Ten krzew kwitnie już w marcu, a jesienią daje owoce na nalewki
Pigwowce (Chaenomeles) to liściaste krzewy z rodziny różowatych, które potrafią zaskoczyć nie tylko wyglądem, ale i możliwościami. Na świecie wyróżnia się cztery gatunki, a w polskich ogrodach najczęściej spotkasz trzy: pigwowiec japoński, okazały i pośredni. Ich największym atutem są duże, efektowne owoce przypominające małe jabłka — i to właśnie one sprawiają, że trudno przejść obok tych krzewów obojętnie. Co ważne, pigwowce nie wymagają skomplikowanej pielęgnacji, a przy tym świetnie sprawdzają się jako ozdoba rabat i gęsty, dekoracyjny żywopłot. A to dopiero początek: pigwowiec japoński daje owoce, z których można przygotować wyjątkowo smaczne domowe przetwory.
- Pigwowiec japoński: kwiaty i owoce
- Najciekawsze odmiany pigwowca japońskiego
- Nalewka i wino z pigwy: domowe przepisy
Pigwowiec japoński: kwiaty i owoce
Pigwowiec japoński Chaenomeles japonica to rozłożysty, ciernisty krzew pochodzący z Japonii. Zwykle osiąga około 1 m wysokości. Od marca do kwietnia obsypuje się dużymi, efektownymi kwiatami w intensywnie czerwonym kolorze, których średnica przekracza 3 cm. Później pojawiają się dekoracyjne żółte owoce — idealne na przetwory o świetnym smaku i cennych właściwościach prozdrowotnych.
Na uwagę zasługują też inne równie ozdobne krzewy: pigwowiec okazały Chaenomeles speciosa, wywodzący się z Chin i Tybetu, a także pigwowiec pośredni Chaenomeles x superba, czyli mieszaniec pigwowca japońskiego z pigwowcem okazałym. Wspólnym znakiem rozpoznawczym tych gatunków są duże czerwone kwiaty oraz jadalne owoce, które dojrzewają we wrześniu i w październiku. Dodatkowo rośliny występują w wielu ciekawych odmianach.
Pigwowiec japoński zachwyca zarówno kwiatami, jak i soczyście zielonymi, skórzastymi, błyszczącymi liśćmi, które na zimę opadają. Jesienią krzew zaczyna owocować, a jabłkowate, aromatyczne owoce potrafią zdobić ogród nawet przez zimowe miesiące. Pigwa japońska najlepiej rośnie w słońcu lub w lekkim półcieniu, na podłożu umiarkowanie wilgotnym. Dobrze czuje się na cięższych glebach. Uprawa pigwowca nie sprawia większych trudności — krzewy sadzi się wiosną albo jesienią. Zazwyczaj nie ma potrzeby cięcia, ponieważ kwitną na wieloletnich pędach. A może zainteresuje cię także ten artykuł o uprawie berberysu zwyczajnego?
Najciekawsze odmiany pigwowca japońskiego
- Pigwowiec japoński ‘Red Joy’ – to niski, ciernisty krzew liściasty, który zwykle dorasta do ok. 50 cm wysokości. Największą ozdobą są drobne, błyszczące listki oraz duże, około 3-centymetrowe, czerwone i pachnące kwiaty, rozwijające się już w marcu i kwietniu, jeszcze zanim pojawią się liście. Owoce ‘Red Joy’ nadają się do jedzenia – jesienią krzew obsypuje się żółtymi, aromatycznymi owocami, które długo zwracają uwagę w ogrodzie. Roślina najlepiej rośnie na stanowisku słonecznym lub lekko ocienionym, w glebie wilgotnej. Krzewy sprawdzają się jako ciekawa dekoracja małych ogrodów, do nasadzeń miejskich oraz na niskie, efektowne żywopłoty.
- Pigwowiec japoński ‘Sargentii’ – odmiana o wyraźnie szerokim pokroju. Osiąga mniej więcej 1,5 m szerokości i około 0,8 m wysokości. Zanim rozwiną się drobne liście, na ciernistych pędach pojawiają się jasnopomarańczowe kwiaty – zwykle w marcu i kwietniu. Pigwowiec owocuje jesienią, a jego duże, zielonożółte owoce z czerwonym rumieńcem chętnie wykorzystuje się na galaretki, a także do przygotowania nalewek i wina.
