Bielu艅

Bielu艅

Bielu艅 zwany dzi臋dzierzaw膮, cyga艅skim zielem (艂ac.Datura stramonium) to ro艣lina jednoroczna pochodz膮ca z Meksyku, lecz powszechnie wyst臋puj膮ca na terenach tzw. nie偶ytowych niemal na ca艂ym 艣wiecie. W Polsce uprawiana jako ozdobna ze wzgl臋du na swoje kwiaty. Maj膮 one form臋 bia艂ego lub lekko liliowego rurkowatego kielicha, z widocznymi pi臋cioma pr臋cikami. Bielu艅 dorasta do 1 m. Bielu艅 lubi stanowisko s艂oneczne i cieple, ale os艂oni臋te od wiatru. Najcz臋艣ciej b臋dzie to w s膮siedztwie 艣cian budynk贸w. Ziemia dla tej ro艣liny powinna by膰 przepuszczalna i raczej wilgotna. Aby bielu艅 m贸g艂 pokaza膰 prawdziwy potencja艂 pi臋knych kwiat贸w, nale偶y go regularnie nawozi膰. Trzeba wiedzie膰, 偶e wszystkie cz臋艣ci bielunia s膮 truj膮ce.

Bielu艅 - najpopularniejsze ro艣liny

Zobacz inne kategorie ro艣lin

Bielu艅 - odmiany, sadzenie, wymagania, porady praktyczne

Ta pi臋knie kwitn膮ca ro艣lina niejednokrotnie spotykana jest w ogrodach i na balkonach w naszym kraju. Cho膰 jest ro艣lin膮 jednoroczn膮, to jej szybki wzrost kusi ogrodnik贸w, kt贸rzy z lubo艣ci膮 wysiewaj膮 j膮 w donicy i stawiaj膮 na tarasach i na balkonach. Nie wszyscy jednak wiedz膮, 偶e bielu艅 jest ro艣lin膮 silnie truj膮c膮 i niebezpieczn膮 w szczeg贸lno艣ci dla ma艂ych dzieci, kt贸re przebywaj膮c w jej obecno艣ci, mog膮 zainteresowa膰 si臋 jej kwiatami, li艣膰mi czy 艂odygami.

Bielu艅 (Datura) 鈥 opis i odmiany

Bielu艅 jest to ro艣lina nale偶膮ca do rodziny psiankowatych. Wyr贸偶niamy 13 gatunk贸w tej ro艣liny. Bielu艅 pochodzi z Ameryki Po艂udniowej i po艂udniowej cz臋艣ci Ameryki P贸艂nocnej. Datura to nazwa pochodz膮ca z j臋zyka hindi. Ro艣lina ta porasta suche i skaliste tereny na p贸艂pustyniach. Bielu艅 przez Indian wykorzystywany by艂 do wywo艂ania halucynacji. Obecnie jednak u偶ywa si臋 go w przypadku wyst臋powania takich chor贸b jak astma czy parkinson.

Cho膰 datura jest ro艣lin膮 silnie truj膮c膮, to jednak jest niezwykle lubiana przez wielbicieli ro艣lin balkonowych. Na naszych polskich tarasach najcz臋艣ciej spotka膰 mo偶na kilka popularnych odmian, a s膮 nimi:

Bielu艅 dzi臋dzierzawa (Datura stramonium L.)

To jednoroczna ro艣lina zielona, kt贸ra osi膮ga do 120 cm wzrostu. Ro艣lina posiada nagie, rozga艂臋zione 艂odygi a ja jej wierzcho艂ku rozwijaj膮 si臋 lejkowate kwiaty du偶ych rozmiar贸w. Kwiat ma kolor bia艂y, czasem pojawia si臋 niebieski nalot. Kwitnie od lipca do wrze艣nia, przez co stanowi wspania艂膮 ozdob臋 taras贸w podczas sezonu letniego.

Bielu艅 surmikwiat (Datura metel L.)

Ro艣lina ta jest nieco wy偶sza ni偶 bielu艅 dzi臋dzierzawa, poniewa偶 osi膮ga nawet 150 cm wysoko艣ci. Posiada silnie rozga艂臋zion膮 艂odyg臋, u do艂u 艂odyga staje si臋 zdrewnia艂a i przybiera kolor fioletowy.  Kwiaty tej ro艣lin s膮 bia艂e, fioletowe, 偶贸艂te albo ciemnoczerwone.

Je艣li interesuje nas uprawa bielunia o kiwatach 偶贸艂tych, to powinni艣my wybra膰 Datura metel 鈥楤alerina Yellow鈥, natomiast 鈥楤alerina Purple鈥 posiada kwiaty purpurowe. Bia艂e kwiaty i nieco ni偶sz膮 wysoko艣膰, bo oko艂o 70 cm osi膮ga Datura metel 鈥楾rubadur鈥.

Bielu艅 india艅ski (Datura inoxia Mill.)

To ro艣lina, kt贸ra osi膮ga do 150 cm i posiada omszone li艣cie koloru szarego. Wytwarza bia艂e kwiaty, kt贸re na pocz膮tku skierowane s膮 do g贸ry, a z up艂ywem czasu kieruj膮 si臋 ku pod艂o偶u. Bielu艅 ten charakteryzuje si臋 d艂ugim okresem kwitnienia. Pierwsze kwiaty pojawiaj膮 si臋 ju偶 pod koniec czerwca, a ostatnie zaobserwowa膰 mo偶na w pa藕dzierniku.

