Akacja

Akacja

Akacja jest ro艣lin膮 typow膮 dla suchych las贸w tropikalnych, obszar贸w pustynnych, sawann oraz step贸w Afryki. Drzewa akacji dorastaj膮 do oko艂o 20 m wysoko艣ci. Wyr贸偶niaj膮 si臋 parasolowat膮 koron膮 i ciernistymi ga艂臋ziami. Drobne kwiaty akacji, zbudowane z pr臋cik贸w, nie tworz膮 korony. W Polsce dziko rosn膮ce akacje nie wyst臋puj膮, jednak mog膮 by膰 uprawiane w pojemnikach. W naszym kraju popularn膮 ro艣lin膮, potocznie nazywan膮 akacj膮, jest robinia akacjowa, czyli grochodrzew - ro艣lina wywodz膮ca si臋 z Ameryki P贸艂nocnej. Efektowne odmiany robinii akacjowej ch臋tnie sadzone s膮 w ogrodach.

Akacja - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Akacja - opis, wyst臋powanie, uprawa, ci臋cie, ciekawostki

Akacja (Acacia) pochodzi z Afryki. Tworzy liczne gatunki, wykorzystywane przez ludzi  na r贸偶ne sposoby, od najdawniejszych czas贸w. O drzewach lub drewnie akacjowym wspomina Biblia,  w kt贸rej wiele razy pojawia si臋 hebrajskie s艂owo szitta, oznaczaj膮ce akacj臋. W Polsce dziko rosn膮cych drzew i krzew贸w akacji nie spotkamy. Popularna w naszym kraju  akacja to robinia akacjowa (Robinia pseudoacacia), znana jako bia艂a akacja lub grochodrzew, ro艣lina, wywodz膮ca si臋 z Ameryki P贸艂nocnej.  Oba rodzaje 鈥 akacja i robinia 鈥 nale偶膮 do rodziny ro艣lin motylkowatych. 

Acacia 鈥 opis ro艣liny, wymagania uprawowe oraz ciekawostki

Acacia to drzewo, o wysoko艣ci oko艂o 20 m lub okaza艂y krzew. Wyst臋puje na pustyniach, sawannach i stepach Afryki i Bliskiego Wschodu. Akacja tworzy parasolowat膮 koron臋. Charakterystyczny pie艅, krzywy i poskr臋cany, okrywa g艂adka kora - z wiekiem, z licznymi wypuk艂o艣ciami i czarnobr膮zowymi p臋kni臋ciami. Kora wybarwiona jest na szaro, szarobr膮zowo lub czarno. Ga艂臋zie, na kt贸rych widniej膮 pierzaste li艣cie, pokrywaj膮 d艂ugie, ostre i haczykowato zakrzywione kolce. Jasnozielone lub niebieskozielone li艣cie parzystopierzaste, u艂o偶one s膮 skr臋tolegle. Na jednorocznych p臋dach akacji pojawiaj膮 si臋 drobne bia艂awe lub 偶贸艂te kwiaty, zebrane w g艂贸wkowate kwiatostany. Kwiaty akacji, zbudowane z pr臋cik贸w, nie tworz膮 korony. Owocem ro艣liny s膮 skr臋cone str膮ki.

W naszym kraju akacja to ozdobna ro艣lina pojemnikowa. Gatunki, kt贸re nadaj膮 si臋 do tego rodzaju uprawy, to np. Acacia tortilis 鈥 w naturze osi膮gaj膮ca oko艂o 4 m wysoko艣ci oraz Acacia dealbata, akacja srebrzystadrzewo wywodz膮ce si臋 z Australii, dorastaj膮ce do 6 m wysoko艣ci. Ro艣liny latem zdobi膮 balkony i tarasy. Przez ca艂y rok mog膮 stanowi膰 efektown膮 dekoracj臋 zimowych ogrod贸w. Do艣wiadczeni hodowcy formuj膮 akacjowe drzewka bonsai. Wymagania uprawowe akacji w donicach to:

  • s艂oneczne i ciep艂e stanowisko,
  • zimowanie w jasnym pomieszczeniu, o temperaturze powietrza oko艂o 5 stopni Celsjusza,
  • regularne podlewanie, z dba艂o艣ci膮 o nieprzelewanie ro艣liny.
  • niedopuszczanie do wyschni臋cia bry艂y korzeniowej,
  • sadzenie akacji w przepuszczalnym pod艂o偶u, z warstw膮 drena偶ow膮 na dnie donicy,
  • regularne zasilanie ro艣lin - od marca do po艂owy wrze艣nia.

