Co powstało ze skrzyżowania mandarynki z kumkwatem? Kalamondynka!
Dużą popularnością cieszą drzewka pomarańczowe z licznymi, dekoracyjnymi owocami. Nie wszyscy jednak wiedzą, że nie jest to prawdziwa pomarańcza, tylko kalamonynka znana też pod nazwą kwaśnej pomarańczy, pomarańczy kalamondin albo calamansi. Dobra wiadomość jest taka, że drzewka pomarańczowe kalamandin są wytrzymałe i łatwe w uprawie – nawet początkujących ogrodników mogą wprowadzić w świat cytrusów.
- Pochodzenie kalamondynki i właściwości
- Sadzenie kalamondynki – stanowisko i wymagania
- Odpowiednia pielęgnacja kalamondynki
- Kalamondynka gubi liście – co robić?
Pochodzenie kalamondynki i właściwości
Kalamondynka (×Citrofortunella microcarpa), znana też pod przestarzałą nazwą botaniczną Citrus mitis lub Citrus madurensis, jest pochodzącą prawdopodobnie z Chin naturalną hybrydą mandarynki (Citrus reticulata) i gatunku kumkwatu (Fortunella sp.). Rozprzestrzeniona jest przede wszystkim w rejonie wschodniej Azji i Karaibów, gdzie uprawia się ją dla owoców.
Ponieważ małe pomarańcze-kalamondynki są w całości jadalne i mają charakterystyczny, bardzo kwaskowy smak, w kuchni przykładowo malajskiej albo filipińskiej są często używane do wyrobu przypraw, marmolady, octu albo napojów. Roślina rośnie jako wiecznie zielone drzewo o lancetowatych do jajowatych liściach. W swojej ojczyźnie dorasta do 8 m wysokości, natomiast w naszych warunkach klimatycznych, w uprawie doniczkowej, osiąga ledwie 2 m.
Owoce kalamondynki pojawiają się tak obficie jak kwiaty i tworzą bardzo dekoracyjny obraz. Owoce przypominają małe mandarynki. Ale uwaga: jeśli myślicie, że są równie słodkie i soczyste, to się rozczarujecie. Miąższ owoców zawiera dużo potasu, żelaza i witaminy C, i smakuje podobnie jak kumkwat, czyli jest kwaśny i gorzki. Mimo to owoce wielkości piłki tenisowej są jadalne i może je zjadać nawet na surowo. Cienka, początkowo zielona skórka, która z czasem przebarwia się na kolor żółty do pomarańczowego, jest również jadalna.
Sadzenie kalamondynki – stanowisko i wymagania
Ponieważ pomarańcza kalamondin pochodzi z cieplejszych obszarów, na naszych szerokościach geograficznych nie da się jej, niestety, sadzić prosto do gruntu. Zamiast tego trzeba ją uprawiać jako roślinę doniczkową zimującą w mieszkaniu, albo posadzić w ogrzewanym ogrodzie zimowym. Jak większość drzew cytrusowych, kalamondynka preferuje stanowiska bardzo słoneczne.
Jeśli w okresie zimowania roślina nie otrzymuje dostatecznej ilości światła słonecznego, celowe jest zastosowanie dodatkowego oświetlenia specjalną lampą. Przy jasnym oknie południowym drzewko pomarańczowe nie potrzebuje wspomagania. Przy odpowiednim nasłonecznieniu może stać w mieszkaniu przez cały rok, jednak w miarę możliwości korzystniej jest wynieść roślinę w okresie letnim do ogrodu na słoneczne miejsce.
Jako substrat nadaje się lekko kwaśna, przepuszczalna ziemia, ponieważ kalamondynka nie znosi zastoju wody. Odpowiednia jest mieszanka ziemi kwiatowej z domieszką około jednej trzeciej piasku lub innego mineralnego granulatu, który zapewnia dobrą przepuszczalność podłoża i zapobiega jego zagęszczeniu.
Odpowiednia pielęgnacja kalamondynki
Aby drzewko cytrusowe zdrowo rosło, trzeba zwrócić uwagę na kilka aspektów pielęgnacji.
- Przycinanie kalamondynki
Dla zachowania odpowiedniej formy drzewka, konieczne jest regularne przycinanie. Ponieważ roślina rośnie naprawdę powoli, ten zabieg nie musi być często powtarzany. Najlepiej przyciąć drzewko wczesną wiosną przed rozpoczęciem nowego sezonu, a idealnie byłoby zrobić to tuż przed przesadzaniem.
Usuwa się ostrym i czystym narzędziem wszystkie chore, krzyżujące się i skierowane do środka gałęzie. Zbyt długie pędy skraca się skośnym cięciem powyżej skierowanego na zewnątrz pąka. Ponieważ kalamondynka kwitnie zawsze na końcach pędów, zaleca się regularne skracanie, aby pobudzić ich wzrost i rozgałęzianie, a przez to obfite kwitnienie i owocowanie.
- Podlewanie i nawożenie
W zależności od wielkości doniczki, pory roku, zastosowanego podłoża i stanowiska, różny bywa oczywiście rytm podlewania pomarańczowego drzewka. Ogólnie kalamondynka wymaga nieco mniej wody, ale nigdy nie powinna stać w całkowicie przesuszonej ziemi.
W upalne i słoneczne dni potrzebne jest nawet codzienne podlewanie, podczas gdy zimą wystarczy tylko od czasu do czasu. Należy przy tym pamiętać, żeby nie używać twardej wody, ponieważ roślina woli odczyn gleby raczej lekko kwaśny.
Aby zaopatrzyć kalamondynkę i jej owoce w wystarczającą ilość środków odżywczych, dobrze jest stosować specjalny nawóz do roślin cytrusowych.
- Przesadzanie kalamondynki
Aby zapewnić roślinie zdrowy wzrost, trzeba ją również co jakiś czas przesadzać. Ze względu na powolny wzrost, wystarczy przesadzić kalamondynkę co 3-4 lata do odpowiednio dużej doniczki wypełnionej odpowiednim substratem. Przesadzać należy najpóźniej wtedy, gdy korzenie przerosną całą doniczkę. Idealny do tego moment, to wczesna wiosna przed początkiem rozwoju rośliny.
Kalamondynka gubi liście – co robić?
Przyczyny gubienia liści przez drzewko mogą być różne:
- Zbyt ciemne stanowisko – należy roślinę możliwie szybko przestawić na słoneczne miejsce i od czasu do czasu obracać doniczkę.
- Niedobór składników pokarmowych – ważne jest regularne przesadzanie i nawożenie.
- Niedobór albo nadmiar wody – należy regularnie kontrolować wilgotność podłoża.
- Nieodpowiednie zimowanie – zbyt mało światła albo za dużo wody może negatywnie wpłynąć na roślinę.
- Choroby i szkodniki – należy regularnie kontrolować roślinę i szybko stosować odpowiednie zabiegi ratownicze.