Mimo mnogo艣ci odmian najcz臋艣ciej spotykany jest u nas bielu艅 india艅ski, kt贸ry ro艣nie w formie krzewu i mo偶e stanowi膰 znakomit膮 ozdob臋 otoczenia tarasu. Mo偶na wysadzi膰 go do du偶ej donicy lub sadzi膰 bezpo艣rednio w gruncie. Ta druga opcja, w przypadku tej ro艣liny mo偶e okaza膰 si臋 du偶o lepszym i wygodniejszym rozwi膮zaniem z uwagi na jej du偶e wymagania.

Wymagania uprawa i zimowanie bielunia

Bielu艅 jako ro艣lina ozdobna ma spore wymagania, co do gleby i stanowiska. W lecie najch臋tniej ro艣nie na s艂onecznych stanowiskach. Bielu艅 bardzo lubi ciep艂o szczeg贸lnie w fazie wzrostu, dlatego sadz膮c go na balkonach lub tarasach, powinni艣my zadba膰 o os艂oni臋te od wiatru stanowisko. Bielu艅 nie lubi mokrej gleby, dlatego powinno si臋 go sadzi膰 w przepuszczalnej ziemi, kt贸ra powinna by膰 stale wilgotna. Mo偶na go r贸wnie偶 zasila膰 nawozami, dzi臋ki czemu b臋dzie lepiej r贸s艂, a co najwa偶niejsze obficiej kwit艂. A to w艂a艣nie na jego pi臋knych i okaza艂ych kwiatach najbardziej zale偶y osobom, kt贸re decyduj膮 si臋 na upraw臋 tej ro艣liny.

Pomimo tego, 偶e bielu艅 nie lubi sta膰 w wodzie, to potrzebuje du偶ego dost臋pu do tego 偶yciodajnego p艂ynu. Zdecydowanie 艂atwiej jest uprawia膰 datur臋 w gruncie, poniewa偶 sadzenie jej w donicach b臋dzie si臋 wi膮za艂o z konieczno艣ci膮 podlewania  tej ro艣liny nawet kilka razy dziennie. Cho膰 w przypadku tej ro艣liny, r贸wnie偶 decyzja o miejscu w gruncie nie sprawi, 偶e unikniemy konieczno艣ci nawadniania datury, szczeg贸lnie w okresie najwi臋kszych upa艂贸w i suszy. B臋dzie jednak o wiele 艂atwiej nie przela膰 ro艣liny, gdy偶 nadmiar wody najzwyczajniej si臋 rozejdzie.

Kwitnienie bielunia jest mocno zwi膮zane z ilo艣ci膮 sk艂adnik贸w mineralnych zawartych w ziemi, dlatego warto jest go stale zasila膰 nawozami odpowiednimi dla ro艣lin kwitn膮cych. W okresie kwitnienia nale偶y to robi膰 dwa razy w tygodniu, a z pewno艣ci膮 ucieszy nas burza fantastycznych kwiat贸w, kt贸re s膮 niezwykle ozdobne.

Zimowanie datury nie jest mo偶liwe z uwagi na jej predyspozycje. Ro艣lina ta jest nastawiona na szybki wzrost, kwitnienie i wytworzenie nasion. Ponadto jest ciep艂olubna, wi臋c nawet je艣li mo偶na by j膮 by艂o przezimowa膰, to nale偶a艂oby to robi膰 w ogrzewanych pomieszczeniach. Jednak w tym przypadku nie ma mo偶liwo艣ci na przezimowanie tej ro艣liny. Co nie odstrasza jej fan贸w, kt贸rych kusi jej coroczny szybki wzrost i ogromna reprezentatywno艣膰.

Rozmna偶anie bielunia

Cho膰 ro艣lin臋 t臋 mo偶na rozmno偶y膰 przez p臋dy, to jednak trzeba pami臋ta膰 o tym, 偶e jest ro艣lin膮 jednoroczn膮, kt贸ra nastawiona jest na wytworzenie nasion. Ka偶dego roku mo偶emy zebra膰 nasiona i wysia膰 je w kolejnym sezonie, jednak nale偶y pami臋ta膰, 偶e kie艂kuj膮ce nasiona musz膮 mie膰 stworzone odpowiednich warunk贸w. Przede wszystkim nale偶y stworzy膰 odpowiedni膮 temperatur臋 i zadba膰 o wilgotno艣膰 gleby, w kt贸rej zostan膮 wysiane.

呕eby ro艣lina cieszy艂a kwiatami ju偶 na pocz膮tku lata, warto j膮 wysia膰 w donicy ju偶 na prze艂omie kwietnia i maja i przechowywa膰 j膮 w warunkach domowych w temperaturze powy偶ej 20 stopni z dala od przeci膮g贸w. Na zewn膮trz mo偶emy wynie艣膰 ro艣lin臋, gdy temperatura zacznie utrzymywa膰 si臋 w nocy powy偶ej 18 stopni.

