Kwitnie każdego dnia, ale tylko na moment. Ta roślina zaskakuje ogrodników
Trzykrotki (Tradescantia) to cała grupa roślin, które potrafią zaskoczyć już na pierwszy rzut oka: efektowne liście, a do tego kwiaty pojawiające się „po trzy” — i właśnie stąd wzięła się ich nazwa. Część gatunków trafiła do nas z Ameryki i dziś króluje na parapetach jako niezawodne rośliny doniczkowe, inne natomiast robią show w ogrodzie, dodając charakteru rabatom i mieszanym kompozycjom. Co ciekawe, poszczególne odmiany potrafią wyglądać jak zupełnie różne rośliny — różnią się wysokością, barwą kwiatów oraz wzorami i kolorami liści. A to dopiero początek tego, co warto o nich wiedzieć.
- Trzykrotka Andersona a wirginijska: różnice
- Trzykrotka wirginijska: opis i kwitnienie
- Trzykrotka Andersona: odmiany i kwitnienie
- Trzykrotka ogrodowa: uprawa i pielęgnacja
Trzykrotka Andersona a wirginijska: różnice
Wiele roślin – szczególnie tych uprawianych od pokoleń i dobrze znanych w ogrodach – dorabia się nazw potocznych albo regionalnych. I choć, jak pisał Szekspir, „to, co zwiemy różą, pod inną nazwą równie by pachniało”, w praktyce takie nazewnictwo potrafi mocno utrudnić pewne rozpoznanie gatunku. Podobnie jest z trzykrotką ogrodową: najczęściej chodzi o trzykrotkę Andersona (Tradescantia ×andersoniana), jednak w sprzedaży bardzo często spotyka się też używaną zamiennie nazwę trzykrotka wirginijska (Tradescantia virginiana).
Kłopot w tym, że w Ameryce Północnej występuje kilkanaście blisko spokrewnionych gatunków, powiązanych z trzykrotką wirginijską, a wiele z nich łatwo się ze sobą krzyżuje. Dlatego rośliny oferowane jako Tradescantia virginiana bywają w rzeczywistości złożonymi mieszańcami, wywodzącymi się głównie od T. virginiana, T. ohiensis oraz T. subaspera. Właśnie te hybrydy określa się mianem trzykrotki Andersona i zalicza do tzw. grupy kultywarów Andersona.
Trzykrotka wirginijska: opis i kwitnienie
Trzykrotka wirginijska (Tradescantia virginiana) to odrębny gatunek, naturalnie występujący i dobrze zadomowiony we wschodniej oraz środkowej części Stanów Zjednoczonych. W naturze spotyka się ją na wilgotnych łąkach, w jasnych lasach oraz na ich skrajach. Najlepiej czuje się w półcieniu i na glebach kwaśnych, choć bywa zaskakująco elastyczna — czasem rośnie także w pełnym słońcu i na podłożach o odczynie obojętnym.
Osiąga zwykle 45–90 cm wysokości, a kępa rozrasta się na około 30–45 cm. Delikatnie pachnące, trójpłatkowe kwiaty przybierają barwy od bieli i różu po odcienie błękitu oraz fioletu. Ich urok jest jednak krótkotrwały: pojedynczy kwiat utrzymuje się tylko przez pół dnia. Roślina nadrabia to liczbą pąków — kolejne rozwijają się stopniowo, dzień po dniu, dzięki czemu kwitnienie trwa nieprzerwanie przez kilka tygodni.
W ogrodach trzykrotka wirginijska pojawia się sporadycznie, wyraźnie rzadziej niż mieszańce, z którymi bywa mylona. Ze względu na bardziej kompaktowe rozmiary, mniej efektowny pokrój i skromniejszą gamę kolorów jest zwykle uznawana za mniej atrakcyjną od trzykrotki Andersona.
Trzykrotka Andersona: odmiany i kwitnienie
Trzykrotka Andersona (Tradescantia ×andersoniana) to wieloletnia bylina powstała ze skrzyżowania kilku północnoamerykańskich gatunków trzykrotki, występująca w wielu atrakcyjnych odmianach ogrodowych. Dorasta nawet do 120 cm, a jej największą ozdobą przez cały sezon są długie, lancetowate liście, które długo zachowują świeży wygląd.
