Aksamitka

Aksamitka

Aksamitka (艂ac. Tagetes) to ro艣lina jednoroczna o charakterystycznych 偶贸艂to- pomara艅czowych kwiatach, kt贸re kwitn膮 od lipca do p贸藕niej jesieni. P艂atki aksamitki s膮 lekko pokarbowane. Jej korzenie si臋gaj膮 teren贸w Ameryki 艣rodkowej i po艂udniowej, dlatego preferuje stanowisko w pe艂nym nas艂onecznieniu. Lubi膮 wilgo膰 gleby lecz poradz膮 sobie dobrze z okresami suszy. S膮 odporne. Dorastaj膮 do 25 cm wysoko艣ci. Najcz臋艣ciej spotyka si臋 je zastosowane jako ro艣liny okrywowe lub na obw贸dkach ogrodu. Maja charakterystyczny zapach dlatego, stosuje si臋 je jako ro艣liny maj膮ce za zadanie odstraszy膰 szkodniki z najbli偶szego otoczenia np. 艣limaki, nornice i owady np. mszyce. Najpopularniejsze odmiany to aksamitka rozpierzch艂a, aksamitka w膮skolistna, aksamitka wzniesiona.

Aksamitka - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Aksamitka - odmiany, opis, wysiew, uprawa, ciekawostki

Niew膮tpliw膮 kr贸low膮 ogrod贸w i taras贸w jest aksamitka, kt贸ra potocznie nazywa si臋 smierdziuchem. Ten wdzi臋czny kwiat, cho膰 bardzo ozdobny niestety nie uraczy nas wytwarzan膮 woni膮, cho膰 niew膮tpliwie wydziela charakterystyczny delikatny zapach. Nie zmienia to jednak faktu, 偶e aksamitka jest niezwykle lubiana i ch臋tnie sadzona na rabatach ogrodowych, a tak偶e w donicach na balkonach i tarasach. Mimo tego, 偶e jest ro艣lin膮 jednoroczn膮, to ch臋tnie sadzona jest w ogrodzie.

Aksamitka uprawa i piel臋gnacja

Aksamitka nale偶y do ro艣lin 艂atwych w uprawie. Potrzebuje przepuszczalnej gleby i dost臋pu do wody. Jej zalet膮 jest wytrzyma艂o艣膰, potrafi znie艣膰 kr贸tkotrwa艂e susze, jednak wi膮za膰 si臋 one mog膮 ze s艂abszym kwitnieniem tej ro艣liny.

Aksamitki sadzimy do gruntu po ostatnich przymrozkach w okolicy czerwca i b臋d膮 one cieszy膰 oko, a偶 do ko艅ca lata, je艣li tylko zadbamy o jej nawodnienie. Aksamitk臋 mo偶na r贸wnie偶 nawozi膰 raz na jaki艣 czas, je艣li jednak mamy gleb臋 bogat膮 w sk艂adniki mineralne, to z pewno艣ci膮 poradzi sobie bez dodatkowego zasilania.

Piel臋gnacja 艣mierdziuch贸w nie jest skomplikowana i polega jedynie na usuni臋ciu zaschni臋tych kwiatostan贸w, co z powoduje pobudzenie do kolejnego kwitnienia. Regularne usuwanie zaschni臋tych kwiat贸w sprawi, 偶e przez ca艂e lato, a nawet jeszcze wczesn膮 wiosn膮, b臋dziemy cieszy膰 si臋 pi臋knymi ozdobnymi kwiatami aksamitki.

Jaki naw贸z stosowa膰 do aksamitek?

Decyduj膮c si臋 na upraw臋 艣mierdziuch贸w w gruncie, mo偶emy wzbogaci膰 gleb臋, mieszaj膮c j膮 z kompostownikiem, dzi臋ki czemu ro艣lina odwdzi臋czy si臋 obfitym kwitnieniem. Podczas uprawy 艣mierdziuch贸w w donicy, warto pami臋ta膰 o jej zasilaniu nawozem do ro艣lin kwitn膮cym. Jednak mo偶na to robi膰 raz na tydzie艅 lub raz na dwa tygodnie.

Uprawa 艣mierdziuch贸w nie wymaga specjalistycznych nawoz贸w, potrzebnych do utrzymania ro艣liny. Jednak nie oznacza to, 偶e nie mo偶na jej zasila膰.  Aksamitki cechuje wysoka odporno艣膰 na warunki atmosferyczny, wi臋c z pewno艣ci膮 poradzi sobie bez dokarmiania, jednak dla lepszego efektu, w postaci pi臋knych kwiat贸w ozdobnych, warto odrobin臋 zadba膰 o t臋 wdzi臋czn膮 ro艣lin臋. Do tego celu mo偶emy zastosowa膰 naw贸z do ro艣lin kwitn膮cych lub podsypywa膰 j膮 kompostownikiem.