Po wykie艂kowaniu nale偶y zapewni膰 daturze jasne miejsce, w kt贸rym b臋dzie mog艂a spokojnie rosn膮膰 i nie mo偶na zapomnie膰 o regularnym podlewaniu, kt贸re powinno utrzymywa膰 wilgo膰 pod艂o偶a.

Objawy zatrucia bieluniem

Bielu艅 jest ro艣lin膮 silnie truj膮c膮, dlatego decyduj膮c si臋 na zbi贸r i przechowywanie nasion, nale偶y zadba膰 o ich odpowiednie zabezpieczenie. Nie powinny si臋 one dosta膰 w pobli偶e dzieci ani zwierz膮t domowych. Oczywi艣cie ka偶da cz臋艣膰 datury to silna trucizna, dlatego nale偶y szczeg贸lnie uwa偶a膰 na otoczenie, je艣li skusimy si臋 na upraw臋 bielunia ze wzgl臋du na jego pi臋kne kwiaty.

U os贸b, kt贸re spo偶y艂y du偶膮 ilo艣膰 nasion, mo偶e doj艣膰 do pocz膮tkowego pobudzenia, kt贸re po jakim艣 czasie przeobrazi si臋 w trudno艣ci z utrzymaniem r贸wnowagi, omamy wzrokowe, dezorientacj臋, omamy s艂uchowe, rozszerzenie 藕renic i s艂owotok.

Bior膮c pod uwag臋 te wszystkie objawy, nale偶y bezwzgl臋dnie skontaktowa膰 si臋 z lekarzem, je艣li zatrucie wyst臋puje u dzieci.

Nie bez znaczenia b臋dzie te偶 porada lekarska, gdy do spo偶ycia zbyt du偶ej ilo艣ci tej ro艣liny dojdzie w przypadku doros艂ych. Jest ona na tyle niebezpieczna i mo偶e spowodowa膰 tak szerokie skutki uboczne, 偶e zdecydowanie warto uwa偶a膰 niezale偶nie od wieku.

Wykorzystywanie bielunia w lecznictwie

Mimo i偶 bielu艅  to ro艣lina truj膮ca i spo偶ycie kt贸rejkolwiek cz臋艣ci tej ro艣liny mo偶e wywo艂a膰 silne zatrucie, a nawet dzia艂a膰 jak trucizna, to znalaz艂 on zastosowanie w lecznictwie. Do niedawna by艂a wykorzystywana do leczenia astmy czy te偶 parkinsona. Surowiec ten zawiera skopolamin臋, kt贸ra zwalcza kaszel. Bielu艅 u偶ywano r贸wnie偶 w przypadku pojawiaj膮cych si臋 skurcz贸w 偶o艂膮dka, zapar膰,
a tak偶e w przypadku kolki 偶贸艂ciowej. Ciekawostk膮 mo偶e by膰 to, 偶e z bielunia robiona by艂a nalewka. Cho膰 tak jak wspominali艣my wcze艣niej, spo偶ywanie tej ro艣liny nie jest rekomendowane.

Mimo to wiele os贸b decyduje si臋 na zrobienie nalewki z tego surowca  (Tinctura Stramonii) i spo偶ywaj膮 j膮 w celach leczniczych. Oczywi艣cie w przypadku tej ro艣liny, najwa偶niejsze jest dok艂adne stosowanie si臋 do proporcji, gdy偶 u偶ycie zbyt du偶ej ilo艣ci bielunia sprawi, 偶e nalewka, zamiast pomaga膰 b臋dzie szkodzi膰. A skutki uboczne mog膮 by膰 r贸偶ne, od wysuszenia 艣luz贸wki w nosie, po  wzrost ci艣nienia w ga艂ce ocznej i wiele innych wymienionych wcze艣niej jako skutki przedawkowania po spo偶yciu tej ro艣liny.

Cho膰 spo偶ywania datury jest wysoce niebezpieczne, to kontakt ze sk贸r膮 nie powinien wywo艂ywa膰 偶adnych podra偶nie艅, ani reakcji alergicznych.

Bielu艅 to pi臋kna ro艣lina ozdobna, kt贸ra niestety jest bardziej znana z pewnej niebezpiecznej cechy. Ka偶da jej cz臋艣膰 jest truj膮ca i wywo艂uje halucynacje. W艂a艣nie, dlatego jest w pewnych kr臋gach stosowana, jako narkotyk. Pod 偶adnym pozorem nie mo偶na spo偶ywa膰 nasion bielunia i pali膰 jego li艣ci. Nale偶y ograniczy膰 si臋 do podziwiania zjawiskowych kwiat贸w.

Bielu艅 鈥 charakterystyka

Bielu艅 to gatunek byliny lub krzewu zaliczany do rodziny psiankowatych. Nie mo偶na jednoznacznie okre艣li膰 sk膮d pochodzi ta ro艣lina. Rozprzestrzeni艂a si臋, bowiem na wi臋kszo艣ci kontynent贸w. Zazwyczaj jednak za jego naturalne 艣rodowisko uwa偶a si臋 terytorium Meksyku oraz Chiny. W naszym kraju dziko ro艣nie jednoroczny bielu艅 dzi臋dzierzawa. Ponadto w ogrodach uprawia si臋 odmiany ozdobne. W niekt贸rych klasyfikacjach, okazy jednoroczne okre艣lane s膮, jako datura. Natomiast odmiany wieloletnie nazywane s膮 bieluniem. Mo偶na jednak obie nazwy stosowa膰 zamiennie. Wszystkie cz臋艣ci ro艣liny s膮 silnie truj膮ce. Zatrucie bieluniem wywo艂uje halucynacje i w skrajnych przypadkach 艣mier膰.

