska preferuje temperatury łagodne do niskich, dlatego zaleca się uprawę wczesną albo późną. Możliwa jest też uprawa mizuny bardzo późna, ponieważ roślina znosi mróz do -5°C, a nawet więcej. Latem warto uprawiać mizunę raczej dla jadalnych kwiatów niż liści. Ponieważ rośnie bardzo szybko i już po miesiącu jest gotowa do zbioru, nadaje się dobrze jako przedplon lub poplon do szklarni.
Siew i pielęgnacja mizuny
Siew najlepiej wykonać bezpośrednio na rabacie lub w doniczce, ponieważ nie trzeba wtedy kapusty przesadzać, a jedynie lekko przerzedzić. Można też przygotować rozsadę: w tym celu wysiewa się nasiona między lutym i wrześniem, do sadzenia od marca do września. W tym okresie można wysiewać kapustę prosto do gruntu. Głębokość siewu wynosi 1-2 cm. W temperaturze 15-20°C nasiona kiełkują w ciągu tygodnia. Rozstawa przy sadzeniu wynosi około 20 cm x 20 cm.
Mizuna rośnie bardzo bujnie w łagodnych temperaturach, podczas gdy wyższe temperatury i długie dni pobudzają roślinę do kwitnienia. Jeśli nastawiacie się na liście mizuny, powinniście zwracać uwagę na regularne podlewanie i przycinanie. Dzięki temu produkcja liści przedłuży się do lata. Gdybyście natomiast chcieli uzyskać wcześniejsze tworzenie kwiatów, możecie nawadnianie zredukować w okresie wysokich temperatur.
Kolejnym ważnym zabiegiem jest regularne usuwanie chwastów z rabaty kapusty japońskiej, aby nie musiała z nimi konkurować o wodę, pokarm i światło słoneczne. Nawiasem mówiąc, wygodniej jest utrzymać rabatę w czystości, kiedy kapusta była siana albo sadzona w rzędach. Aby rośliny były dobrze zaopatrzone w składniki pokarmowe, zaleca się podanie przed sadzeniem dawki kompostu albo innego nawozu organicznego o długim działaniu.
Uwaga: Przy dobrej pielęgnacji możecie mizunę ścinać nawet pięciokrotnie. Cięcie zapobiega przy okazji tworzeniu kwiatów przez roślinę.
Zbiór i zastosowanie mizuny
Kapustę japońską możecie zbierać więcej niż jeden raz. Pierwszy zbiór jest możliwy po kilku tygodniach, kiedy liście osiągną wielkość 5-10 cm. W zależności od terminu sadzenia, zbiór liści mizuny kończy albo kwitnienie rośliny, albo nadejście mrozu i śniegu. Podczas kwitnienia liście mizuny stają się twarde i nabierają ostrego aromatu, ale nadal nadają się do spożycia.
Wprawdzie można zrywać pojedyncze liście, ale bardziej celowe jest ścinanie całej rozety, co zapobiega tworzeniu kwiatostanów. Po zebraniu liście trzema możliwie szybko zużyć, ewentualnie przechować w lodówce do czterech dni.
W kuchni kapusta japońska znajduje różnorodne zastosowanie – młode liście do sałatek, starsze jako szpinak i dodatek. Szczególnie często używa się mizuny do zup, dipów, potraw z patelni albo tradycyjnego japońskiego rosołu. Smak liści jest łagodny, a aromat – ze względu na zawartość oleju musztardowego – można umiejscowić między brokułem i rukolą. Jadalne są zarówno liście, jak i kwiaty mizuny.