Przy uprawie rabatowej, mo偶na postara膰 si臋 o mieszanie ziemi z kompostem przed posadzeniem kwiat贸w. Nale偶y jednak pami臋ta膰, 偶e nie powinien to by膰 naw贸z ko艅ski ani krowi, kt贸ry m贸g艂by poradzi膰 jeszcze m艂ody system korzeniowy ro艣liny.

Sadzenie aksamitki

Je艣li naszym celem jest posadzenie kwitn膮cych aksamitek do gruntu ju偶 w okolicach czerwca, to musimy zadba膰 o jej wczesny wysiew. Z uwagi na to, 偶e aksamitka jest ro艣lin膮, kt贸ra nie toleruje niskich temperatur, konieczny jest wysiew do donic i zapewnienie 艣mierdziuchom odpowiednich warunk贸w do wzrostu.

Nasiona 艣mierdziucha wysiewamy do donic w kwietniu. Dla odpowiedniego wzrostu musimy zapewni膰 ro艣linie dost臋p do 艣wiat艂a, a tak偶e sta艂膮 wilgotno艣膰 gleby. 艢mierdziuchy nie lubi膮 sta膰 w wodzie, jednak szczeg贸lnie na samym pocz膮tku przesuszanie niewielkich ro艣lin nie jest wskazane. Temperatura otoczenia szczeg贸lnie w fazie kie艂kowania powinna oscylowa膰 oko艂o 20 stopni.

W po艂owie maja lub na pocz膮tku czerwca mo偶emy wysadzi膰 艣mierdziuchy do gruntu, lub do donic, kt贸re stan膮 na balkonach i tarasach. Jako ro艣liny ma艂o wymagaj膮ce cz臋sto mo偶emy je spotka膰 na cmentarzach. Wiele przestrzeni wok贸艂 grob贸w obsadzone jest aksamitkami, ze wzgl臋du na ich 艂atwo艣膰 w uprawie i wytrzyma艂o艣膰.

Wiele os贸b traktuje aksamitki r贸wnie偶 jako kwiaty ci臋te i ch臋tnie umieszcza je w wazonach, w kt贸rych tworz膮 fantazyjne kompozycje wraz z innymi kwiatami.

Rozmna偶anie aksamitki

艢mierdziuchy to ro艣liny jednoroczne, kt贸re wysiewa si臋 z nasion. 呕eby wysia膰 aksamitki, rok wcze艣niej nale偶y zebra膰 nasiona, kt贸re z 艂atwo艣ci膮 uzyskamy, zbieraj膮c przekwit艂e i zaschni臋te kwiaty. 呕eby nasiona przetrwa艂y zim臋, nale偶y je dobrze wysuszy膰 i przechowywa膰 w ciemnym i suchym miejscu, 偶eby nie dosta艂a si臋 do nich ple艣艅. Tak  przechowywane nasiona w kolejnym roku mo偶emy z 艂atwo艣ci膮 wykorzysta膰 i zaoszcz臋dzi膰 pieni膮dze na zakup kwiat贸w.

Dlaczego aksamitk臋 nazywamy 艣mierdziuchem?

Cho膰 g艂贸wn膮 cech膮 aksamitki s膮 jej delikatne p艂atki kwiatowe, to kwiat ten s艂ynie r贸wnie偶 z innej nazwy. 艢mierdziuch, bo tak r贸wnie cz臋sto m贸wi si臋 o tej ro艣linie, swoj膮 nazw臋 zawdzi臋cza charakterystycznej woni. Li艣cie tej ro艣liny po ich uszkodzeniu zaczynaj膮 wydziela膰 charakterystyczny zapach, kt贸ry odstrasza szkodniki.

Z tego wzgl臋du bardzo cz臋sto aksamitki sadzi si臋 w ogrodach, w kt贸rych w艂a艣ciciele maj膮 problem z nornicami lub kretami. Aksamitki najcz臋艣ciej sadzone s膮 w s膮siedztwie innych ro艣lin, dla kt贸rych stanowi膮 ochron臋 przed niekt贸rymi owadami i szkodnikami. Warto jednak zaznaczy膰, 偶e m艂ode aksamitki cz臋sto s膮 ofiarami podgryzania przez 艣limaki, kt贸re niezbyt przejmuj膮 si臋 obronn膮 rol膮 tej ro艣liny. 艢mierdziucha nie mo偶na te偶 nazwa膰 tarcz膮 obronn膮 w przypadku inwazji mszyc. Te niewielkie stworzenia poch艂aniaj膮 wszystko, co stanie na ich drodze w tym aksamitki.