Bielu艅 dzi臋dzierzawa znany te偶, jako bielu艅 datura to, jak ju偶 wspomnieli艣my, ro艣lina jednoroczna. W okresie kwitnienia, powtarzanym nawet pi臋膰 razy w roku, wytwarza du偶e, dzwonkowate i wzniesione kwiaty. Wydzielaj膮 intensywny zapach, szczeg贸lnie wieczorem. Mog膮 mie膰 od 15 do 20 cm, wa偶ne jest jednak to, 偶e przybieraj膮 r贸偶ne kolory. Najcz臋艣ciej s膮 bia艂e, 偶贸艂te, pomara艅czowe, koralowe lub r贸偶owe. Poza kwiatami ro艣lina mo偶e pochwali膰 si臋 du偶ymi, ciemnozielonymi li艣膰mi w jajowatym kszta艂cie. Do tego dochodz膮 te偶 owoce, kolczaste i kuliste torebeczki wype艂nione nasionami. To w艂a艣nie nasiona bielunia s膮 najcz臋艣ciej stosowane, jako narkotyk.

Bielu艅 drzewiasty i inne odmiany

Jednoroczny bielu艅 dzi臋dzierzawa to tylko jedna z odmian. W naszym klimacie z powodzeniem mog膮 rozwija膰 si臋 inne okazy. Du偶ym uznaniem ciesz膮 si臋 podgatunki wieloletnie, kt贸re w naszym klimacie nie wytwarzaj膮 nasion i owoc贸w. Jedn膮 z takich ro艣lin jest bielu艅 drzewiasty. Mo偶e dorasta膰 do 2-3 metr贸w wysoko艣ci. Kwitnie bardzo d艂ugo, od lata a偶 do jesieni. Jego kwiaty s膮 du偶e, tr膮bkowate i odznaczaj膮 si臋 wyrazistym kolorem. Walorami ozdobnymi odznaczaj膮 si臋 te偶 d艂oniaste li艣cie. Bielu艅 drzewiasty jest wra偶liwy na niskie temperatury i wykazuje wysokie wymagania uprawowe.

Kolejn膮 ciekaw膮 odmian膮 jest jednoroczny bielu艅 surmikwiat. Jest znacznie mniejszy od poprzednika, dorasta do oko艂o 120 cm wysoko艣ci. Ma ow艂osion膮 艂odyg臋 i du偶e, jajowate lub sercowate li艣cie osadzone na ogonkach. Bielu艅 surmikwiat kwitnie od lipca do pa藕dziernika. W tym czasie wytwarza du偶e, wzniesione i lejkowate kwiaty. Zazwyczaj s膮 bia艂e, 偶贸艂te lub jasnopurpurowe. Do tego dochodz膮 kuliste torebeczki zawieraj膮ce nasiona. Bielu艅 surmikwiat jest pi臋kn膮 ro艣lin膮 ozdobn膮 rosn膮c膮 na rabatach. Sprawdza si臋 te偶, jako kwiat ci臋ty.

Ostatni膮 odmian膮 popularn膮 w Polsce jest bielu艅 india艅ski. W uprawie jest to okaz jednoroczny osi膮gaj膮cy wysoko艣膰 od 60 do 150 cm. Jego 艂odygi s膮 puste w 艣rodku a z zewn膮trz pokryte mi臋kkimi w艂oskami. Bielu艅 india艅ski ma ca艂obrzegowe, ciemnozielone li艣cie. Kwitnie od czerwca do pierwszych mroz贸w. W tym okresie pojawiaj膮 si臋 na nim bia艂e, tr膮bkowate kwiaty o d艂ugo艣ci 19 cm. Bielu艅 india艅ski, podobnie jak surmikwiat wydaje kuliste i kolczaste owoce.

Zastosowanie bielunia

Bielu艅 datura czy te偶 odmiany wymienione powy偶ej to ro艣liny ozdobne. 艢wietnie wygl膮daj膮 na rabatach. Wnosz膮 do ogrodu bardzo ciekawe akcenty. W po艂膮czeniu z innymi ro艣linami mo偶na uzyska膰 niepowtarzalne kompozycje. Ma艂o tego, surmikwiat mo偶e te偶 pe艂ni膰 rol臋 kwiatu ci臋tego. S艂ysz膮c nazw臋 bielu艅 powinni艣my kojarzy膰 j膮 z pi臋kn膮 ozdob膮. Jednak偶e nie zawsze tak bywa. Niestety bielu艅 datura jest wykorzystywany, jako narkotyk.