Roślina tworzy charakterystyczne, lekko „potargane” kępy o swobodnym pokroju, z kwiatami, które nie zawsze od razu rzucają się w oczy. Pąki i kwiaty często chowają się między liśćmi, a same kwiaty otwierają się głównie w pierwszej części dnia. Od czerwca aż do września pojawiają się trójpłatkowe kwiaty w odcieniach fioletu, bieli, błękitu lub różu – zależnie od wybranej odmiany.
Kępy trzykrotki o nieco nieuporządkowanej formie świetnie sprawdzają się jako kontrast w zestawieniach z równym trawnikiem, oczkiem wodnym czy regularnie prowadzonymi bylinami na rabatach. To także dobry wybór do uprawy w pojemnikach, gdzie jej liście i sezonowe kwitnienie mogą stanowić ciekawy akcent na tarasie lub balkonie.
Trzykrotka ogrodowa: uprawa i pielęgnacja
- Stanowisko i wymagania
Trzykrotka ogrodowa najlepiej rośnie w półcieniu, jednak tam, gdzie podłoże jest stale lekko wilgotne, poradzi sobie również na stanowisku słonecznym. Ziemia powinna być żyzna i utrzymywać równą wilgotność, ale bez zalegającej wody. Najbardziej sprzyja jej gleba piaszczysto-gliniasta o odczynie obojętnym.
Trzykrotka Andersona to bylina długowieczna i w pełni mrozoodporna. Wyróżnia ją wysoka tolerancja na skrajne temperatury — dobrze znosi zarówno spadki do -25°C, jak i upały przekraczające 35°C. Dzięki temu można ją uprawiać w wielu regionach i w różnych warunkach pogodowych.
- Rozmnażanie
Trzykrotkę ogrodową da się rozmnażać z nasion oraz wegetatywnie. Nasiona wysiewa się od kwietnia do maja do rozsadnika, a na wschody trzeba poczekać kilka tygodni. Latem młode rośliny przenosi się na miejsce stałe. Pierwsze kwiaty pojawiają się zazwyczaj dopiero w drugim roku uprawy.
Rozmnażanie wegetatywne najłatwiej przeprowadzić przez podział starszych kęp na przedwiośniu lub na początku sezonu. Wiosną oraz pod koniec lata można też pobierać wierzchołkowe sadzonki pędowe do ukorzeniania. Po około miesiącu ukorzenione sadzonki warto posadzić w rozstawie 30-40 cm.
- Pielęgnacja
Trzykrotka wymaga systematycznego podlewania. Podłoże powinno pozostawać lekko wilgotne, ale nie może być podmokłe. Wiosną dobrze sprawdza się zasilenie rośliny porcją kompostu. Aby wydłużyć kwitnienie, warto na bieżąco usuwać przekwitłe kwiaty. Silniejsze cięcie po kwitnieniu często pobudza trzykrotkę do ponownego wypuszczenia pąków.
Ponieważ trzykrotka ma skłonność do samosiewu, lepiej nie dopuszczać do dojrzewania nasion. Roślina najlepiej czuje się pozostawiona w jednym miejscu, dlatego raz posadzonej trzykrotki nie powinno się później przesadzać.
- Zastosowanie
Trzykrotka ogrodowa to dekoracyjna bylina, która dobrze wygląda w wielu zakątkach ogrodu, np.:
- jako roślina w pojemniku,
- jako roślina na kwiaty cięte,
- w ogrodzie skalnym,
- w ogrodzie wiejskim,
- na łące dla pszczół,
- jako obwódki rabat,
- na brzegu sadzawki,
- na rabacie bylinowej.
Trzykrotka zazwyczaj jest odporna na choroby i szkodniki. Długotrwały zastój wody może jednak prowadzić do gnicia korzeni. Zdarza się również, że roślina bywa atakowana przez mszyc.