Ciekawostki:

- W staro偶ytno艣ci akacja dostarcza艂a drewna, wykorzystywanego, np. do budowy statk贸w oraz kory, z kt贸rej wykonywano sznury i powrozy. Akacjowa kora ceniona by艂a r贸wnie偶 za swoje w艂a艣ciwo艣ci lecznicze. Po jej naci臋ciu zbierano 偶ywic臋, tzw. gum臋 arabsk膮, kt贸r膮 leczono choroby p艂uc, 偶贸艂taczk臋 oraz 艂agodzono b贸l oczu. Sproszkowana kora s艂u偶y艂a do dezynfekcji ran i t臋pienia paso偶yt贸w 鈥 tasiemc贸w i glist. Wykorzystywano r贸wnie偶 przeciwbiegunkowe w艂a艣ciwo艣ci akacjowych nasion.

- Obecnie sadzenie drzew akacji na wydmach zapobiega ich przemieszczaniu si臋. Pasy akacjowej zieleni chroni膮 przed porywistymi podmuchami wiatru i zapobiegaj膮 stepowieniu gleby. Akacja dostarcza materia艂u opa艂owego oraz pokarmu dla zwierz膮t. W czasie upa艂贸w drzewa dostarczaj膮 cienia. Przemys艂 kosmetyczny wykorzystuje kwiaty akacji, bogate w olejki eteryczne. 

Robinia akacjowa 鈥 popularna ozdobna ro艣lina

Bia艂a akacja wywodzi si臋 z Ameryki P贸艂nocnej. W XVII wieku zosta艂a sprowadzona do Europy, gdzie szybko si臋 zadomowi艂a. Robinia akacjowa, potocznie nazywana akacj膮, jest popularn膮 ro艣lin膮, r贸wnie偶 w Polsce. Ro艣nie w parkach, przy drogach, porasta nieu偶ytki, dobrze czuj膮c si臋 nawet w miejscach ja艂owych i piaszczystych. Ro艣lina tworzy mocne d艂ugie korzenie, w kt贸rych wi膮zany jest azot z powietrza -  zawdzi臋cza t臋 zdolno艣膰 symbiotycznym bakteriom, 偶yj膮cym w jej korzeniowych brodawkach. M艂ode robinie bardzo szybko rosn膮, osi膮gaj膮c wysoko艣膰 do 30 m. Drzewo tworzy nieparzystopierza艣cie z艂o偶one li艣cie. U ich nasady widoczne s膮 dwa przylistkowe kolce. Charakterystyczn膮 cech膮 robinii akacjowej jest kr贸tki pie艅 oraz pe艂na bruzd kora. Ga艂臋zie 艂adnie przewieszaj膮 si臋. Kwitnienie ro艣liny przypada na czerwiec. Miododajne, intensywnie pachn膮ce bia艂e kwiaty uj臋te s膮 w zwisaj膮ce grona. Czasami Robinia pseudoacacia powtarza kwitnienie. Owocem s膮 d艂ugie, 17-cm str膮ki, kt贸re zawieraj膮 liczne br膮zowe nasiona.

Ogrodowa robinia akacjowa dobrze ro艣nie na stanowisku s艂onecznym oraz lekko zacienionym, os艂oni臋tym przed wiatrem. Nadaje si臋 do ogrod贸w w przemys艂owych miastach, znosz膮c zanieczyszczenia powietrza oraz spaliny z piec贸w i samochod贸w. Ro艣liny mo偶na sadzi膰 w ka偶dej glebie ogrodowej, unikaj膮c jednak ziemi mokrej i ci臋偶kiej. Grochodrzew 艂atwo si臋 rozmna偶a z samosiew贸w, a tak偶e z odrost贸w korzeniowych. Efektowne odmiany rozmna偶ane s膮 przez szczepienie. M艂ode p臋dy w czasie wiosennych przymrozk贸w mog膮 przemarza膰. Piel臋gnacja ro艣liny polega na ci臋ciu ga艂臋zi w obr臋bie korony. Latem lub na pocz膮tku wiosny wycinamy uszkodzone lub krzy偶uj膮ce si臋 ga艂膮zki.

Robinia akacjowa ma w艂a艣ciwo艣ci lecznicze:

  • w jej kwiatach wyst臋puje robinina, wykazuj膮ca dzia艂anie przeciwzapalne, antyalergiczne oraz przeciwgrzybiczne. Surowiec zielarski pozyskuje si臋 w czasie kwitnienia akacji, unikaj膮c zbioru kwiat贸w przekwit艂ych. Suszone kwiaty wykorzystywane s膮 do sporz膮dzania wyci膮g贸w i napar贸w, korzystnie wp艂ywaj膮cych, mi臋dzy innymi, na prac臋 nerek,
  • znanym i cenionym produktem spo偶ywczym i leczniczym jest akacjowy mi贸d, zalecany szczeg贸lnie osobom o os艂abionym mi臋艣niu sercowym i s艂abym systemie nerwowym oraz w chorobach w膮troby. Mi贸d u偶ywany jest w stanach przezi臋bienia, przy kaszlu i chrypce. Przyspiesza gojenie si臋 ran, dzi臋ki w艂a艣ciwo艣ciom antybiotycznym.