- Pigwowiec japoński ‘Cido’ - to krzew ceniony za jasnożółte owoce bogate w witaminę C i pektyny, które korzystnie wpływają na zdrowie. Z owoców powstaje wino z pigwy, aromatyczne nalewki oraz galaretki, dlatego odmiana ta jest uprawiana także na nadbałtyckich plantacjach. ‘Cido’ dorasta do około 1 m wysokości i nawet 2 m szerokości. W uprawie wymaga ciepłego, słonecznego miejsca oraz umiarkowanie wilgotnego podłoża. Pielęgnacja sprowadza się głównie do przycinania zbyt silnie rosnących pędów bocznych. Sprawdź także artykuł o uprawie klonu tatarskiego.
Nalewka i wino z pigwy: domowe przepisy
Nalewka z pigwy
Do przygotowania nalewki potrzebujesz: ok. 2 kg owoców, 1 pomarańczy, 35 dag cukru, 1 litra niegazowanej wody, spirytusu o mocy 70% oraz 10 ml ciemnego rumu. Najlepszy smak i aromat uzyskasz, wybierając dojrzałe, jędrne i nieuszkodzone owoce pigwowca japońskiego. Owoce dokładnie opłucz, następnie ostrym nożem pokrój na kawałki i usuń pestki. Zalej je wodą i zagotuj, a gdy całość ostygnie, odciśnij sok. Do soku wsyp cukier, wlej rum i spirytus. Gotową mieszankę przelej do gąsiora i odstaw na 3 tygodnie, co jakiś czas delikatnie mieszając.
Po tym czasie dolej sok z pomarańczy i dodaj cienko obraną skórkę pomarańczową. Gąsior odstaw na kolejne 30 dni w chłodne, ciemne miejsce. Po miesiącu przelej nalewkę do butelek i szczelnie zakorkuj. Nalewka z pigwy zyskuje najwięcej po dłuższym leżakowaniu — z czasem staje się gładsza i bardziej harmonijna.
Gotowa nalewka z pigwowca ma złocisty kolor, wyraźny aromat i łagodny, przyjemnie owocowy smak; najlepiej podawać ją schłodzoną do 10-12 stopni Celsjusza. Wypijanie codziennie ½ kieliszka może korzystnie wpłynąć na organizm – wspiera obniżenie ciśnienia krwi, wzmacnia serce i pomaga uregulować pracę układu pokarmowego. A może zainteresuje cię także nalewka z pigwy i przepis na nią w tym artykule?
Wino z pigwy
Do nastawu na wino przygotuj: ok. 3 kg owoców pigwowca, 2 kg cukru, pożywkę dla drożdży winiarskich oraz drożdże winiarskie. Dojrzałe owoce bez pestek pokrój, zagotuj, a uzyskany sok przelej do dużej butli. Wytłoczyny zalej jeszcze raz wrzątkiem, ostudź i dolej do całości, aby wydobyć z nich jak najwięcej smaku. Cukier podziel na 2 części. ½ kg wsyp od razu do butli, dodaj przegotowaną wodę, drożdże i pożywkę. W butli powinno znaleźć się łącznie ok. 5 litrów nastawu. Wkrótce rozpocznie się burzliwa fermentacja.
Pozostały cukier dosyp po 10 dniach. Po mniej więcej 3 tygodniach burzliwa fermentacja zacznie wygasać. Cicha fermentacja trwająca ok. 30 dni zakończy się zniknięciem piany, ustaniem wydzielania gazów, a owoce opadną na dno. Wtedy można zlać klarowniejsze wino znad osadu. Po kolejnym zlaniu, które wykonuje się po ok. 3 miesiącach, przelej wino do ciemnych butelek i zakorkuj. Im dłużej pozwolisz mu dojrzewać, tym pełniejszy i lepiej ułożony trunek otrzymasz. Po roku można rozpocząć degustację znakomitego i zdrowego wina o mocy 13 %. A może zainteresuje cię także ten artykuł o przetworach z pigwowca?