Jak ju偶 wspomnieli艣my, ka偶da cz臋艣膰 tej ro艣liny jest truj膮ca. Mimo tego, w celu odurzenia si臋 ludzie spo偶ywaj膮 surowe nasiona bielunia, pij膮 wywary z 艂odyg i kwiat贸w. Cz臋sto praktyk膮 jest te偶 palenie wysuszonych li艣ci. 呕adnej z podanych czynno艣ci, pod 偶adnym pozorem nie wolno stosowa膰. Grozi to bardzo powa偶nymi konsekwencjami zdrowotnymi. Zatrucie bieluniem wyst臋puje bardzo szybko. Ka偶da cz臋艣膰 ro艣liny zawiera hioscyjamin臋, atropin臋 i skopolamin臋. Te substancje podra偶niaj膮 zako艅czenia nerw贸w i wywo艂uj膮 gro藕ne halucynacje.

Nasiona bielunia maj膮 najwi臋ksze dzia艂anie narkotyczne. Mog膮 doprowadzi膰 do hipotermii, pora偶enia o艣rodka oddechowego, 艣pi膮czki. W skrajnych przypadkach, gdy dawkowanie przekroczy jakiekolwiek granice, mo偶e doj艣膰 do 艣mierci. Zatrucie bieluniem mo偶na rozpozna膰 po pobudzeniu przechodz膮cym w dezorientacj臋. Kolejne objawy to omamy wzrokowo-s艂uchowe, rozszerzone 藕renice, wysypka i zaczerwienienie sk贸ry, drgawki, przyspieszone t臋tno i akcja serca. Warto, wi臋c pami臋ta膰, bielu艅 najlepiej sprawdza si臋, jako ro艣lina ozdobna. Nigdy, ale to nigdy nie nale偶y spo偶ywa膰 偶adnej jej cz臋艣ci.

Bielu艅 dzi臋dzierzawa to ro艣lina s艂yn膮ca z posiadanych walor贸w ozdobnych, ale r贸wnie偶 z powodu silnych w艂a艣ciwo艣ci toksycznych. Bielu艅 datura bowiem to ro艣lina truj膮ca, kt贸ra dzi臋ki zawarto艣ci alkaloid贸w tropanowych stanowi niezwykle niebezpieczny narkotyk. Zar贸wno spo偶ywane ziarna czy wywaru, jak i palenie li艣ci bielunia powoduj膮 bardzo silne halucynacje, kt贸re w najgorszym wypadku mog膮 prowadzi膰 do 艣mierci.

Opis i charakterystyka

Bielu艅 dzi臋dzierzawa 鈥 opis

Bielu艅 (datura stramonium), znany r贸wnie偶 pod nazw膮 bielu艅 dzi臋dzierzawa to ro艣lina wyst臋puj膮ca w odmianie jednorocznej oraz wieloletniej, znana przede wszystkim ze swoich w艂a艣ciwo艣ci narkotycznych. Ro艣lina ta pochodzi z Meksyku, ale r贸wnie偶 uprawa w Polsce jest mo偶liwa, dzi臋ki zaadaptowaniu si臋 bielunia do naszych warunk贸w klimatycznych. Bielu艅 dzi臋dzierzawa to przede wszystkim ro艣lina ozdobna o niezwyk艂ych walorach estetycznych, st膮d mo偶na j膮 spotka膰 w przydomowych ogr贸dkach. Trzeba przy tym pami臋ta膰, 偶e zar贸wno nasiona, li艣cie, kwiaty, jak i 艂odyga bielunia zawieraj膮 toksyny powoduj膮ce silne halucynacje oraz przyspieszon膮 akcj臋 serca, a w skrajnych przypadkach r贸wnie偶 艣mier膰.

Charakterystyka bielunia

Bielu艅 (datura stramonium) to bylina lub krzew z rodziny psiankowatych, pochodz膮ca z Meksyku, ale obecnie uprawiania w Azji, Europie oraz Ameryce P贸艂nocnej, r贸wnie偶 w Polsce stanowi ona popularn膮 ro艣lin臋. Bielu艅 dzi臋dzierzawa znany jest r贸wnie偶 pod wieloma innymi nazwami, m.in. bielu艅 jadowity, czarcie ziele, cyga艅skie ziele, ostropieprz, tr膮by anielskie, jab艂ko cierniste, czarowne ziele i wiele innych, a to z powodu swoich szczeg贸lnych w艂a艣ciwo艣ci (przede wszystkim s膮 to w艂a艣ciwo艣ci truj膮ce) i wygl膮du.

Powszechnie przyj臋艂o si臋, 偶e nazw膮 datura okre艣la si臋 gatunki jednoroczne tej ro艣liny, za艣 nazw膮 bielu艅 wieloletnie byliny. Bielu艅 wieloletni to ro艣lina wra偶liwa na mr贸z, dlatego sadzona jest g艂贸wnie w donicach, kt贸re latem wystawia si臋 w ogrodach, tarasach i na balkonach, a zim膮 przenosi do cieplejszego pomieszczenia. Bielu艅 dzi臋dzierzawa kwitnie pojedynczymi lub pe艂nymi du偶ymi kwiatami (do 50 cm d艂ugo艣ci) o lejkowatym kszta艂cie i intensywnym zapachu, kt贸ry rozprzestrzenia si臋 szczeg贸lnie wieczorem. W艂a艣nie z powodu tych lejkowatych kwiat贸w w kolorze bia艂ym, 偶贸艂tym, pomara艅czowym, koralowym lub r贸偶owym nazywany jest tr膮bkami anielskimi. Wieloletnie odmiany tej ro艣liny rozrastaj膮 si臋 do wysoko艣ci krzew贸w a nawet niskich drzew, a kolejny atut stanowi膮 r贸wnie偶 poka藕ne li艣cie o owalnym lub d艂oniastym kszta艂cie. W naszym klimacie bielunie nie wytwarzaj膮 owoc贸w i nasion. Bielu艅 datura jednoroczna ma mniejsze kwiaty ok. 15-20 cm i kwitnie nawet pi臋ciokrotnie podczas jednego sezonu. Li艣cie s膮 du偶e, jajowate, koloru ciemnozielonego, za艣 owoce stanowi膮 kolczaste, kuliste torebki z br膮zowymi nasionami.