Uwaga: kwiaty Robinia pseudoacacia s膮 jadalne, natomiast kora, li艣cie i nasiona zawieraj膮 substancje truj膮ce!

Ogrodowa robinia akacjowa - najciekawsze odmiany

  • Robinia pseudoacacia 鈥榋艂ota Frisia鈥 鈥 nale偶y do jednej z pi臋kniejszych odmian. Ro艣lina wyr贸偶nia si臋 z艂ocistym wybarwieniem 25-cm li艣ci, w miar臋 dojrzewania zmieniaj膮cych kolor na 偶贸艂tozielony. Czysto bia艂e kwiaty s膮 miododajne 鈥 od czerwca przyci膮gaj膮 roje pszcz贸艂 i innych owad贸w, pozyskuj膮cych s艂odki nektar. W szk贸艂ce ogrodniczej zakupimy sadzonki szczepione na pniu. Sadzimy je na stanowisku s艂onecznym, w piaszczystej glebie, o oboj臋tnym odczynie pH. Odmiana dorasta do oko艂o 2 m wysoko艣ci.
  • Robinia akacjowa fioletowa 鈥 tworzy oryginalne fioletowe kwiaty, zdobi膮ce ro艣lin臋 od maja do ko艅ca lipca. Intensywny zapach wabi roje owad贸w zapylaj膮cych. Soczy艣cie zielone li艣cie g臋sto pokrywaj膮 ga艂臋zie, podkre艣laj膮c kszta艂t korony. Fioletowa robinia dobrze znosi ci臋cie, nadaj膮ce 艂adny pokr贸j. Drzewo dorasta do 2m - 3m wysoko艣ci. Ro艣lina jest prosta w uprawie. Dobrze ro艣nie w miejscu s艂onecznym, w pod艂o偶u piaszczystym, o oboj臋tnym odczynie pH. Jako ro艣lina odporna na zanieczyszczenia powietrza, mo偶e by膰 sadzona w miejskich ogrodach.
  • Bia艂a robinia 鈥楾ortuosa鈥 鈥 to okaza艂e drzewo, docelowo osi膮gaj膮ce ponad 8 m wysoko艣ci. Ozdob膮 ro艣liny s膮 ciekawie poskr臋cane p臋dy, kt贸re mo偶na podziwia膰, zanim pojawi膮 si臋 soczy艣cie zielone li艣cie. Kwitnienie akacji przypada na maj i czerwiec 鈥 bia艂e kwiaty utrzymuj膮 si臋 do lipca. Uj臋te s膮 w grona i wydzielaj膮 przyjemny zapach, wabi膮cy pszczo艂y. Odmiana nadaje si臋 nasadzenia w wi臋kszych ogrodach, gdzie najpi臋kniej prezentuje si臋 jako soliter, w nas艂onecznionych lub lekko zacienionych ogrodowych zak膮tkach. Jest tolerancyjna wzgl臋dem gleby i powietrza.
  • Robinia akacjowa 鈥楾wisty Baby鈥 鈥 jest szczeg贸lnie dekoracyjn膮 odmian膮, tworz膮c膮 poskr臋cane p臋dy, kt贸re zwracaj膮 uwag臋, gdy ro艣lina zrzuci listowie. Charakterystyczn膮 cech膮 odmiany s膮 nieliczne kolce. Dekoracyjne zielone li艣cie na dolnej stronie blaszki wybarwione s膮 na niebieskawo. Bia艂e pachn膮ce kwiaty uj臋te s膮 w grona. Kwitn膮 od czerwca do lipca. Drzewko osi膮ga oko艂o 2 m wysoko艣ci. Sadzenie ro艣liny, szczepionej na pniu, przeprowadzamy na stanowisku s艂onecznym, w 偶yznej glebie, o zasadowym lub oboj臋tnym odczynie pH. Odmiana najefektowniej prezentuje si臋 samotnie, nasadzona na trawniku lub na kwietnych rabatach.

Ciekawostka: pod robini膮 akacjow膮 pi臋knie prezentuj膮 si臋 inne niskie rodzaje dekoracyjnych ro艣lin. W tej roli sprawdzi si臋 np. krzew tawu艂y brzozolistnej, dorastaj膮cy do 50 cm wysoko艣ci. Ozdob膮 ro艣liny s膮 bia艂e kwiaty oraz zielone li艣cie, kt贸re jesieni膮 przybieraj膮 intensywnie czerwony kolor.

Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto