Pamiętasz go z PRL? Asparagus znów jest modny
Spośród ponad dwustu gatunków bylin należących do rodzaju Asparagus, kilka jest uprawianych w mieszkaniach jako rośliny doniczkowe. Szczególną popularnością cieszył się w połowie ubiegłego wieku szparag Sprengera (Asparagus densiflorus). Okazuje się, że filigranowe asparagusy doskonale odnajdują się również w nowoczesnych wnętrzach i przeżywają swój zasłużony powrót.
- Asparagusy: wygląd i pochodzenie
- Stanowisko i wymagania doniczkowych szparagów
- Popularne gatunki i odmiany asparagusa
Asparagusy: wygląd i pochodzenie
Ojczyzną dekoracyjnych szparagów jest tropikalna Afryka Południowa i Wschodnia. Poszczególne gatunki różnią się wielkością, formą wzrostu i wyglądem. Są to rośliny zielne, byliny albo półkrzewy. Cechą charakterystyczną najczęściej wrażliwych na mróz asparagusów są zredukowane do łusek liście właściwe, których funkcje przejmują tak zwane gałęziaki, czyli podobne do nich zmodyfikowane, spłaszczone łodygi. Te delikatne, pierzaste nibyliście są czasem błędnie uważane za igły.
Asparagusy osiągają wzrost do 150 cm, a gatunki płożące i pnące – jeszcze więcej. Białe kwiaty są niewielkie, mało efektowne i mocno pachną. Owoce w postaci jagód są trujące, występują w kolorze czerwonym, pomarańczowym albo purpurowym. W uprawie doniczkowej kwitnienie szparagów, a zwłaszcza tworzenie owoców, jest raczej rzadkim zjawiskiem.
Stanowisko i wymagania doniczkowych szparagów
Asparagusy i ich różne odmiany hodowlane wymagają miejsca stosunkowo jasnego i ciepłego. Temperatura nie powinna przekraczać pewnej dolnej wartości (ok. 13°C). Idealna jest temperatura 18-20°C. Również bezpośrednie działanie promieni słonecznych nie jest dobrze znoszone. Szczególnie mocny południowy upał latem powoduje oparzenia rośliny i żółknięcie liści (gałęziaków). Słońce rano i po południu nie stanowi jednak dla roślin doniczkowych problemu. Na długotrwały niedobór światła asparagus reaguje zrzucaniem liści albo tworzeniem mocno wydłużonych pędów. Latem można rośliny przenieść w półzacienione miejsce na tarasie albo w ogrodzie.
Co do podłoża i pielęgnacji asparagus nie jest szczególnie wymagający, jednak doniczka dla niego powinna być wystarczająco duża i stabilna. Roślina rozwija z czasem mocne korzenie i rośnie naprawdę szybko. Większa doniczka zapobiega wypychaniu podłoża przez korzenie i pozwala na rzadsze przesadzanie. W sezonie przyda się zasilanie rośliny nawozem – od marca do września co dwa tygodnie.
W fazie wzrostu asparagus wymaga obfitego podlewania, ale bez zastoju wody, który prowadzi szybko do zgnilizny korzeni. Zaleca się stawianie doniczki na podstawce, aby lepiej kontrolować nadmiar wody. Jeśli podłoże zanadto przeschnie, roślina zrzuci liście i straci efektowny wygląd. Trzeba też zwracać na odpowiednią wilgotność powietrza i w razie potrzeby spryskiwać roślinę.
Popularne gatunki i odmiany asparagusa
W uprawie doniczkowej można spotkać kilka gatunków bylin z rodzaju Asparagus, jak również ich odmiany. Oto kilka z nich:
- Szparag pierzasty (Asparagus setaceus)
Tworzący kłącza szparag pierzasty dorasta do 15-60 cm wysokości. Jego bardzo drobne, igiełkowate liście dają wrażenie niezwykłej delikatności rośliny. Cienkie pędy rosną początkowo wyprostowane, a z czasem tworzą liczne rozgałęzienia i mniej więcej poziome, płaskie powierzchnie. Gatunek uważany jest za nieco bardziej wymagający, jeśli chodzi o pielęgnację.
- Asparagus setaceusˈNanusˈ - odmiana o niskim wzroście.
- Asparagus setaceusˈRobustusˈ - odmiana mocna i łatwiejsza w uprawie niż forma botaniczna.
- Szparag Sprengera (Asparagus densiflorus)
Ten gatunek rośnie jako półkrzew o pnącym pokroju, osiągający wysokość 30-150 m. Roślin tworzy wniesione albo zwieszające pędy z małymi, podobnymi do igieł gałęziakami. Rozpowszechnione są dwie odmiany:
- Asparagus densiflorusˈMeyeriˈ - posiada zwarty, gęsty pokrój i wzniesione pędy, które przypominają lisi ogon (stąd taka potoczna nazwa).
- Asparagus densiflorusˈSprengeriˈ - znana odmiana, tworzy mniej ulistnione i zwieszające pędy. Nadaje się doskonale do doniczek wiszących.
- Szparag listkowaty (Asparagus asparagoides)
Również gatunek pnący o licznych, długich do dwóch metrów pędach. Jego połyskujące, skórzaste nibyliście są jajowate, zaostrzone i wyraźnie szersze niż podobne do igieł gałęziaki poprzednich gatunków. W ziemi tworzy kłącze z bulwami korzeniowymi.
- Szparag sierpowaty (Asparagus falcatus)
Ten gatunek rośliną pnącą o bardzo silnym wzroście, która w naturze potrafi osiągnąć wysokość do 7 m. W naszych domowych warunkach szparag sierpowaty wytwarza pędy o długości do 1,5 m, które w dolnej partii rośliny drewnieją. Pokrój ma rozłożysty i krzaczasty. Tworzy mocne kolce. Sierpowate nibyliście są dłuższe i szersze niż u innych gatunków.
- Szparag paprociowaty (Asparagus filicinus)
Tworzy zwykle wzniesione pędy o wysokości 50-70 cm. Jego przypominające paproć gałęzie są ustawione poziomo podobnie jak u szparaga pierzastego. Również filigranowe nibyliście są u tych gatunków podobne.