Odmiany bielunia

Bielu艅 datura wyst臋puje w kilku odmianach. Na rynku ogrodniczym mo偶na kupi膰 sadzonki oraz nasiona wielu gatunk贸w tej pi臋knej ro艣liny. W zale偶no艣ci od tego, jaka odmiana jest uprawiana, dzi臋dzierzawa datura r贸偶ni膮 si臋 kilkoma aspektami, jak np. kolorem kwiat贸w. Najbardziej popularnymi gatunkami bielunia s膮:

  • Bielu艅 drzewiasty (brugmansia) to ro艣lina wieloletnia, kt贸ra ro艣nie do wysoko艣ci krzewu lub ma艂ego drzewa (2-3 m). Bielu艅 drzewiasty kwitnie d艂ugo od lata do jesieni, a jego kwiaty s膮 lejkowate, na kszta艂t tr膮bek, a przy tym bardzo du偶e i aksamitne. Li艣cie za艣 s膮 r贸wnie偶 du偶e, o kszta艂cie d艂oniastym. Bielu艅 drzewiasty jest do艣膰 trudny w uprawie, ma du偶e wymagania pod wzgl臋dem podlewania oraz zawarto艣ci sk艂adnik贸w pokarmowych w glebie. Ponadto gatunek ten jest bardzo wra偶liwy na niskie temperatury, dlatego wymaga odpowiedniego zimowania. Bielu艅 drzewiasty jest r贸wnie偶 nara偶ony na atak mszyc, m膮czlik贸w szklarniowych oraz prz臋dziork贸w, co wymaga specjalnego oprysku.
  • Bielu艅 surmikwiat 鈥 ta odmiana bielunia to ro艣lina jednoroczna o ow艂osionej 艂odydze, si臋gaj膮ca do 1,2 m wysoko艣ci oraz du偶ych osadzonych na ogonkach li艣ciach o sercowatym lub jajowatym kszta艂cie. Bielu艅 surmikwiat kwitnie od lipca do pa藕dziernika, a jego kwiaty s膮 du偶e, wzniesione i lejkowate w kolorze bia艂ym, 偶贸艂tym lub jasno purpurowym. Ten gatunek wydaje owoce, kt贸rymi s膮 kuliste torebki zawieraj膮ce jasnobr膮zowe nasiona. Bielu艅 surmikwiat uprawiany jest, jako ro艣lina ozdobna na rabaty oraz kwiat ci臋ty. Wysiewa si臋 j膮 w marcu do doniczek, a w po艂owie maja na miejsca sta艂e. Odmiana ta lubi nas艂onecznione lub p贸艂cieniste miejsca oraz wilgotn膮 gleb臋. Jak wi臋kszo艣膰 bielu艅 surmikwiat jest wra偶liwy na przymrozki. Nasiona bielunia surmikwiatu s膮 dost臋pne w wielu sklepach, co pozwala na 艂atwe wyhodowanie go we w艂asnym domu.
  • Bielu艅 india艅ski (datura inoxia) to ro艣lina, kt贸rej uprawa w Polsce jest jednoroczna. Odmiana ta charakteryzuje si臋 wzniesionymi i pustymi w 艣rodku 艂odygami oraz ciemno sinozielonymi li艣膰mi ca艂obrzegowymi. Ca艂o艣膰 bielunia pokryta jest kr贸tkimi, mi臋kkimi w艂oskami. Bielu艅 india艅ski osi膮ga od 60 do 150 cm wysoko艣ci. Kwitnie od czerwca do pierwszych przymrozk贸w, a jego bia艂e kwiaty s膮 tr膮bkowate i maj膮 do 19 cm d艂ugo艣ci. Ten gatunek wydaje owoce, kt贸rymi s膮 kuliste mieszki pokryte kolcami zawieraj膮ce 偶贸艂tawe ziarna. Bielu艅 india艅ski wymaga s艂onecznego stanowiska, a przy tym wytrzymuje przymrozki do -5 stopni Celsjusza.

Uprawa bielunia

Bielu艅 dzi臋dzierzawa zasiedla naturalnie pobocza, 艂膮ki, ugory, rumowiska oraz ruiny, czasem mo偶na go r贸wnie偶 spotka膰 jako chwast w uprawach maku i ro艣lin okopowych oraz w ogrodach czy zagonach owocowych (np. truskawek). Dzieje si臋 tak dzi臋ki doskona艂emu przystosowaniu tej ro艣liny do polskich warunk贸w klimatycznych oraz 艂atwo艣ci, z jak膮 si臋 rozmna偶a. Wielu ogrodnik贸w jednak decyduje si臋 r贸wnie偶 na jego upraw臋 ze wzgl臋du na niezwyk艂e walory ozdobne oraz przepi臋kny zapach, jaki wydaj膮 kwiaty bielunia, zw艂aszcza wieczorn膮 por膮.