Rodzaje aksamitek

Wielbiciele 艣mierdziuch贸w z pewno艣ci膮 wiedz膮, 偶e w sprzeda偶y dost臋pnych jest wiele rodzai tej wdzi臋cznej ro艣liny. Dzi臋ki temu w ogrodzie ka偶dego fana tej ro艣liny spotka膰 mo偶na fantazyjne kompozycje i zestawienia. Trzeba r贸wnie偶 wiedzie膰, 偶e niekt贸re odmiany w procesie tworzenia zosta艂y pozbawione charakterystycznego dla aksamitek zapachu, co jest plusem, je艣li chodzi o walory zapachowe, jednak nie mog膮 by膰 stosowane jako ochrona przed szkodnikami. Ich rol膮 jest jedynie ozdoba ogrodu.

Nie da si臋 wymieni膰 wszystkich dost臋pnych odmian, bo jest ich a偶 50, ale w skr贸cie postaramy si臋 opisa膰 najwa偶niejsze.

  • Aksamitka wzniesiona (Tagetes erecta) ma pe艂ne kwiaty pe艂ne w kszta艂cie sp艂aszczonej p贸艂kuli. Ro艣liny osi膮gaj膮 do 75 cm wysoko艣ci. Aksamitka wzniesiona ma ciemnozielone, z膮bkowane li艣cie.
  • Aksamitka rozpierzch艂a (Tagets patula) ma mniejsze kwiaty, kt贸re maj膮 艣rednic臋 oko艂o 6 cm. Aksamitki rozpierzch艂e mog膮 by膰 pojedyncze, p贸艂pe艂ne i pe艂ne. Zazwyczaj spotka膰 je mo偶na w r贸偶nej kolorystyce oscyluj膮cej wok贸艂 偶贸艂ci, czerwieni i pomara艅czu. Niekt贸re z nich s膮 jednokolorowe, a inne wielokolorowe.  Aksamitki rozpierzch艂e s膮 stosunkowo niskie i nadaj膮 si臋 na obsadzenie przodu rabaty lub sadzenia w donicach balkonowych, poniewa偶 osi膮gaj膮 od 20 do 60 cm.
  • Aksamitka w膮skolistna (Tagetes tenuifolia) ma drobne pojedyncze kwiaty, kt贸re osi膮gaj膮 艣rednic臋 2,5 cm. Aksamitka w膮skolistna dorasta do 30 cm wysoko艣ci. Ma silnie rozga艂臋zione 艂odygi i pierzastodzielne li艣cie.

W艂a艣ciwo艣ci aksamitek

Niewiele os贸b zdaje sobie spraw臋 z tego, 偶e te popularne ro艣liny, kt贸re cz臋sto spotka膰 mo偶na na rabatach, w donicach balkonowych i w ogrodach maj膮 wiele substancji od偶ywczych, kt贸re korzystnie wp艂ywaj膮 na zdrowie. Do cel贸w leczniczych wykorzystywane s膮 kwiaty aksamitki, kt贸re po zebraniu nale偶y dok艂adnie wysuszy膰. 

Aksamitki s膮 藕r贸d艂em karotenoid贸w, kt贸re dla cz艂owieka maj膮 ogromne znaczenie, poniewa偶 dzia艂aj膮 jak antyoksydanty. Maj膮 one dzia艂anie przeciwnowotworowe, zapobiegaj膮 starzeniu si臋 i maj膮 korzystny wp艂yw na wzrok. Aksamitka ma r贸wnie偶 dzia艂anie przeciwzapalne i bakteriob贸jcze. W niekt贸rych stronach 艣wiata stosowana jest jako przyprawa.

Napar z aksamitki

Je艣li masz w swoim ogrodzie aksamitki, to mo偶esz przygotowa膰 z ich kwiat贸w zdrowy napar, kt贸ry wspomo偶e w walce z wieloma dolegliwo艣ciami takimi jak infekcje przewodu pokarmowego, uk艂adu moczowo, p艂ciowego, zwalcza stany zapalne, zapobiega chorobom uk艂adu nerwowego, pomaga w walce z depresj膮, wspomaga w膮trob臋. Zewn臋trzne stosowanie preparatu mo偶e pom贸c w zmniejszeniu przebarwie艅 i cienie pod oczami.

Wystarczy, zebra膰 kwiaty i sukcesywnie je suszy膰. Wysuszone kwiaty zalewamy wrz膮tkiem i trzymamy pod przykryciem przez 30 minut. Napar nale偶y pi膰 dwa razy dziennie. W zale偶no艣ci od ilo艣ci, w jakiej zosta艂 zaparzony, mo偶na spo偶ywa膰 go odmierzaj膮c 艂y偶kami lub nalewaj膮c do szklanki 鈪 pojemno艣ci naczynia.

Oczywi艣cie z aksamitki mo偶na przygotowa膰 r贸wnie偶 nalewk臋, kt贸ra z pewno艣ci膮 b臋dzie mie膰 korzystny wp艂yw na zdrowie.

Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto