Nie lubi mokrej ziemi i nie trzeba jej ciągle podlewać. Za to potrafi kwitnąć aż do września
Kto szuka niskiej, mało wymagającej rośliny na słoneczne miejsce w ogrodzie, będzie zadowolony z wyboru posłonka. Niskie, zimozielone krzewinki, nie potrzebują wiele uwagi, a wnoszą do ogrodu przyjemny, urlopowy nastrój. Przynajmniej tym ogrodnikom, których latem ciągnie na Południe. Właśnie na obszarze wokół Morza Śródziemnego zadomowiła się większość gatunków posłonka i tam można je spotkać w naturze.
- Pochodzenie i wygląd posłonka
- Stanowisko i gleba dla posłonka ogrodowego
- Sadzenie i pielęgnacja posłonka
- Przycinanie posłonka
Pochodzenie i wygląd posłonka
Rodzaj botaniczny posłonek (Helianthemum) należy do rodziny czystkowatych i liczy ponad sto gatunków. Największe ich zróżnicowanie występuje w rejonie śródziemnomorskim. Nazwa rodzajowa pochodzi od greckich słów helios = :słońce” i anthemos = „kwiat”, i nawiązuje do zwracania się kwiatów ku słońcu oraz przeważnie ich żółtej barwie.
Spotykane w ogrodach wielobarwne odmiany posłonka są pochodzenia mieszańcowego i określa się je ogólną nazwą posłonek ogrodowy (Helianthemum ×hortense albo Helianthemum ×hybridum). Przeważnie wśród ich rodziców są posłonek rozesłany typowy (Helianthemum nummularium ssp. nummularium), Helianthemum apenninum i posłonek rozesłany wielkokwiatowy (Helianthemum nummularium ssp. grandiflorum), w naturze rosną one na skałach wapiennych.
Posłonek ogrodowy dorasta do 25 cm wysokości. Pędy ma u podstawy zdrewniałe, liście wąskie, zielone do szarozielonych i zimozielone. Kwiaty są pięciopłatkowe, mogą mieć średnicę do 3 cm. W zależności od odmiany mogą być pojedyncze lub pełne, w różnych odcieniach bieli, różu, żółci, pomarańczu, czerwieni i fioletu, podczas gdy w naturze najpowszechniejsze są kwiaty żółte. Rozwijają się od czerwca do września.
Kwiaty są licznie odwiedzane przez owady, chociaż roślina nie wytwarza nektaru, tylko bogaty w białko pyłek. Wieczorem i w cieniu kwiaty zamykają się i otwierają się następnego dnia w temperaturze ponad 20°C i w słońcu. Ponieważ kwiaty otwierają się tylko raz i potem więdną, regularne usuwanie przekwitłych kwiatów pobudza roślinę do tworzenia nowych. W ten sposób można dłużej cieszyć się barwnym dywanem posłonków.
Stanowisko i gleba dla posłonka ogrodowego
Posłonek jest rozprzestrzeniony głównie na obszarze śródziemnomorskim, ale niektóre gatunki występują również Azji Mniejszej, na Kaukazie, jak również w całej Europie po Islandię i Norwegię. Rośliny należące do tego rodzaju preferują stanowiska słoneczne, przede wszystkim na terenach skalistych i kamienistych a glebą wapienną i przepuszczalną.
Chociaż posłonek kocha słońce i ciepło, rośnie też w miejscach chłodniejszych; w każdym razie otwiera swoje kwiaty dopiero w pełnym słońcu, dlatego też stanowisko dla niego powinno być odpowiednio nasłonecznione. Zimą może znieść, w zależności od odmiany, temperatury do -20°C. Kilka posłonków posadzonych przy murze albo na murku rozwinie się z czasem we wspaniałą ozdobę i wniesie do ogrodu odrobinę śródziemnomorskiego klimatu.
Gleba dla posłonków powinna być dobrze przepuszczalna, wapienna i żyzna. Świeżą ziemię dobrze jest wymieszać z piaskiem i żwirem, aby krzewinki czuły się jak u siebie w domu.
Sadzenie i pielęgnacja posłonka
Posłonek rozmnaża się wegetatywnie, przez sadzonki pędowe, wierzchołkowe, pobrane w końcu lata i jesienią (sierpień – październik); ukorzeniają się w przeciągu miesiąca. Przy rozmnażaniu z nasion wysiewa się je w maju na rozsadniku lub do doniczek. Na miejsce stałe wysadza się w lipcu lub sierpniu, w rozstawie co 30-40 cm – zwykle sadzi się do 10 sztuk na metrze kwadratowym.
Posłonek nadaje się doskonale do sadzenia w pojemnikach. W tym wypadku można, w zależności od wielkości pojemnika, posadzić trzy rośliny razem z kilkoma trawami. Kwiaty przyciągają roje pszczół, motyli i innych owadów. Kompozycja posłonka z innymi bylinami, jak na przykład z rozchodnikiem kaukaskim, dzwonkiem karpackim albo kostrzewą popielatą tworzy efektowne akcenty barwne w ogrodzie.
Posłonek jest mało wymagający - w swoim naturalnym środowisku rośnie na ubogich glebach w miejscach nasłonecznionych. Dobrze znosi niedobory wody. Najlepiej jest podlewać posłonka dopiero wtedy, gdy wierzchnia warstwa ziemi podeschnie. Do podlewania dobrze jest używać wody deszczowej. Krótko mówiąc: posłonek powinien mieć sucho, słonecznie i bez zastoju wody.
Przycinanie posłonka
Właściwie jedynym zabiegiem pielęgnacyjnym, którego potrzebuje posłonek, jest lekkie cięcie po kwitnieniu. Ma na celu zachowanie formy i doprowadzenie do zwartego wzrostu bez przerzedzeń na dole krzewinki. Wiosną można przyciąć posłonka, aby pobudzić go do rozgałęziania się od dołu.
Wiosenne cięcie ma też inną zaletę, mianowicie usunięcie przy okazji ewentualnych szkód po zimie, jak przypalone liście. Zdarza się tak, kiedy po mroźnej nocy słońce nagrzewa liście bez osłony śniegu. Pobudza przemianę materii w zimozielonych roślinach, mimo braku niezbędnej do tego wody w przewodach liści, która jest jeszcze zamarznięta.
Według ekspertów cięcie wiosenne posłonka można sobie i jemu darować, przede wszystkim po bardzo łagodnej zimie. Za to cięcie po kwitnieniu można wtedy wykonać silniejsze. Ważne tylko, aby tego cięcia nie wykonywać zbyt późno – najlepiej więc zaraz po kwitnieniu, aby świeże pędy, które rozwinie roślina, miały wystarczająco dużo czasu do zimy, żeby zdrewnieć przed mrozami.