W sklepach dost臋pne s膮 sadzonki oraz ziarna pozwalaj膮ce na wyhodowanie bielunia we w艂asnym domu. Uprawa bielunia nie jest mocno skomplikowana, ale wymaga od hodowc贸w zapewnienia kilku podstawowych warunk贸w, niezb臋dnych do wzrostu i rozwoju ro艣liny oraz zabieg贸w piel臋gnacyjnych, maj膮cych na celu zadbanie o dobry rozrost i kwitnienie bielunia. Niezale偶nie od odmiany uprawianego bielunia oraz od miejsca, w kt贸rym ma rosn膮膰 jego hodowla kieruje si臋 pewnymi zasadami, o kt贸rych warto wiedzie膰, aby nie by膰 rozczarowanym s艂abym rozwojem ro艣liny.

Uprawa bielunia 鈥 wymagania

Uprawa bielunia wymaga spe艂nienia pewnych podstawowych warunk贸w. I chocia偶 samoistnie ro艣lina ta wyrasta i rozsiewa si臋 w niekt贸rych, nawet kiepskich pod wzgl臋dem zawarto艣ci sk艂adnik贸w pokarmowych czy nas艂onecznienia miejscach to hoduj膮c j膮 trzeba zachowa膰 pewne podstawowe zasady zar贸wno, je艣li chodzi o miejsce i pod艂o偶e, jak i niezb臋dne do rozwoju zabiegi piel臋gnacyjne.

Jaka gleba jest najlepsza do uprawy bielunia?

Bielu艅 datura preferuje gleb臋 pr贸chnicz膮, przepuszczaln膮 oraz zasobn膮 w sk艂adniki od偶ywcze. Optymalne pH pod艂o偶a pod upraw臋 tej ro艣liny powinno wynosi膰 5,5 do 6,5. Ponadto starsze ro艣liny wymagaj膮 intensywnego nawo偶enia w okresie wegetacji. Nale偶y r贸wnie偶 pami臋ta膰, 偶e idealne pod艂o偶e pod upraw臋 bielunia powinno by膰 odpowiednio nawilgocone, poniewa偶 ro艣lina ta jest wra偶liwa na susz臋. Przy uprawie doniczkowej poleca si臋 wsypanie warstwy gruboziarnistego 偶wiru lub kermazytu na sp贸d doniczki, co ma zapobiega膰 zaleganiu wody i gniciu korzeni. Co ciekawe bielu艅 dzi臋dzierzawa nale偶y do ro艣lin wska藕nikowych, jako ro艣lina azotolubna, kt贸ra wskazuje miejsca o podwy偶szonej zawarto艣ci azotu.

Bielu艅 dzi臋dzierzawa 鈥 najodpowiedniejsze stanowisko pod upraw臋

Bielunie w zale偶no艣ci od odmiany lubi膮 nieco r贸偶ne stanowiska. Przewa偶nie wszystkie gatunki tej ro艣liny preferuj膮 stanowiska nas艂onecznione (bielu艅 india艅ski), niekt贸re jednak dobrze rosn膮 r贸wnie偶 na stanowiskach lekko ocienionych (bielu艅 surmikwiat). Ponadto powinny to by膰 miejsca zaciszne, ods艂oni臋te od wiatru. Wybieraj膮c zatem stanowisko w domu najlepszy jest parapet po艂udniowy, na tarasie czy balkonie r贸wnie偶 powinno si臋 wybiera膰 miejsca, do kt贸rych s艂o艅ce dociera jak najd艂u偶ej, za艣 w ogrodach trzeba pilnowa膰, aby bielu艅 nie r贸s艂 w cieniu wi臋kszych drzew czy krzew贸w. W poszukiwania najlepszego stanowiska pod upraw臋 bielunia, nale偶y r贸wnie偶 pami臋ta膰, 偶e jest to ro艣lina szybko rosn膮c膮, dlatego powinno si臋 zagospodarowa膰 dla niej sporo miejsca.

Bielu艅 - w艂a艣ciwa piel臋gnacja

Uprawa bielunia wymaga zachowania kilku niezb臋dnych czynno艣ci piel臋gnacyjnych, kt贸re polegaj膮 g艂贸wnie na odpowiedniej ochronie w trakcie zimy, wi臋kszo艣膰 gatunk贸w bowiem jest niezwykle wra偶liwa na niskie temperatury. Ale r贸wnie偶 na odpowiednim podlewaniu, poniewa偶 ro艣lina ta nie znosi suszy, a tak偶e przycinaniu i odpowiednim nawo偶eniu.

Jak podlewa膰 bielu艅?

