Wygląda jak roślina z egzotycznego ogrodu, a zimuje w polskiej ziemi. Wiosną zachwyca kwiatami
Allium siculum odznacza się niezwykle dekoracyjnym wyglądem, a jego szczególny urok wynika z niezwykłego połączenia smukłej formy z bujnym kwiatostanem. Jest byliną cebulową, tworzącą kępy, a swoje mocne łodygi wznosi pionowo ku niebu. W górnej części dzwonkowate kwiaty wiszą na długich szypułkach, które elegancko się wyginają. Słodko pachnące kwiaty czosnku są chętnie odwiedzane przez pszczoły i trzmiele.
Pochodzenie i wygląd
Nektaroskorodum sycylijskie (Allium siculum), albo czosnek sztyletowaty jest byliną cebulową znaną również pod mylną nazwą czosnek bułgarski. Czosnek bułgarski (Nectaroscordum siculum ssp. bulgaricum) jest podgatunkiem o różowych kwiatach, praktycznie niespotykanym w uprawie. Czosnek sztyletowaty nosi polską nazwę gatunkową nawiązującą do kształtu liści przypominających ostrze sztyletu, natomiast łaciński epitet gatunkowy siculum oznacza „sycylijski” i wskazuje pierwotny obszar występowania gatunku. Jest zadomowiony na Bałkanach, w południowej Europie, w Turcjii i na Krymie.
Organem zimującym czosnku sycylijskiego jest biała cebula o średnicy 3-4 cm. Roślina rozwija wiosną najpierw liście odziomkowe, a później w maju imponujące kwiatostany. Latem Allium siculum wycofuje się ponownie pod ziemię, aby w postaci cebuli przetrwać do następnej wiosny. Szczególną cechą liści czosnku sztyletowatego jest ich lekkie skręcenie niczym korkociągu zaraz po wyjściu z ziemi. Z czasem stają się równowąskie do lancetowatych, mają około 3 cm szerokości i dorastają do 40 cm długości. Najpierw rosną wyprostowane, a następnie lekko się zwieszają. Liście roztaczają typowy zapach cebuli.
Na wysokiej do 120 cm łodydze kwiatowej pojawiają się w początku maja na długich szypułkach małe, dzwonkowate kwiaty zebrane w baldachy. Do początku czerwca wyginają się, tworząc wiszący wieniec. W efektownym kwiatostanie może być do 30 pojedynczych kwiatów. Kwiaty czosnku sycylijskiego mają trzy wyraźnie różniące się odcienie: zielony, czerwonofioletowy i kremowy. Każdy kwiat staje się przez to niepowtarzalnie barwny. Wyrazisty, a zarazem przyjemny, słodki zapach nadaje tej bylinie cudownie letniego uroku.
Po kwitnieniu rozwijają się czubate, w kolorze ochry torebki nasienne. Co ciekawe, są one ponownie skierowane pionowo w górę. Ich pergaminowa powierzchnia sprawia, że przekwitłe kwiatostany nabierają oryginalnego, dekoracyjnego wdzięku. Stanowią ozdobę dopóki liście całkiem nie zwiędną i roślina nie przejdzie w stan spoczynku, pozostając pod ziemią w postaci cebuli.
Stanowisko i wymagania
Odpowiednim dla czosnku sztyletowatego miejscem jest słoneczne stanowisko, ponieważ dostatek światła wspomaga mocny wzrost i bogate kwitnienie. Bylina ceni sobie gleby przepuszczalne, które są umiarkowanie suche do świeżych i najlepiej, jeśli zawierają domieszki piasku i kamieni. Na ciężkich glebach potrzebny jest szczególnie dobry drenaż, aby cebula w okresie deszczowej pogody pozostała w dobrym zdrowiu.
Próchnica i zasób składników odżywczych sprzyjają bujnemu wzrostowi czosnku. Przede wszystkim na luźnych glebach może się przez długi czas utrzymać i każdego roku rozwijać dekoracyjne baldachy.
Podczas aktywnej fazy wzrostu wiosną i latem wystarcza najczęściej podlewanie według potrzeb. Po dobrym ukorzenieniu, czosnek sztyletowaty dobrze znosi dłuższe okresy bez deszczu. Wystarczy umiarkowane nawożenie, a na żyznych glebach można zasilić roślinę tylko wiosną nawozem o długim działaniu. Gleby ubogie wymagają oczywiście nieco bardziej intensywnego zasilania składnikami pokarmowymi.
Pielęgnacja i rozmnażanie
Kto lubi uporządkowane rabaty, może ściąć przekwitłe kwiatostany. Natomiast liście powinny pozostać do naturalnego uschnięcia i dopiero wtedy można je ściąć. W tej fazie czosnek gromadzi w cebuli rezerwy na rozwój rośliny w przyszłym sezonie.
Roślina wytrzymuje temperatury do około -23°C i z reguły nie potrzebuje dodatkowej ochrony. Cebula trwa przez zimę w ziemi i wiosną startuje na nowo z charakterystycznym korkociągiem liści. Właśnie ten podziemny spoczynek tłumaczy jaskrawą różnicę między bujną fazą wegetacji i letnim odwrotem.
Cebulki czosnku sycylijskiego sadzi się najlepiej wczesną jesienią. Odstęp między cebulami wynosi ok. 25 cm, a głębokość sadzenia ok. 10 cm. Bylina rozmnaża się skutecznie poprzez cebule przybyszowe, tak że z pojedynczej posadzonej cebuli powstanie przez lata całe gniazdo czosnku. Na odpowiednim stanowisku możliwy jest też samosiew. Zanim jednak wyrosłe z nasion rośliny zakwitną, upływają zwykle trzy lub cztery lata.