Z powodu intensywnego wzrostu bielunia, ro艣lina ta potrzebuje nieustannie sporej ilo艣ci wody, zw艂aszcza w ci膮gu lata. Im bardziej si臋 rozrasta tym wi臋cej wody potrzebuje. Doros艂a ro艣lina mo偶e wch艂on膮膰 nawet kilkana艣cie litr贸w wody. Dlatego te偶 nale偶y pami臋ta膰 o jej regularnym podlewaniu, nawet kilka razy dziennie, ale w niedu偶ych ilo艣ciach. W przeciwnym razie mo偶na doprowadzi膰 do osadzenia si臋 korzeni w podmok艂ej glebie, a nast臋pnie do ich zalania i gnicia. Niedob贸r wody za艣 bardzo szybko doprowadza do przesuszenia bielunia oraz wi臋dni臋cia i zrzucenia li艣ci oraz kwiat贸w. Zabronione jest r贸wnie偶 spryskiwanie ro艣liny wod膮, gdy偶 doprowadza to do odparzenia li艣ci na s艂o艅cu.

Bielu艅 dzi臋dzierzawa 鈥 prawid艂owe nawo偶enie

Bielu艅, jako ro艣lina potrzebuj膮ca wielu sk艂adnik贸w od偶ywczych, wymaga nawo偶enia od oko艂o drugiego roku uprawy. Tutaj r贸wnie偶 panuje zasada, 偶e im starsza ro艣lina tym wi臋cej nawo偶enia potrzebuje. Zaleca si臋 tu stosowanie nawoz贸w wolno rozk艂adaj膮cych si臋, a co kilka dni mo偶na r贸wnie偶 u偶ywa膰 nawoz贸w wielosk艂adnikowych do ro艣lin kwitn膮cych. Nawo偶enia powinno si臋 zaprzesta膰 wraz z ko艅cem lata, tak aby umo偶liwi膰 bieluniom przygotowanie si臋 do zimowego spoczynku. W przypadku niedobor贸w sk艂adnik贸w pokarmowych li艣cie ro艣liny szybko 偶贸艂kn膮.

Jak przycina膰 bielu艅?

Zalecane jest rozpocz臋cie przycinania datury od 2 roku uprawy. Bielunia jednorocznego si臋 nie przycina, wieloletnie odmiany za艣 nale偶y przyci膮膰 dwa razy w roku. Pierwszy taki zabieg powinno si臋 wykona膰 podczas przygotowa艅 ro艣liny do zimowego spoczynku. P臋dy skraca si臋 o 1/4 lub 1/3 d艂ugo艣ci. Drugi raz podcina si臋 datur臋 po zimowaniu, polega to na usuni臋ciu odrost贸w oraz uschni臋tych i uszkodzonych cz臋艣ci ro艣liny.

Bielu艅 jako narkotyk

Bielu艅 poza walorami ozdobnymi jest do艣膰 kontrowersyjn膮 ro艣lin膮. Pow贸d tego stanowi wykorzystywanie jego w艂a艣ciwo艣ci narkotycznych. Ta ro艣lina truj膮ca powszechnie znana jako narkotyk dzi臋ki zawarto艣ci m.in. alkaloid贸w tropanowych, bardzo cz臋sto niestety wykorzystywana jest w celach narkotycznych pomimo zagro偶enia jakie niesie za sob膮 jej u偶ywanie.

Najcz臋艣ciej m艂odzi ludzie spo偶ywaj膮 ziarna na surowo lub wywar z 艂odyg, kwiat贸w, a tak偶e nasion. Cz臋ste jest r贸wnie偶 palenie wysuszonych li艣ci bielunia. Skutki spo偶ycia tej ro艣liny s膮 bardzo powa偶ne (oddzia艂uje na uk艂ad nerwowy) i mog膮 trwa膰 nawet kilka dni. Do najcz臋stszych symptom贸w nale偶膮:

  • Sucho艣膰 gard艂a
  • 艢wiat艂owstr臋t
  • Drgawki
  • Cenno艣膰
  • Omdlenia
  • Rozszerzone 藕renice
  • Przyspieszona akcja serca
  • Halucynacje
  • Brak 艣wiadomo艣ci
  • Zaburzenia widzenia
  • Niepok贸j

Zwykle po zjedzeniu kilku ziaren bielunia wymagana jest hospitalizacja, a w skrajnych przypadkach spo偶ycie bielunia mo偶e wywo艂a膰 r贸wnie偶 艣mier膰. Nale偶y pami臋ta膰, 偶e ze wzgl臋du na wysok膮 zawarto艣膰 alkaloid贸w tropanowych ro艣lina ta jest niebezpieczna i nie jest mo偶liwe co艣 takiego, jak 鈥瀊ezpieczne spo偶ycie鈥. Zar贸wno spo偶ywane ziarna czy wywary, jak i palenie wysuszonych li艣ci jest tak samo niebezpieczne, a ich u偶ywanie mo偶e spowodowa膰 trwa艂e ubytki intelektualne, utrat臋 kontroli, k艂opoty z pami臋ci膮 czy przewlek艂e stany l臋kowe, a nawet 艣mier膰 i to przy jednokrotnym u偶yciu.

Trzeba przy tym niezwykle uwa偶a膰, aby np. nasiona bielunia nie zosta艂y spo偶yte przez ma艂e dzieci, gdy偶 rozgryzienie ju偶 5-10 nasion mo偶e spowodowa膰 ich 艣mier膰.

Za艂贸偶 kontou偶ytkownika
  • Komentuj pod w艂asnym nickiem
  • Otrzymuj powiadomieniach o odpowiedziach na Twoje komentarze
Za艂贸偶 konto